Cần minh bạch các khoản thu, chi
Hơn 1 triệu học sinh thành phố Đồng Nai đã bước sang tuần học thứ 3 của năm học mới 2026-2027. Công tác tổ chức nền nếp, hoạt động dạy và học đi vào ổn định. Các nhà trường bắt đầu tiến hành họp phụ huynh đầu năm, đây cũng là thời điểm dễ phát sinh tình trạng lạm thu các khoản ngoài quy định.
Việc trông giữ xe cho học sinh cần được tổ chức chặt chẽ. Trong ảnh: Hoạt động trông giữ xe của học sinh ở một trường THCS công lập trên địa bàn thành phố. Ảnh minh họa: T.N
Để ngăn chặn tình trạng này, Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã sớm ban hành công văn hướng dẫn các cơ sở giáo dục trong toàn thành phố thực hiện các khoản thu đầu năm học; đồng thời yêu cầu không để tái diễn tình trạng lạm thu, nhất là việc lợi dụng danh nghĩa ban đại diện cha mẹ học sinh (CMHS) để thực hiện những khoản thu ngoài quy định.
Siết chặt thu, chi trong trường học
Năm học 2026-2027, học sinh thành phố Đồng Nai tiếp tục nhận được sự quan tâm rất lớn của Đảng và Nhà nước, nổi bật nhất là chính sách miễn học phí được áp dụng tại 100% cơ sở giáo dục công lập. Không dừng lại ở đó, rất nhiều xã, phường đã thực hiện sớm chủ trương cấp phát sách giáo khoa miễn phí và có các giải pháp hỗ trợ bảo hiểm y tế cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Thành phố tiếp tục dành sự quan tâm đặc biệt đối với học sinh đồng bào dân tộc thiểu số và học sinh tại 8 xã biên giới thông qua việc đầu tư thêm hơn 522 tỷ đồng để xây dựng trường lớp. Đặc biệt, đây là năm đầu tiên 32/32 trường học bậc tiểu học, THCS tại 8 xã biên giới được ngân sách thành phố hỗ trợ kinh phí thực hiện mô hình bán trú, tổ chức cho học sinh ăn ngủ trưa ngay tại trường.
Để niềm vui của học sinh và phụ huynh được trọn vẹn, Sở GDĐT đã chủ động ban hành văn bản hướng dẫn các trường thực hiện nghiêm túc những khoản được phép thu trong năm học mới. Tuy nhiên, ngay từ đầu năm học, tại một số trường học đã bắt đầu xuất hiện bức xúc của phụ huynh liên quan đến các khoản thu, chi, nhất là liên quan tiền gửi xe, quỹ lớp, quỹ ban đại diện CMHS. Việc triển khai các khoản thu không đúng quy định này cho thấy ý thức chấp hành chỉ đạo của người đứng đầu cơ sở giáo dục chưa nghiêm túc, gây bức xúc cho phụ huynh, đồng thời làm ảnh hưởng đến uy tín của toàn ngành.
Một trong những khoản thu luôn nhận được sự quan tâm lớn nhất của phụ huynh vào dịp đầu năm học là quỹ ban đại diện CMHS. Theo phản ánh, dù được quy định là khoản đóng góp tự nguyện, trên thực tế, đây lại là vấn đề khá “nhạy cảm”. Một phụ huynh có con theo học một trường tiểu học ở phường Trảng Bom cho biết: Ngay tuần đầu tiên của năm học mới, nhà trường đã mời họp phụ huynh và thông báo nộp quỹ lớp, quỹ CMHS. Đáng nói, một danh sách thu tiền in sẵn đầy đủ họ tên học sinh trong lớp được ban đại diện CMHS đưa ra, thay vì chỉ ghi tên những học sinh được cha mẹ tự nguyện đóng góp. Cách làm này khiến những phụ huynh không có điều kiện tham gia hoặc không thể “ủng hộ” số tiền ngang bằng với phụ huynh khác cảm thấy “khó xử”. Vì trong lớp có phụ huynh nộp từ 200-500 ngàn đồng, thậm chí có người ủng hộ tới 2 triệu đồng.
Thông tin từ Sở GDĐT, để tránh tình trạng lạm thu, gây bức xúc trong phụ huynh, sở sẽ thành lập các đoàn kiểm tra tình hình thu phí đầu năm tại các đơn vị trực thuộc và các cơ sở giáo dục cấp xã, phường nhằm kịp thời chấn chỉnh sai phạm. Đồng thời, UBND các xã, phường trên địa bàn thành phố cũng được giao trách nhiệm lập đoàn kiểm tra, rà soát các trường mầm non, tiểu học, THCS thuộc phạm vi quản lý để kiên quyết xử lý dứt điểm tình trạng thu các khoản ngoài quy định.
Ðể chấn chỉnh tình trạng thu sai mục đích
Theo hướng dẫn mới nhất của Sở GDĐT, căn cứ Nghị định số 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 3-9-2025, toàn bộ trẻ mầm non, học sinh phổ thông và học viên hệ giáo dục thường xuyên tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố Đồng Nai đều thuộc đối tượng được miễn học phí. Do đó, các trường tuyệt đối không được thu khoản này. Đối với các trường ngoài công lập, việc thu học phí phải tuân thủ nghiêm quy định, trong đó mức tăng không được vượt quá 10% so với mức hiện hành. Sở cũng lưu ý, trong thời gian chờ UBND thành phố Đồng Nai ban hành quyết định về các khoản thu dịch vụ phục vụ và hỗ trợ hoạt động giáo dục, các cơ sở giáo dục công lập tạm thời chưa được thu các khoản này.
Nhằm chấn chỉnh tình trạng thu sai mục đích vào đầu năm học, Sở GDĐT hướng dẫn rất rõ về hoạt động thu, chi của ban đại diện CMHS. Theo đó, kinh phí hoạt động của ban phải xuất phát từ sự ủng hộ tự nguyện, tuyệt đối không được quy định mức đóng góp bình quân cho các phụ huynh. Việc thu, chi phải được thực hiện công khai, dân chủ và báo cáo quyết toán minh bạch tại các cuộc họp toàn thể. Sở GDĐT nghiêm cấm ban đại diện CMHS quyên góp các khoản không tự nguyện hoặc không phục vụ trực tiếp cho hoạt động của ban đại diện CMHS.
Sở GDĐT cũng hướng dẫn rõ, ban đại diện CMHS không được thu tiền để phục vụ các mục đích hỗ trợ nhà trường bảo vệ cơ sở vật chất, an ninh trường học, vệ sinh trường; khen thưởng cán bộ, giáo viên; mua sắm thiết bị, đồ dùng dạy học; hay hoạt động sửa chữa, nâng cấp các công trình của nhà trường. Bên cạnh đó, đối với các khoản như bảo hiểm tai nạn (hoàn toàn tự nguyện), nhà trường chỉ được phép thông báo để phụ huynh tự lựa chọn công ty bảo hiểm hợp pháp, không được ép buộc học sinh phải tham gia. Để đảm bảo tính minh bạch, sở yêu cầu các trường phải thực hiện thu, chi không dùng tiền mặt. Riêng tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa có điều kiện tiếp cận dịch vụ ngân hàng, nhà trường được phép thu tiền mặt nhưng phải nộp ngay vào Kho bạc Nhà nước hoặc tài khoản ngân hàng theo đúng quy định.
