Cần kịp thời ngăn chặn tình trạng vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên

Khi “hot trend” trở thành chiếc bẫy

Ngày 31/7/2026, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Công an phường Cam Đường phát hiện một video về hành vi vi phạm pháp luật đăng trên TikTok. Trong video, một nam thiếu niên điều khiển xe máy điện màu trắng bằng một bánh, không đội mũ bảo hiểm trên tuyến đường Trần Hưng Đạo kéo dài.

Lực lượng chức năng đã nhanh chóng phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh làm rõ người và phương tiện trong video.

Ngày 7/8/2026, nam thiếu niên được triệu tập và thừa nhận toàn bộ hành vi, kể cả việc quay video đăng lên mạng. Kiểm tra còn cho thấy chiếc xe không gắn biển kiểm soát, không có gương chiếu hậu bên trái và bị tự ý thay đổi kết cấu. Phương tiện đã bị tịch thu theo quy định.

Gần đây nhất, cuối tháng 9/2026, Công an phường Cam Đường phát hiện trên Facebook đoạn video ghi lại cảnh một nhóm thanh thiếu niên điều khiển mô tô phóng nhanh, lạng lách, đánh võng trên đường. Các em còn mang theo hung khí là đinh ba tự chế, đồng thời tự quay clip đăng lên mạng.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai ra quyết định khởi tố vụ án và khởi tố 4 bị can về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự.

Hai vụ việc có chung một điểm đáng suy ngẫm. Những đoạn clip các em đăng lên để “câu” lượt xem lại trở thành bằng chứng để cơ quan chức năng xác minh, làm rõ hành vi vi phạm.

Một cú bốc đầu, một lần vác đinh ba ra đường tưởng chừng chỉ để “oai” với bạn bè... nhưng có thể gây tai nạn, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Liên tiếp những vụ việc thanh thiếu niên vi phạm pháp luật diễn ra trong thời gian qua.

Tại phường Cam Đường, từ đầu năm đến nay, lực lượng công an đã xử lý 9 vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến học sinh, trong đó khởi tố 2 vụ. Theo lực lượng công an, việc buông lỏng quản lý từ một số gia đình, cùng với mặt trái của mạng xã hội, đã tác động mạnh mẽ đến tâm lý thích thể hiện của lứa tuổi học sinh.

Đây cũng là nguyên nhân khiến lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn khi xử lý các vụ việc. Ở tuổi mới lớn, nhu cầu được chú ý, được bạn bè công nhận rất mạnh mẽ. Khi chỉ một đoạn clip ngắn cũng có thể đổi lấy hàng nghìn lượt xem, không ít em đã nhầm lẫn giữa “nổi tiếng” và “nổi loạn”, giữa bản lĩnh với sự bất chấp vi phạm.

Công an phường Cam Đường xử lý 9 vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến học sinh.

Thượng tá Nguyễn Thanh Phúc - Trưởng Công an phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai, cho biết: Một số vụ việc gần đây cho thấy, các em học theo các clip mạng xã hội. Làm những clip như đua xe, đánh nhau rồi up lên mạng xã hội với mục đích tạo "hot trend".

Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc bắt đầu từ hành vi tưởng như chỉ là “đùa nghịch”. Nếu không được nhắc nhở, uốn nắn kịp thời, từ vi phạm hành chính có thể trượt dài thành vi phạm hình sự. Việc 2 trong số 9 vụ việc ở Cam Đường đã phải khởi tố là lời cảnh tỉnh không nhỏ. Trong khi đó, việc xử lý các vi phạm liên quan đến thanh thiếu niên cũng gặp không ít vướng mắc.

Thượng tá Nguyễn Thanh Phúc chia sẻ: Lực lượng chức năng không thể áp dụng chế tài đủ mạnh, bởi các em còn đang trong độ tuổi vị thành niên.

Giáo dục từ nhà trường, trách nhiệm từ gia đình

Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, công tác giáo dục phòng ngừa tại các nhà trường được tăng cường. Trong tiết học Giáo dục công dân ở Trường THCS Kim Tân, phường Lào Cai, bài học không dừng ở những trang lý thuyết. Học sinh được tiếp cận trực tiếp với các tình huống thực tế, qua đó tự trang bị kỹ năng nhận diện và phòng tránh các hành vi vi phạm pháp luật.

Việc lồng ghép nội dung pháp luật vào nhiều môn học giúp kiến thức đến với học sinh một cách tự nhiên, thường xuyên. Nhờ đó, mỗi giờ học đều góp thêm một viên gạch xây nền ý thức tuân thủ pháp luật cho các em.

Thông qua tình huống thực tế, trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng nhằm ngăn ngừa vi phạm pháp luật.

Để ngăn chặn từ sớm nguy cơ vi phạm pháp luật trong học sinh, ngay từ đầu năm học, Trường THCS Kim Tân, phường Lào Cai đã thành lập ban chuyên trách tuyên truyền pháp luật. Cùng với đó, nhà trường đổi mới phương pháp giảng dạy, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền và thắt chặt quy chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và công an địa phương.

Cùng với đó, rất cần sự quan tâm bằng tình yêu thương từ phía gia đình. Cha mẹ học sinh cần quản lý con bằng sự thấu hiểu và những quy tắc rõ ràng. Bên cạnh công tác tuyên truyền, việc kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật từ các cơ quan chức năng cũng là yêu cầu cần thiết. Điều này vừa bảo vệ trật tự, an toàn xã hội, vừa là bài học răn đe, tránh để các em coi thường pháp luật.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội sẽ giúp những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên được phát hiện và uốn nắn từ sớm. Chỉ khi cha mẹ thực sự lắng nghe và sát sao cùng con, nhà trường làm tốt vai trò giáo dục và định hướng, lực lượng chức năng kiên quyết xử lý, những vi phạm ở tuổi mới lớn mới được ngăn chặn kịp thời.