Cân nhắc giao thêm quyền về kiến trúc trong giai đoạn chuẩn bị sắp xếp lại 705 xã, phường

Quan điểm trên được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đưa ra tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, sáng 8/7.

Nhằm bảo đảm tính khả thi, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu, chỉnh lý khoản 4 điều 14 của dự thảo Luật theo hướng tăng tính linh hoạt, cho phép địa phương chủ động xác định phạm vi lập Quy chế quản lý kiến trúc.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định. (Ảnh: Duy Linh)

Đồng tình việc sửa đổi Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định dành sự quan tâm tới nội dung về phân cấp thẩm quyền cho cấp xã.

Phó Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế, nhiều xã, phường, đặc khu khi được phân cấp là “làm được ngay”, song cũng có những nơi còn rất yếu, công việc đang quá tải.

“Hiện nay có 705 đơn vị hành chính cấp xã còn rất nhỏ, đang trong giai đoạn sắp xếp lại, nếu phân cấp ngay thì không thể thực hiện. Theo tinh thần Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Tổ chức Chính phủ, tôi đề nghị áp dụng nguyên tắc: cấp trên giao cho cấp dưới, nếu cấp dưới không làm được thì cấp trên thu lại”, Phó Chủ tịch Quốc hội nói.

Theo ông Nguyễn Khắc Định, trong trường hợp nếu cấp dưới thấy mình làm được thì đề nghị cấp trên giao kèm theo điều kiện thực hiện.

“Chưa nên giao trực tiếp cho xã ngay mà trong luật nên giao cho tỉnh. Tùy điều kiện hoàn cảnh địa phương và năng lực cấp xã mà tỉnh quyết định phân cấp theo yêu cầu quản lý. Như vậy mới có người chịu trách nhiệm”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh.

Trước đó, trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ hệ thống pháp luật; phân định trách nhiệm, thẩm quyền phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Đồng thời, lần sửa đổi này cũng nhằm phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cũng như khắc phục những vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tế.

Về thi tuyển kiến trúc, dự thảo luật bổ sung quy định thi tuyển ý tưởng kiến trúc và tuyển chọn ý tưởng, phương án kiến trúc.

Đáng chú ý, Chính phủ đề nghị bổ sung quy định công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình thuộc dự án đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt, công trình thuộc dự án không sử dụng vốn đầu tư công thì không bắt buộc phải thi tuyển kiến trúc.

Trường hợp cần thiết phải thi tuyển kiến trúc, người có thẩm quyền quyết định trên cơ sở bảo đảm tiến độ thực hiện của dự án... để phù hợp với thực tiễn và trình tự, thủ tục quy định tại pháp luật về đầu tư, pháp luật về xây dựng.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị cần cân nhắc một số nội dung.

Cụ thể là việc phân cấp hoàn toàn cho UBND cấp xã ban hành Quy chế quản lý kiến trúc ngay thời điểm hiện nay sẽ gặp khó khăn do trình độ, năng lực cán bộ cơ sở, do vậy cần được xem xét nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng cấp xã tổ chức lập, cơ quan chuyên môn cấp trên có ý kiến thẩm định, hoặc UBND cấp tỉnh phải ban hành “Khung quy chế mẫu” để áp dụng thống nhất.

Bên cạnh đó là việc bãi bỏ thi sát hạch chứng chỉ và thực hiện cơ chế “hậu kiểm” chỉ có thể thực hiện khi Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia được liên thông đồng bộ, hồ sơ dự thảo Luật hiện chưa có nội dung này và cũng chưa nêu lộ trình chuyển tiếp, do vậy sẽ có khoảng trống pháp lý khi luật có hiệu lực nếu bãi bỏ chứng chỉ nhưng chưa thể thực hiện hậu kiểm. Do đó, Ủy ban đề nghị bổ sung làm rõ.