Cần thực hiện đồng bộ các phương án chống ngập khu vực đô thị

Lực lượng cảnh sát giao thông - Công an tỉnh phân luồng giao thông mỗi khi mưa lớn gây ngập úng trên Đại lộ Lê Lợi, phường Hạc Thành.

Mỗi đợt mưa lớn không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, giao thông, sản xuất, kinh doanh của người dân mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực tiêu thoát nước, xây dựng các giải pháp chống ngập đồng bộ, lâu dài và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo rà soát của Sở Xây dựng, hiện trên địa bàn các phường Đông Quang, Đông Sơn, Nguyệt Viên, Hàm Rồng, Hạc Thành có 24 điểm ngập lụt cục bộ khi có mưa lớn xảy ra. Độ sâu ngập trung bình từ 0,3 đến 0,7m, thời gian ngập kéo dài từ 1 đến 2 giờ, thậm chí từ 1 ngày đến 2 ngày tùy từng vị trí.

Phường Hạc Thành, một trong những khu vực trung tâm đô thị của tỉnh có tới 10 điểm ngập lụt thường xuyên. Hệ thống thoát nước hiện mới đáp ứng khoảng 50% diện tích. Nhiều tuyến đường, khu dân cư chưa có hệ thống thoát nước hoàn chỉnh; mạng lưới cống, rãnh được xây dựng qua nhiều thời kỳ nên thiếu tính đồng bộ. Hệ thống thoát nước chung cho cả nước mưa và nước thải cũng làm gia tăng áp lực lên hạ tầng hiện hữu mỗi khi xuất hiện mưa lớn.

Đáng chú ý, nhiều điểm ngập phát sinh từ những bất cập kỹ thuật tồn tại kéo dài. Chẳng hạn, khu vực Quốc lộ 1A cũ, đoạn từ nút giao đường Tô Vĩnh Diện đến đường Nguyễn Trãi thường xuyên ngập sâu khoảng 0,7 mét do hệ thống cống chưa được đấu nối hoàn chỉnh, nhiều tuyến rãnh thoát nước chưa kết nối với mạng lưới tiêu thoát chính.

Tại khu vực đường Lê Quý Đôn, Hàn Thuyên hay Dương Đình Nghệ, mật độ hố thu nước thấp, cửa thu thường xuyên bị bùn đất, rác thải che lấp khiến nước thoát chậm, gây ngập kéo dài sau các trận mưa lớn. Khi các trận mưa có cường độ lớn, lượng mưa tập trung trong thời gian ngắn khiến hệ thống cống thoát nước không kịp tiêu thoát, gây ngập úng cục bộ. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa nhanh đã làm gia tăng diện tích bê tông hóa, thu hẹp diện tích thấm nước tự nhiên, trong khi nhiều ao hồ, kênh mương bị san lấp phục vụ phát triển đô thị. Hệ thống cống thoát nước cũ kỹ, xuống cấp, chưa được nâng cấp tương xứng với tốc độ phát triển dân cư. Một số dự án khu đô thị, khu dân cư đang triển khai nhưng chưa hoàn thiện hệ thống đấu nối thoát nước, làm phát sinh thêm các điểm ngập mới.

Ngoài ra, tình trạng xả rác bừa bãi, lấn chiếm hoặc che lấp cửa thu nước, đổ bê tông lấn vỉa hè gây cản trở dòng chảy vẫn diễn ra ở nhiều nơi. Đây là nguyên nhân trực tiếp làm giảm hiệu quả vận hành của hệ thống thoát nước đô thị.

Trước thực trạng trên, các ngành chức năng và chính quyền địa phương đã xây dựng nhiều giải pháp nhằm chủ động ứng phó và từng bước khắc phục tình trạng ngập úng. Trước mắt, công tác duy tu, nạo vét, khơi thông dòng chảy được xác định là giải pháp thường xuyên và cấp thiết. Các đơn vị quản lý hạ tầng tăng cường vệ sinh, vớt rác, bảo trì hệ thống cống, rãnh, hố ga, cửa xả nhằm bảo đảm khả năng tiêu thoát nước theo thiết kế. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền để nâng cao ý thức người dân trong việc bảo vệ hệ thống thoát nước và giữ gìn vệ sinh môi trường đô thị.

Về lâu dài, nhằm cụ thể hóa đồ án Quy hoạch chung đô thị Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa đến năm 2040, các Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 thuộc Quy hoạch chung đô thị Thanh Hóa, Sở Xây dựng đang tập trung xây dựng “Đề án tổng thể giải quyết tình trạng ngập úng tại các phường thuộc đô thị Thanh Hóa”. Riêng phường Hạc Thành, để giải quyết tình trạng ngập lụt trong mùa mưa bão hằng năm, địa phương đã ban hành kế hoạch thực hiện khắc phục hệ thống thoát nước trên địa bàn. Cùng với đó, triển khai nhiều dự án chống ngập trọng điểm, như: Dự án xử lý các điểm ngập úng khu vực trung tâm; Dự án xử lý ngập úng khu dân cư hiện trạng tại khu vực Đông Sơn (cũ), Quảng Thành (cũ), Đông Vệ (cũ); Dự án xử lý ngập úng khu vực Tân Sơn (cũ)... Đây là những dự án được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết những “điểm nghẽn” về tiêu thoát nước đã tồn tại nhiều năm qua.

Khi các giải pháp trước mắt và lâu dài được các ngành và địa phương triển khai đồng bộ, bài toán ngập úng đô thị sẽ từng bước được giải quyết, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo nền tảng cho quá trình phát triển đô thị ngày càng hiện đại.