Cần nâng cao ý thức phòng tránh trước nguy cơ đá lở, sạt đất mùa mưa bão

Liên tiếp các vụ đá lở diễn ra trong vài ngày khiến nhiều người hoang mang khi tham gia giao thông thời điểm này.

Ngày 12/6, tại Km86 Quốc lộ 34, đoạn gần cầu treo Nam Quang, xã Bảo Lâm, một khối đá từ taluy dương bất ngờ rơi xuống đường, trúng chị L.T.T (sinh năm 1989), trú tại xã Chợ Đồn, tỉnh Thái Nguyên, đang điều khiển xe máy lưu thông qua khu vực. Vụ việc khiến chị T bị thương phải đưa đi cấp cứu, chiếc xe máy bị đất đá vùi lấp, hư hỏng nặng.

Tiếp đó, sáng 15/6, tại xóm Tắc Kha, xã Quảng Uyên, một tảng đá có thể tích khoảng 15 m³ lăn từ trên núi xuống làm hư hỏng một phần căn nhà gỗ ba gian của gia đình ông Nông Văn Tám. Hai người thân trong gia đình bị mắc kẹt trong đống đổ nát nhưng rất may đã được lực lượng chức năng và người dân địa phương kịp thời cứu hộ.

Cũng trong ngày 15/6, trên Quốc lộ 4A, đoạn qua xóm Bản Phạn, tuyến Quang Long - Lý Quốc, một khối đá lớn nặng hàng tấn bất ngờ lăn xuống giữa lòng đường. Rất may thời điểm xảy ra sự việc không có người và phương tiện qua lại nên không gây thiệt hại về người và tài sản.

Các vụ việc trên tuy khác nhau về mức độ nhưng đều có điểm chung là xảy ra tại những khu vực đồi núi dốc, taluy cao, địa chất phức tạp và trong thời điểm thời tiết xuất hiện mưa nhiều ngày liên tiếp.

Theo các nghiên cứu địa chất, Cao Bằng là tỉnh có trên 90% diện tích là đồi núi, trong đó nhiều khu vực là núi đá vôi karst với địa hình bị chia cắt mạnh, độ dốc lớn, hệ thống khe nứt phát triển. Đặc biệt, vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng chứa nhiều dạng địa chất, địa mạo đặc trưng hình thành qua hàng trăm triệu năm, tạo nên cảnh quan hùng vĩ nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, đá rơi khi chịu tác động của mưa lớn hoặc biến động địa chất. Nhiều khu vực núi đá vôi chiếm diện tích lớn tại các huyện phía đông và phía bắc của tỉnh, nơi địa hình dốc đứng, nhiều vách đá cao.

Bên cạnh yếu tố tự nhiên, những năm gần đây, hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh được đầu tư mạnh mẽ với nhiều tuyến đường mới mở, nhiều dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ, tỉnh lộ được triển khai, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo thuận lợi cho giao thương và đi lại của nhân dân. Tuy nhiên, quá trình thi công đào, cắt taluy, mở rộng nền đường, tại một số khu vực địa chất yếu, các khối đá sau khi bị tác động có thể xuất hiện hiện tượng nứt tách, phong hóa, làm gia tăng nguy cơ đá lăn, đá rơi trong mùa mưa nếu không được gia cố kịp thời.

Chính quyền địa phương, các đơn vị chuyên môn tích cực triển khai các biện pháp khắc phục địa điểm bị sạt lở.

Anh H.V.N, hành nghề lái xe tải, thường xuyên lưu thông trên tuyến Quốc lộ 34 cho biết: Người dân chúng tôi hiểu địa hình Cao Bằng chủ yếu là núi đá, cứ vào mùa mưa là nguy cơ sạt lở tăng cao. Khi đi qua các đoạn taluy dốc, nhất là sau những trận mưa lớn, ai cũng chủ động giảm tốc độ, quan sát kỹ để bảo đảm an toàn.

Hằng năm các đơn vị quản lý đường bộ đều tổ chức rà soát các vị trí có nguy cơ sạt lở, đá rơi; thực hiện gia cố taluy, lắp đặt biển cảnh báo, rào chắn và bố trí lực lượng trực tại các điểm xung yếu trong mùa mưa bão. Tuy nhiên, trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, nguy cơ đá lở có thể xuất hiện bất ngờ, khó dự báo chính xác hoàn toàn.

Chủ tịch UBND xã Lý Quốc Linh Phú Cường cho biết: Chúng tôi thường xuyên tuyên truyền người dân theo dõi dự báo thời tiết, không đi qua các khu vực taluy cao khi mưa lớn kéo dài, đồng thời chủ động báo ngay cho chính quyền khi phát hiện các dấu hiệu nứt núi, đá treo hoặc sạt trượt để có biện pháp xử lý kịp thời.

Thực tế cho thấy, đá lở và sạt lở đất là hiện tượng thiên nhiên thường gặp tại các tỉnh miền núi phía Bắc nói chung và Cao Bằng nói riêng. Điều quan trọng không phải là lo lắng hay hoang mang trước những hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội, mà cần nâng cao nhận thức, chủ động phòng tránh và tuân thủ các khuyến cáo của cơ quan chức năng.

Mùa mưa năm 2026 mới chỉ bắt đầu. Trong điều kiện địa hình đặc thù của tỉnh, việc tăng cường kiểm tra các điểm có nguy cơ mất an toàn, đẩy nhanh các giải pháp gia cố taluy, cảnh báo sớm, đồng thời nâng cao ý thức phòng tránh thiên tai của người dân sẽ là yếu tố quan trọng góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại do đá lở, sạt lở đất gây ra, bảo đảm an toàn cho người dân và các phương tiện lưu thông trên địa bàn.