Cân nhắc kỹ việc tăng phạt tiền, cấm xuất cảnh khi xử lý vi phạm hành chính
Nhiều ý kiến tại Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách đề nghị cân nhắc kỹ việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế mới và tăng mức phạt tiền trong xử lý vi phạm hành chính.
Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Ninh Bình) góp ý về Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Ảnh: VIẾT CHUNG
Sáng 29-9, tiếp tục chương trình Hội nghị Đại biểu (ĐB) Quốc hội chuyên trách, hội nghị đã cho ý kiến về nhóm luật hành chính, tư pháp, trong đó có Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Tránh kéo dài thời hiệu xử lý vi phạm hành chính quá mức
Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), ĐB Mai Thị Phương Hoa (Ninh Bình) cho biết, theo Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành, thời hiệu xử lý vi phạm hành chính được quy định là 1 năm (thời hiệu chung) hoặc 2 năm đối với một số trường hợp vi phạm hành chính cụ thể.
Dự thảo sửa đổi quy định khung thời hiệu xử phạt chung là từ 1 năm đến 3 năm và giao Chính phủ quy định chi tiết. Với các trường hợp do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến, tổng thời hiệu xử lý có thể bị kéo dài lên tới 4 năm.
Theo ĐB Mai Thị Phương Hoa, cách quy định này chưa cụ thể, tiềm ẩn rủi ro trực tiếp ảnh hưởng đến quyền con người và quyền công dân.
Bên cạnh đó, hiện có 91 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi có tình tiết "đã bị xử phạt vi phạm hành chính" trong cấu thành cơ bản. Việc kéo dài thời hiệu lên 3 năm sẽ mở rộng các trường hợp bị xử lý hình sự và kéo dài tình trạng pháp lý bất lợi cho người vi phạm.
“Thay vì kéo dài thời hiệu quá mức, cần nâng cao năng lực phát hiện của cơ quan chức năng thông qua ứng dụng khoa học - công nghệ để xử lý kịp thời”, ĐB Phương Hoa đưa ra giải pháp và đề nghị cân nhắc kỹ việc áp dụng thời hiệu lên tới 3 năm.
Tỷ lệ tăng mức phạt tiền tối đa cũng là vấn đề được ĐB đề cập. Dự thảo quy định mức phạt tiền tối đa là 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức (tăng tối đa 1,5 lần so với luật hiện hành). So sánh với dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi (mức phạt tiền tối đa chỉ tăng 1,2 lần với cá nhân và giữ nguyên đối với pháp nhân), tỷ lệ tăng mức phạt của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính cao hơn hẳn; tạo áp lực tài chính lớn cho người dân và doanh nghiệp.
Theo ĐB Phương Hoa, hệ thống biện pháp cưỡng chế và chế tài đi kèm đã rất nghiêm khắc với nhiều công cụ xử lý mạnh mẽ khác, do đó cần đánh giá kỹ lưỡng nhiều mặt để vừa bảo đảm tính nghiêm minh, vừa không ảnh hưởng quá lớn tới đời sống và kinh tế. Cụ thể, ĐB cho rằng, trước mắt, chỉ nên tập trung tăng mức phạt tiền đối với 3 nhóm hành vi vi phạm cụ thể: sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường.
Cấm xuất cảnh: Đề xuất chỉ áp dụng khi có căn cứ cụ thể
ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) nêu ý kiến tại hội nghị. Ảnh: VIẾT CHUNG
Liên quan đến các biện pháp cưỡng chế mới trong dự thảo, Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), các ý kiến tại hội nghị có chung đề xuất quy định chặt chẽ điều kiện áp dụng, thời hạn, thẩm quyền, cơ chế thông báo, dừng biện pháp và khôi phục quyền lợi khi áp dụng sai, đặc biệt phải có chế định bảo vệ người thứ ba không vi phạm.
Theo ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) việc dự thảo bổ sung một số biện pháp cưỡng chế mới như ngừng cung cấp điện, nước, internet/viễn thông, niêm phong địa điểm hay tạm hoãn xuất cảnh có phạm vi tác động rất rộng. Nếu không thiết kế thận trọng, hậu quả có thể lan sang người thứ ba không vi phạm (như người thuê chung tòa nhà hay dùng chung hạ tầng viễn thông/internet…).
ĐB Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VIẾT CHUNG
Cùng quan điểm, ĐB Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) nêu kiến nghị điều chỉnh cụ thể đối với từng trường hợp. Với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, ĐB đề nghị chỉ áp dụng khi có căn cứ cụ thể cho thấy cần ngăn chặn việc trốn tránh, đồng thời phải thông báo cho người bị áp dụng, trừ trường hợp có lý do chính đáng.
“Quyết định cưỡng chế phải nêu rõ căn cứ, thời hạn, đầu mối tiếp nhận yêu cầu xem xét lại, và phải hủy bỏ ngay khi không còn căn cứ. Đối với người đại diện theo pháp luật, không nên hạn chế quyền đi lại của người đại diện tổ chức chỉ dựa vào chức danh nếu chưa xác định rõ trách nhiệm cá nhân hoặc nguy cơ trốn tránh” ĐB Thạch Phước Bình nhấn mạnh.
Cũng theo ĐB Thạch Phước Bình, biện pháp tạm dừng đăng kiểm, đăng ký hoặc cấp giấy phép điều khiển phương chỉ nên áp dụng khi đã xác định rõ mối liên hệ trực tiếp giữa phương tiện, người vi phạm và quyết định chưa thi hành; có ngoại lệ đối với phương tiện cho thuê, cho mượn hoặc đã chuyển nhượng hợp pháp; đồng thời cho phép sửa đổi dữ liệu đăng ký sai trước khi thực hiện cưỡng chế…
