Cần tránh để các cầu thủ trẻ quá tải

Những trường hợp như trung vệ Nguyễn Hiểu Minh phải phẫu thuật dây chằng, tiền vệ Nguyễn Thái Sơn rách ACL ngay trận ra mắt mùa giải mới, hay Bùi Vĩ Hào, Đinh Xuân Tiến buộc phải lỡ hẹn với các giải đấu quan trọng vì chấn thương tái phát… không còn là những tai nạn cá biệt. Điều này phản ánh một thực tế: cầu thủ trẻ Việt Nam đang có dấu hiệu quá tải khi vừa phải gánh trách nhiệm ở các đội tuyển trẻ, vừa là trụ cột của câu lạc bộ (CLB).

Không thể phủ nhận, việc thi đấu dày giúp cầu thủ trẻ trưởng thành nhanh hơn. Ở Việt Nam, trong bối cảnh nền bóng đá còn hạn chế về số trận đỉnh cao, các giải trẻ chính là “lò rèn” quan trọng để cầu thủ tích lũy bản lĩnh, va chạm và kinh nghiệm quốc tế. Một cầu thủ 18 - 20 tuổi được chơi ở V-League, dự SEA Games, vòng chung kết U23 châu Á hay vòng loại U20, U23… rõ ràng là lợi thế so với những thế hệ trước.

Các cầu thủ trẻ của bóng đá Việt Nam cần khoảng nghỉ để tránh quá tải. Ảnh: Vietnamnet.vn

Tuy nhiên, ranh giới giữa “cọ xát cần thiết” và “bào mòn thể lực” là rất mong manh. Khi cầu thủ trẻ phải thi đấu liên tục trong suốt 10-11 tháng, không có giai đoạn nghỉ hồi phục đủ dài, nguy cơ chấn thương là điều khó tránh. Đặc biệt với các chấn thương dây chằng, gân cơ – những “án treo giò” có thể làm gián đoạn cả sự nghiệp.

Bóng đá thế giới cũng từng chứng kiến nhiều ví dụ tương tự, nổi bật nhất là Pedri của Barcelona. Chỉ trong giai đoạn 2020–2022, tiền vệ sinh năm 2002 này liên tục “cày ải” ở mọi cấp độ: La Liga, Champions League, đội tuyển Tây Ban Nha, EURO, Olympic Tokyo và các trận giao hữu dày đặc. Có mùa giải, Pedri thi đấu hơn 70 trận – con số khủng khiếp với một cầu thủ mới ngoài 18 tuổi.

Hệ quả đến rất nhanh: Chấn thương cơ liên miên, thể trạng sa sút, phong độ thiếu ổn định trong một thời gian dài. Barcelona và đội tuyển Tây Ban Nha sau đó buộc phải điều chỉnh cách sử dụng, thậm chí “để Pedri nghỉ nhiều hơn thi đấu” – điều hiếm thấy với một tài năng được xem là tương lai của cả nền bóng đá.

Dù vậy, điểm đáng chú ý là ở nhiều nền bóng đá phát triển, khi một cầu thủ trẻ đã đủ đẳng cấp khoác áo đội tuyển quốc gia, họ không còn bị triệu tập thường xuyên ở các tuyến trẻ. Đây là cách để giảm tải và tập trung phát triển lâu dài.

Tại Pháp, Kylian Mbappé sau khi ra mắt đội tuyển quốc gia năm 2017 gần như không còn xuất hiện ở các đội U21 hay U23. Anh được định hướng phát triển toàn diện ở CLB và đội tuyển quốc gia, thay vì “ôm đồm” các giải trẻ.

Tương tự, Jude Bellingham của Anh khi mới 17-18 tuổi đã được đôn thẳng lên tuyển Anh và trở thành trụ cột, không phải di chuyển qua lại giữa U21 và đội tuyển quốc gia. Liên đoàn bóng đá Anh chấp nhận hy sinh thành tích ở các giải trẻ để bảo toàn thể lực và sự phát triển dài hạn của cầu thủ.

Ở Tây Ban Nha, Lamine Yamal - dù vẫn đủ tuổi đá U17, U19 - nhưng khi đã trở thành lựa chọn thường xuyên của đội tuyển quốc gia, việc gọi anh về các tuyến trẻ được cân nhắc rất kỹ, ưu tiên kế hoạch thi đấu và hồi phục.

Quay trở lại bóng đá Việt Nam, vấn đề không nằm ở việc “cho cầu thủ trẻ đi đá nhiều hay ít”, mà ở cách phân bổ và quản lý khối lượng thi đấu. Một cầu thủ vừa là trụ cột CLB, vừa là nhân tố chính của U23, lại tiếp tục được gọi lên tuyển quốc gia trong cùng một năm rõ ràng cần có cơ chế bảo vệ đặc biệt.

Bởi suy cho cùng, một tài năng trẻ không chỉ cần tỏa sáng sớm, mà quan trọng hơn là tồn tại đủ lâu để cống hiến cho CLB và đội tuyển quốc gia. Và để làm được điều đó, đôi khi biết… cho họ nghỉ đúng lúc cũng là một dạng đầu tư cho tương lai.

GIAI NGHI