Cần rà soát lại phạm vi cải cách thủ tục hành chính

Trình bày dự thảo báo cáo về tình hình thực hiện công tác TTHC và đề xuất nhiệm vụ, giải pháp giai đoạn 2026-2030, Quyền Cục trưởng Cục Kiểm soát TTHC Nguyễn Hùng Huế cho biết, thời gian qua, Cục đã tiếp thu ý kiến của lãnh đạo bộ cũng như các đơn vị tiếp tục hoàn thiện dự thảo báo cáo. Theo đó, sau hơn 30 năm triển khai (từ 1994 đến nay), cải cách TTHC ở Việt Nam đã đạt nhiều kết quả toàn diện. Từ giai đoạn đặt nền móng thể chế, đơn giản hóa thủ tục, đến kiểm soát chặt chẽ việc ban hành, cắt giảm điều kiện kinh doanh và hiện nay là tái cấu trúc quy trình dựa trên dữ liệu, chuyển đổi số, thực hiện TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính. Những kết quả này góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và được ghi nhận trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Tuy nhiên, cải cách TTHC vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu thực tiễn và mục tiêu “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm”. Thể chế kiểm soát TTHC chưa hoàn thiện kịp thời; quản lý nhà nước thiếu thống nhất; chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và hạ tầng chưa đồng bộ; cơ chế huy động sự tham gia giám sát của người dân, doanh nghiệp còn hạn chế.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh phát biểu chỉ đạo buổi làm việc. (Ảnh: H.G)

Giai đoạn 2026–2030 được xác định là thời kỳ bản lề thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045, đòi hỏi nâng cao chất lượng quản trị và năng lực cạnh tranh thể chế. Trong bối cảnh đó, TTHC không chỉ là công cụ thực thi chính sách mà còn là phương thức tương tác trực tiếp giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp.

Định hướng đổi mới tập trung vào ba trụ cột: thể chế minh bạch, quy trình tinh gọn, thực thi hiệu quả; chuyển từ “kiểm soát thủ tục” sang “kiểm soát chi phí tuân thủ”, từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên quản lý rủi ro; thúc đẩy quản trị công hiện đại, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm: tăng cường trách nhiệm người đứng đầu; hoàn thiện thể chế, nghiên cứu xây dựng Luật Kiểm soát TTHC; tối ưu hóa nguồn lực theo khối lượng, tính chất công việc; phát huy vai trò phản biện, giám sát của người dân, doanh nghiệp và hiệp hội. Bộ Tư pháp đồng thời dự thảo Kết luận của Bộ Chính trị nhằm tạo quyết tâm chính trị cao, bảo đảm cải cách TTHC thực chất, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

Quyền Cục trưởng Cục Kiểm soát TTHC Nguyễn Hùng Huế phát biểu tại buổi làm việc. (Ảnh: H.G)

Phát biểu kết luận, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh yêu cầu rà soát, hoàn thiện Báo cáo theo hướng logic, đồng bộ giữa hạn chế và giải pháp. Bộ trưởng yêu cầu nội dung Báo cáo phải bảo đảm sự tương ứng chặt chẽ giữa những tồn tại, hạn chế được chỉ ra với các giải pháp khắc phục; rà soát, bổ sung đầy đủ các giải pháp tương ứng với từng vấn đề đặt ra. Các kiến nghị, đề xuất cần bám sát Kết luận của Bộ Chính trị, tránh trùng lặp, dàn trải.

Về nội dung cụ thể, Bộ trưởng nhất trí với phần đánh giá kết quả đạt được. Tuy nhiên, đối với công tác chỉ đạo, điều hành, cần rà soát lại phạm vi cải cách TTHC, làm rõ các giải pháp trọng tâm. Đồng thời, cần nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm và mức độ quan tâm của người đứng đầu làm cơ sở đề xuất giải pháp phù hợp.

Về thể chế kiểm soát TTHC, Bộ trưởng chỉ rõ, qua 16 năm triển khai đã bộc lộ một số hạn chế về nội dung, công cụ, tiêu chí kiểm soát, báo cáo cần phân định rõ đâu là hạn chế, đâu là giải pháp, bảo đảm mạch lạc, rõ ý.

Đối với tổ chức thực hiện TTHC, cần làm rõ chủ thể trong tiếp nhận, giải quyết TTHC. Về dữ liệu, Bộ trưởng nhấn mạnh đây là yếu tố cốt lõi, có ý nghĩa quyết định trong bối cảnh tăng cường khoa học công nghệ, chuyển đổi số; cần làm đậm nét vai trò của dữ liệu và đề xuất giải pháp cụ thể, trong đó tăng cường kiểm tra tiến độ hoàn thành cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương, xem đây là chỉ tiêu quan trọng tương tự như đánh giá đầu tư công hằng năm.

Bên cạnh đó, cần tách bạch, làm rõ nội dung về hạ tầng phục vụ TTHC; bổ sung số liệu chứng minh về thực trạng nguồn lực còn mỏng so với khối lượng, tính chất công việc phức tạp, từ đó đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp.

Bộ trưởng cũng lưu ý cần phát huy đầy đủ vai trò của người dân, doanh nghiệp và các hiệp hội đại diện, do kiểm soát TTHC tác động trực tiếp đến các chủ thể này; đồng thời đưa kinh nghiệm quốc tế vào nội dung chính của Báo cáo thay vì để ở phụ lục.

Về phần đánh giá chung, Báo cáo cần cấu trúc thành 4 tiểu kết tương ứng với 4 nhóm nội dung đã nêu. Trên cơ sở các hạn chế đã được bóc tách, đơn vị soạn thảo tiếp tục rà soát, sắp xếp lại Báo cáo bảo đảm rõ ý, chặt chẽ, dễ theo dõi.

H.Giang