Cần Thơ kiến tạo hệ sinh thái giáo dục số trong giai đoạn mới

Học sinh Cần Thơ tham gia Cuộc thi Robothon cấp thành phố năm 2025.

Những bước đi ban đầu mang tính nền tảng

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển Giáo dục và Đào tạo xác định: toàn Đảng, toàn dân cần quán triệt tinh thần mở rộng không gian giáo dục gắn chặt với khoa học công nghệ, kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số.

Thực tế tại TP Cần Thơ, thời gian qua, công cuộc chuyển đổi số trong giáo dục đã đạt được những bước tiến đầu tiên đáng ghi nhận.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ, hệ thống cơ sở dữ liệu ngành được xây dựng, kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhiều cơ sở giáo dục đã mạnh dạn triển khai các mô hình lớp học thông minh, thư viện số, học liệu điện tử, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận kiến thức hiện đại, phù hợp xu hướng giáo dục số.

Đặc biệt, TP Cần Thơ đã bắt đầu triển khai Đề án “Phát triển giáo dục thông minh và học tập suốt đời giai đoạn 2021 - 2030”, bước đầu hình thành hệ sinh thái giáo dục mở, linh hoạt, lấy người học làm trung tâm. Đây là nền tảng quan trọng để giáo dục thành phố tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện và hội nhập sâu rộng trong giai đoạn tới.

Giải pháp đồng bộ cho giai đoạn 2025 - 2030

Để tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, đáp ứng tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngành Giáo dục TP Cần Thơ đã đề ra một số giải pháp trọng tâm trong giai đoạn 2025 - 2030.

Trước hết, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật số và cơ sở dữ liệu ngành; ưu tiên đầu tư công nghệ thông tin cho các cơ sở giáo dục, đặc biệt ở vùng ngoại thành, vùng sâu, vùng xa, bảo đảm 100% trường học có kết nối Internet băng thông rộng.

Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện và liên thông cơ sở dữ liệu giáo dục với thành phố và Bộ Giáo dục và Đào tạo; vận hành hiệu quả Trung tâm điều hành giáo dục thông minh của ngành và từ đó liên thông với Trung tâm điều hành giáo dục thông minh của TP Cần Thơ.

Cuộc thi Robothon cấp TP Cần Thơ thu hút nhiều học sinh tham gia tranh tài.

Một nội dung quan trọng khác là đẩy mạnh triển khai học bạ số, văn bằng số; ứng dụng công nghệ trong quản lý và dạy học; phát triển các phần mềm quản lý trường học, hệ thống thông tin trực tuyến và kho học liệu số, thư viện điện tử mở, để giáo viên và học sinh khai thác tài nguyên phục vụ giảng dạy, tự học suốt đời.

Bên cạnh hạ tầng và công nghệ, con người được xác định là yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số. Ngành Giáo dục tập trung nâng cao năng lực số cho giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh thông qua xây dựng khung năng lực số, tổ chức tập huấn ứng dụng công nghệ mới, đồng thời đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”.

Việc giáo dục năng lực số cho học sinh được triển khai thông qua tích hợp nội dung khoa học máy tính, an toàn thông tin và các mô hình STEM/STEAM, lập trình, AI, góp phần hình thành tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng với xã hội số.

Hòa cùng lộ trình của ngành Giáo dục

Đánh giá lộ trình số hóa dữ liệu giáo dục đến cuối năm 2025, ông Trần Văn Ánh, Hiệu trưởng Trường THPT Tân Long (TP Cần Thơ) cho biết, nhà trường đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, phù hợp với lộ trình chung của ngành Giáo dục và Đào tạo.

Ông Trần Văn Ánh, Hiệu trưởng Trường THPT Tân Long (cà vạt đỏ), nhận giấy khen vào dịp Lễ kỷ niệm 43 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

“Nhà trường đã từng bước triển khai các phần mềm quản lý học sinh, điểm số, hồ sơ giáo viên; dữ liệu cơ bản được cập nhật đồng bộ trên các nền tảng do ngành quy định. Việc thực hiện học bạ số theo đúng chỉ đạo đã giúp giảm dần sự phụ thuộc vào hồ sơ giấy, nâng cao tính chính xác, minh bạch và khả năng liên thông dữ liệu”, ông Ánh chia sẻ.

Tuy nhiên, hiện nay học bạ số vẫn đang trong giai đoạn chuyển tiếp, song song tồn tại cả hình thức số và giấy nhằm bảo đảm an toàn, đối soát và phù hợp với điều kiện thực tế. Nhìn chung, lộ trình số hóa đến cuối năm 2025 là đúng hướng, song cần thêm thời gian để hoàn thiện hạ tầng, nâng cao kỹ năng sử dụng và bảo đảm tính đồng bộ giữa các cấp quản lý.

Ông Trần Văn Ánh cũng chỉ ra những khó khăn đặc thù của trường ở khu vực nông thôn: hạ tầng Internet chưa thật sự ổn định vào giờ cao điểm; thiết bị công nghệ của giáo viên và học sinh chưa đồng đều; một bộ phận học sinh còn gặp khó khăn về điều kiện kinh tế gia đình.

Tập thể giáo viên Trường THPT Tân Long (TP Cần Thơ).

Bên cạnh đó, kỹ năng số của giáo viên dù đã được nâng lên nhưng chưa đồng đều; tâm lý e ngại thay đổi, thói quen sử dụng hồ sơ giấy vẫn còn tồn tại.

Để khắc phục, Ban Giám hiệu nhà trường xác định tăng cường đầu tư, nâng cấp hạ tầng mạng; phối hợp với các đơn vị viễn thông bảo đảm đường truyền ổn định; từng bước chuẩn hóa thiết bị dạy học, đẩy mạnh xã hội hóa, huy động các nguồn lực hợp pháp. Công tác bồi dưỡng kỹ năng số cho giáo viên được gắn với thực hành và hiệu quả sử dụng; đồng thời tăng cường tuyên truyền để giáo viên, phụ huynh và học sinh hiểu rõ lợi ích lâu dài của số hóa dữ liệu giáo dục.

Yến Phương - Huy Tùng