Cần Thơ đề xuất cần hơn 1.500 tỷ đồng để xử lý gần 200 điểm sạt lở

Ngôi nhà, con đường bỗng dưng biến mất

Ngày 31/7, ông Lê Văn Tài, ngụ ấp Đức Lợi, xã Đại Ngãi, TP Cần Thơ loay hoay sửa lại căn nhà. Ba ngày trôi qua nhưng nhắc lại ông Tài không giấu được hốt hoảng. Tối 27/7, khi nhiều người đã chìm vào giấc ngủ, một tiếng động lớn vang lên từ mé sông, ông Tài giật mình hô to cho người thân chạy khỏi căn nhà.

Tuyến đường tỉnh 932C trước trụ sở Trạm Y tế, trụ sở UBND xã Đại Hải hơn một nửa mặt đường đã bị sụt lún, hệ thống vỉa hè, cống thoát nước và kết cấu kè bê tông nứt gãy.

Trong chốc lát, đoạn bờ sông dài hơn 20m, rộng khoảng 5m sụp xuống dòng nước, kéo theo một phần căn nhà và vựa cát, đá của ông Tài. Nhiều vật liệu xây dựng bị dòng sông nuốt chửng.

Ông Tài cho biết, đó không phải là vụ sạt lở đầu tiên ở vùng quê này: "Đến hẹn lại lên, mùa mưa là dân lo sạt lở. Cách nhà tôi vài trăm mét, tháng trước, hơn 30m bờ sông bất ngờ sụp xuống, ăn sâu khoảng 20m vào đất liền. Hai căn nhà bị hư hỏng nặng, thiệt hại khoảng 500 triệu đồng".

Cũng trong tháng, khoảng 9h ngày 24/7, bờ sông Cái Sắn, đoạn cặp quốc lộ 80 thuộc xã Vĩnh Trinh bất ngờ sạt lở dài khoảng 35m, ăn sâu 15m vào bờ. Chỉ trong ít phút, bốn căn nhà của các hộ ông Nguyễn Văn Tuấn, ông Hà Văn Non, ông Nguyễn Ngọc Minh và bà Đoàn Thị Nhung bị cuốn vào dòng sông.

Căn nhà của ông Nguyễn Ngọc Minh và cửa hàng vật liệu xây dựng của bà Đoàn Thị Nhung gần như đổ sập hoàn toàn, mỗi hộ thiệt hại khoảng 1 tỷ đồng. Tổng thiệt hại vụ sạt lở ước khoảng 2,48 tỷ đồng.

Phần trước căn nhà của anh Sang (ngụ ấp Mang Cá, xã Đại Hải) bị sạt lở.

Trước đó, ngày 3/7, tại ấp Ngãi Hòa, một phần căn nhà của bà Huỳnh Ngọc Lan cũng trượt xuống sông, hai căn hộ liền kề xuất hiện những vết nứt kéo dài, người dân thấp thỏm theo dõi từng biến động của dòng nước.

Không chỉ nhà cửa bị đe dọa, nhiều tuyến giao thông nông thôn cũng đang dần biến mất. Dọc tuyến sông Rạch Vọp, đoạn qua ấp Ninh Thới, xã Thới An Hội, những hàm ếch khoét sâu vào nền đường, có nơi chỉ còn cách hiên nhà dân vài gang tay.

Đứng trước căn nhà của mình, ông Nguyễn Ngọc Phụng (ấp Phú Tây, xã Nhơn Mỹ) không giấu được sự lo lắng khi mép sạt lở chỉ còn cách thềm nhà khoảng 1m. Con đường đi lại hằng ngày đã bị cắt đứt, việc vận chuyển hàng hóa gặp nhiều khó khăn, cuộc sống của cả gia đình bị đảo lộn.

Cách đó không xa, bà Nguyễn Thị Út Nhỏ vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại đoạn đường dài khoảng 40m bất ngờ sụp xuống sông cách đây một tháng. Đất lở kéo theo đường giao thông, làm vỡ đường ống nước, đứt dây điện, cột điện nghiêng sát vào nhà. Từ sinh hoạt hằng ngày đến việc đi lại đều bị xáo trộn.

Đáng lo ngại nhất là tuyến đường tỉnh 932C trước trụ sở UBND xã Đại Hải. Hơn một nửa mặt đường đã bị sụt lún, hệ thống vỉa hè, cống thoát nước và kết cấu kè bê tông nứt gãy.

