Căn cứ tiêm kích F-16 Ukraine trúng loạt tên lửa Iskander-M?

Vào tối 8/2, hàng loạt tên lửa đạn đạo chiến thuật 9M723-1 Iskander-M của Nga được cho là đã bắn trúng khu vực sân bay Vasilkov, nằm cách khoảng vài chục km về phía tây nam thủ đô Kiev, Ukraine.

Đây là căn cứ quan trọng được sử dụng để triển khai và bảo trì các tiêm kích F-16AM Fighting Falcon trong biên chế Không quân Ukraine, theo các nguồn tin quân sự theo dõi tình hình chiến sự.

Các báo cáo ban đầu cho biết có ít nhất 6 tên lửa Iskander-M đánh trúng sân bay, sau đó có thêm ít nhất 3 quả khác lao xuống cùng khu vực, trong khoảng thời gian ngắn.

Hiện chưa có xác nhận chính thức từ Kiev về mức độ thiệt hại đối với máy bay hoặc nhân lực, nhưng nguồn tin ghi nhận nhiều vụ nổ phụ phát sinh do kho đạn và thiết bị kỹ thuật bị ảnh hưởng.

Iskander-M là loại tên lửa đạn đạo chiến thuật dẫn đường nhiên liệu rắn một tầng, được thiết kế để tấn công các mục tiêu chiến lược ở khoảng cách tầm bắn lên tới 500 km với độ chính xác cao nhờ hệ thống dẫn đường quán tính và vệ tinh.

Mỗi quả Iskander-M dài khoảng 7,2 m, đường kính gần 1 m và mang đầu đạn khoảng 700 kg dưới dạng mảnh phân tán hoặc nổ đơn, đủ sức gây thiệt hại lớn cho hạ tầng cố định như đường băng, kho đạn hoặc bến đỗ máy bay.

Trong bối cảnh này, hệ thống phòng không Ukraine phải đối mặt với thử thách khó khăn. Các tổ hợp tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 CRI/PAC-3 MSE do Mỹ sản xuất được triển khai ở một số khu vực trọng yếu.

Tuy nhiên nguồn tin tình báo và truyền thông nước ngoài cho biết Ukraine đang thiếu hụt đạn đánh chặn cho các tổ hợp này, khiến không phải tất cả tên lửa đạn đạo tương tự Iskander-M đều bị chặn thành công. Đặc biệt, một số hệ thống Patriot phải ngừng hoạt động vì không còn đủ đạn.

Cú tấn công vào sân bay Vasilkov diễn ra giữa lúc chiến dịch phòng thủ của Ukraine tiếp tục bị thử thách bởi các đợt tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ phía Nga.

Trong những tháng qua, Moscow đã sử dụng kết hợp các loại tên lửa như Iskander-M, tên lửa hành trình và UAV tấn công để nhắm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp, đường sắt, kho hàng và nhiều điểm chiến lược khác trên toàn lãnh thổ Ukraine.

Các nhà phân tích chiến lược cho rằng trọng điểm của đợt tấn công này có thể nhằm làm suy yếu năng lực tập trung máy bay chiến đấu và phá vỡ tổ chức hậu cần của Kiev.

Việc nhắm vào sân bay chứa tiêm kích F-16AM không chỉ là nỗ lực gây thiệt hại vật chất, mà còn có thể gây tác động tâm lý đối với lực lượng không quân, buộc Ukraine phải phân tán hoặc giấu máy bay ở các vị trí ít bị phát hiện hơn.

Chiến thuật sử dụng tên lửa đạn đạo chiến thuật để tấn công các căn cứ không quân không phải là mới.

Trong quá khứ, Nga từng khai hỏa Iskander-M và các tên lửa khác vào các vị trí quân sự của Ukraine để giảm đáng kể năng lực hoạt động của đối phương.

Việc Ukraine nhận và vận hành các tiêm kích F-16AM đã khiến Moscow cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào các sân bay triển khai chúng.

Phản ứng từ phía Ukraine trong thời điểm xảy ra tấn công cho thấy hệ thống phòng không của nước này hoạt động ở giới hạn tối đa, buộc phải ưu tiên đánh chặn các mục tiêu nguy hiểm nhất trước.

Tình trạng thiếu hụt đạn đánh chặn khiến không phải tất cả tên lửa đạn đạo có thể bị vô hiệu hóa, trong khi các radar và hệ thống tác chiến điện tử đang cố gắng phân tán và vô hiệu hóa UAV phối hợp cùng các đợt tấn công tên lửa.

Đối với Kiev, bảo vệ cơ sở không quân trọng yếu như sân bay Vasilkov là ưu tiên chiến lược hàng đầu. Những cơ sở này không chỉ là nơi cất giữ và duy trì tiêm kích hiện đại mà còn đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm quyền kiểm soát không phận.

Tấn công vào đây có thể buộc Ukraine phải tái cấu trúc chiến lược phòng không, mở rộng mạng lưới bảo vệ và tăng cường lớp đánh chặn ở các vị trí xa trung tâm dân cư hơn.

Cuộc tấn công đêm 8/2 là một ví dụ mới nhất cho thấy cuộc cạnh tranh giữa hệ thống phòng không và các loại tên lửa chiến thuật đang diễn ra không chỉ trên tuyến tiền tuyến mà cả sâu trong lãnh thổ Ukraine.

Trong bối cảnh này, Kiev phải huy động nguồn lực quốc tế để củng cố phòng không, đồng thời xem xét các chiến thuật triển khai máy bay chiến đấu sao cho giảm thiểu rủi ro từ các đòn tấn công tầm xa như Iskander-M.

Việt Hùng