Cẩn trọng khi phục dựng ảnh các anh hùng liệt sĩ
Phục dựng ảnh các anh hùng liệt sĩ là một việc làm tri ân thiêng liêng, đòi hỏi sự cẩn trọng, tính chính xác cao cùng đạo đức nghề nghiệp, bởi phía sau bức ảnh là ký ức lịch sử và niềm mong mỏi của rất nhiều thân nhân liệt sĩ.

Di ảnh được tìm thấy ở khu vực xã Minh Đức. Ảnh do Đội K72 cung cấp
Từ những bức ảnh phai mờ theo thời gian vừa được phát hiện cùng các hài cốt liệt sĩ tại xã Minh Đức (thành phố Đồng Nai), lực lượng chức năng đã tiến hành phục dựng, làm rõ nhiều hình ảnh, mở thêm cơ hội xác định danh tính và tìm kiếm thân nhân các anh hùng liệt sĩ.
Thượng tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72, Bộ CHQS TP Đồng Nai, cho biết, ngay sau khi phát hiện các di ảnh tại khu vực xã Minh Đức, đơn vị đã phối hợp với một số cộng tác viên và các nhóm phục dựng ảnh chuyên nghiệp để phục dựng ảnh. Trước đó, các nhóm trên đã hỗ trợ đơn vị phục dựng nhiều di vật ảnh thành công, giúp đơn vị trong việc xác minh danh tính liệt sĩ.
Với mỗi bức ảnh sau khi phục dựng, Thượng tá Vũ Văn Thọ đều phải đắn đo, so sánh, đối chiếu kỹ lưỡng, cẩn thận trước khi công bố chính thức. Thượng tá Vũ Văn Thọ chia sẻ, với những hình cá nhân thì dễ phục dựng khuôn mặt liệt sĩ hơn so với những ảnh tập thể. Có những bức ảnh tập thể không thể phục dựng được từng khuôn mặt, tuy nhiên đơn vị cần làm rõ bối cảnh, tư thế, dáng đứng; từ đó, hy vọng khi các cựu chiến binh, các bác, các chú từng tham gia kháng chiến nhìn thấy những bức ảnh này sẽ nhận ra đồng đội hoặc gợi nhớ những ký ức liên quan.

Di vật được tìm thấy ở khu vực xã Minh Đức. Ảnh do Đội K72 cung cấp
Với các gia đình liệt sĩ, những bức ảnh về các anh hùng liệt sĩ mang ý nghĩa tinh thần rất lớn bởi đó là nơi duy nhất ký ức có thể lưu giữ theo thời gian. Vì tính chất quan trọng của những bức ảnh liệt sĩ, nên công việc phục dựng cần tính chuyên nghiệp và cẩn trọng cao, đặc biệt không nên phụ thuộc vào công nghệ AI.
Theo anh Phùng Quang Trung, Trưởng nhóm phục dựng ảnh Skyline, cộng đồng nên dừng việc lan tỏa những hình ảnh phục dựng không đúng về các anh hùng liệt sĩ. Trên trang cá nhân, anh Phùng Quang Trung cho rằng, những bức ảnh đã hư hỏng quá nặng, không còn đủ dữ liệu nhận dạng thì tuyệt đối không nên sử dụng AI để tự ý dựng lại khuôn mặt khi không có bất kỳ cơ sở đối chiếu nào. Việc dùng AI 100% để tạo ra một gương mặt hoàn toàn khác với nhân vật trong ảnh gốc không những không hỗ trợ quá trình tìm kiếm thân nhân liệt sĩ, mà còn có thể gây hiểu lầm, khiến gia đình nhận nhầm thông tin, mất thêm thời gian, công sức và hy vọng...
Anh Phùng Quang Trung nhắn nhủ: "Hãy là một người sống trách nhiệm với lịch sử, đừng vì vài ba cái like hão huyền".
Nhóm Skyline hiện có hơn 10 thành viên đã phục dựng hơn 10.000 chân dung liệt sĩ, giúp nhiều gia đình tìm lại khuôn mặt người thân sau hàng chục năm thiếu vắng di ảnh, góp phần lan tỏa những giá trị tri ân, nhân văn trong cộng đồng.
Tại khu vực xã Minh Đức, bên cạnh các bức ảnh, lực lượng chức năng còn tìm thấy nhiều hiện vật gắn liền với cuộc sống và chiến đấu của các liệt sĩ như bút máy khắc dòng chữ "Tiến Quy", bút bi, bút chì, đồng hồ đeo tay, hũ đựng tăm, chai dầu gió, dây dù, tăng võng, súng AK, hộp tiếp đạn cùng nhiều di vật khác. Từ những di vật và bức ảnh tìm thấy, Đội K72 hy vọng sẽ sớm nhận được thông tin liên quan đến các liệt sĩ.