Ngay phía trong khu vực sạt lở là trụ sở UBND xã, hai trường học, trạm y tế và chợ Mang Cá - nơi mỗi ngày có hàng nghìn người qua lại. Khu vực bến phà Mang Cá cũ cũng bị sạt lở làm đứt hoàn toàn tuyến đường kết nối xã Đại Hải với phường Ngã Bảy.

Nhà ông Nguyễn Ngọc Phụng (ngụ ấp Phú Tây, xã Nhơn Mỹ) bị sạt lở hết nửa căn.

232 điểm sạt lở bờ sông, bờ biển

Những vụ sạt lở liên tiếp khiến chính quyền các địa phương không khỏi lo lắng. Thống kê của Chi cục Thủy lợi, từ đầu năm 2026 đến nay, TP Cần Thơ ghi nhận 232 điểm sạt lở bờ sông, bờ biển với tổng chiều dài hơn 13km, làm ảnh hưởng hàng chục căn nhà và nhiều tuyến giao thông nông thôn. Các điểm nóng tập trung tại Thới An Hội, Nhơn Mỹ, An Lạc Thôn, Đông Phước...

Trong 6 tháng đầu năm 2026, xã Thới An Hội ghi nhận 56 đoạn sạt lở với tổng chiều dài hơn 2,3km. Riêng tuyến sông Rạch Vọp, nhiều điểm tiếp tục ăn sâu vào đất liền, đe dọa nhà cửa, vườn cây, đê bao và hệ thống giao thông.

Ông Lê Thanh Khiết, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Thới An Hội, cho biết địa phương cùng các đoàn thể thường xuyên khảo sát các tuyến sông xung yếu, vận động người dân chủ động di dời khỏi khu vực nguy hiểm, đồng thời huy động ngày công, vật liệu để gia cố tạm các điểm sạt lở. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp trước mắt, trong khi người dân rất cần những công trình kiên cố để yên tâm ổn định cuộc sống.

Ông Cao Minh Thơm, Chủ tịch UBND xã Nhơn Mỹ cho biết, từ đầu năm đến nay địa phương đã ghi nhận 79 điểm sạt lở với tổng chiều dài hơn 1,4km. Năm tuyến đường huyết mạch bị chia cắt, chín căn nhà bị sụp trôi hoàn toàn, tổng thiệt hại ước hơn 6,2 tỷ đồng.

Một số tuyến đường giao thông xã Đại Hải đang sạt lở, người dân lo lắng.

Cần giải pháp căn cơ

Trước diễn biến ngày càng phức tạp, ông Nguyễn Tấn Nhơn, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cho biết, sở đã đề nghị bố trí hơn 1.513 tỷ đồng để triển khai 198 công trình, vị trí xử lý sạt lở trong giai đoạn 2026-2027.

Trong đó, khoảng 1.296 tỷ đồng dự kiến đầu tư 8 công trình trọng điểm do Chi cục Thủy lợi làm chủ đầu tư, gồm 7 công trình xử lý sạt lở bờ sông và 1 công trình xử lý sạt lở bờ biển. Thành phố cũng đề xuất hơn 217 tỷ đồng để xử lý 190 điểm sạt lở giao các xã, phường thực hiện.

"Nhiều dự án quy mô lớn được ưu tiên như kè chống sạt lở bờ phải sông Trà Nóc tại phường Thới An Đông dài 2,2km; gia cố khẩn cấp bờ sông Cái Sắn tại xã Vĩnh Trinh dài 2,5km và công trình gia cố bờ biển xã Lai Hòa dài 2,7km", ông Nguyễn Tấn Nhơn thông tin.

Ngày 29/7, đoàn công tác Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ khảo sát các điểm sạt lở.

Song song với đầu tư hạ tầng, Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ đã ban hành Chương trình số 28 thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026-2035.

Chương trình định hướng chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, kết hợp giải pháp công trình và phi công trình; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong dự báo, cảnh báo sớm và huy động nhiều nguồn lực để xử lý sạt lở.

Dọc những bờ sông ở Cần Thơ, người dân vẫn từng ngày dõi theo từng vết nứt mới xuất hiện sau mỗi trận mưa, từng khoảng đất lặng lẽ trôi xuống dòng nước. Với họ, những tuyến kè kiên cố không chỉ là một công trình chống sạt lở, mà còn là chỗ dựa để giữ lại mái nhà, con đường và cuộc sống đã gắn bó bao năm bên dòng sông quê.