Cần xử lý dứt điểm các khoảng trống trong quản lý vệ sinh môi trường

Vật liệu xây dựng thường xuyên rơi vãi trên vành đai 3 trên cao. Ảnh: Đức Duy

Khoảng trống trong quản lý

Những ngày gần đây, chỉ cần lưu thông trên các tuyến Vành đai 3 trên cao, Đại lộ Thăng Long, Võ Nguyên Giáp - Võ Văn Kiệt hay các cầu lớn như Nhật Tân, Thăng Long, Vĩnh Tuy, Thanh Trì..., không khó để bắt gặp những mảng bùn đất, cát, vật liệu xây dựng rơi vãi tại khe co giãn, điểm chiếu nghỉ, đường dẫn lên xuống cầu và các tuyến đường gom. Có nơi cỏ dại mọc um tùm, rác thải tồn đọng nhiều ngày, hố ga bị bùn đất bít kín, gây mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Đáng lo ngại hơn, những "điểm mù" này lại nằm ngay trên các trục giao thông huyết mạch của Thủ đô, nơi mỗi ngày có hàng chục nghìn lượt phương tiện lưu thông.

Phản ánh từ Công ty cổ phần Công trình đô thị Long Biên - đơn vị thực hiện duy trì vệ sinh môi trường… cho biết, trong tháng 5 và tháng 6-2026, đơn vị đã liên tiếp khoảng 30 vụ việc xe làm rơi vãi đất cát tại Đại lộ Thăng Long, khu vực An Khánh, Sơn Đồng; Vành đai 3 đoạn Linh Đàm, Yên Sở; tuyến Võ Văn Kiệt khu vực Thiên Lộc... Sau mỗi vụ việc, Công ty lại phải huy động nhân lực, phương tiện khẩn trương thu dọn để bảo đảm giao thông. Tuy nhiên, đây chỉ là phần việc "chữa cháy". Nếu các phương tiện vi phạm không bị xử lý nghiêm thì tình trạng này vẫn tiếp tục tái diễn.

Công nhân Công ty cổ phần Công trình đô thị Long Biên vất vả thu dọn chất thải trên một số tuyến dường dẫn lên các cầu. Ảnh: Đức Duy

Điều đáng nói là bên cạnh nguyên nhân từ các xe vận chuyển vật liệu xây dựng, một thực trạng khác đang bộc lộ rõ là sự thiếu thống nhất trong phân công trách nhiệm duy trì vệ sinh môi trường. Theo Quyết định số 116/QĐ-UBND của UBND thành phố Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì quản lý công tác thu gom, vận chuyển chất thải và vệ sinh công cộng đối với các tuyến đường do thành phố quản lý như Vành đai 3 trên cao, Đại lộ Thăng Long, tuyến Nội Bài - Nhật Tân... Phần vỉa hè cầu, kết cấu công trình giao thông thuộc phạm vi quản lý của Sở Xây dựng; còn các tuyến đường gom, đường dẫn lên xuống cầu, hầm chui dân sinh lại do chính quyền xã, phường quản lý theo địa giới hành chính hoặc theo phân cấp.

Sự phân tách này về nguyên tắc là hợp lý, nhưng trên thực tế lại xuất hiện không ít "khoảng trống". Có đoạn đường không đơn vị nào nhận trách nhiệm duy trì thường xuyên; có nơi mỗi đơn vị chỉ làm phần việc của mình, còn khu vực giáp ranh bị bỏ ngỏ. Chính vì vậy mới xuất hiện những dải phân cách cỏ mọc cao quá đầu người, các bãi đất cát tồn lưu nhiều ngày hay rác thải tích tụ tại chân cầu, đường gom.

Sáng sớm, Công ty cổ phần Công trình đô thị Long Biên đã phải huy động công nhân dọn đất rơi vãi trên đường Võ Văn Kiệt (địa phận xã Thiên Lộc). Ảnh: Đức Duy

Rõ trách nhiệm để không còn "cha chung không ai khóc"

Có hơn 10 năm gắn bó với công việc quét dọn trên tuyến Vành đai 3 trên cao, chị Nguyễn Thị Hạnh, công nhân Công ty cổ phần Công trình đô thị Long Biên cho biết, những ca làm việc áp lực nhất luôn diễn ra từ nửa đêm đến rạng sáng. "Đất cát rơi xuống cầu không thể để đến sáng mới dọn vì rất nguy hiểm cho phương tiện thm gia giao thôn. Có hôm anh em vừa thu dọn xong một đoạn thì chỉ ít phút sau lại xuất hiện xe ben khác làm rơi cả đống đất xuống mặt đường. Chúng tôi phải dùng xẻng xúc từng đống bùn, sau đó huy động xe hút, xe rửa áp lực cao để làm sạch. Làm việc ngay trên cầu, xe cộ chạy sát bên cạnh nên ai cũng thấp thỏm vì nguy cơ mất an toàn", chị Hạnh chia sẻ.

Đó cũng là thực trạng đang diễn ra tại nhiều đơn vị duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nguồn lực đáng lẽ dành cho công tác duy trì thường xuyên lại phải tập trung xử lý các sự cố phát sinh từ hành vi vi phạm của các phương tiện vận tải.

Nhận diện rõ bất cập này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu Công an thành phố tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các phương tiện làm rơi vãi vật liệu; áp dụng "phạt nguội" thông qua hệ thống camera; buộc chủ phương tiện trực tiếp thu dọn hiện trường. Đồng thời, UBND các xã, phường phải rà soát toàn bộ các tuyến đường gom, đường dẫn lên xuống cầu, hầm chui dân sinh để bổ sung khối lượng duy trì vệ sinh môi trường đối với các khu vực còn bỏ sót. Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội được giao rà soát tần suất duy trì, điều phối các đơn vị vệ sinh môi trường và phối hợp chặt chẽ với địa phương nhằm bảo đảm không để phát sinh các "điểm trắng" trong quản lý.

Vật liệu xây dựng rơi vãi trên các tuyến đường cao tốc và vành đai gây mất an toàn giao thông và vệ sinh môi trường. Ảnh: Đức Duy

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Minh Tấn cho biết, bên cạnh việc xử lý nghiêm chủ các phương tiện vi phạm, thành phố sẽ rà soát toàn bộ phạm vi duy trì vệ sinh môi trường để không còn khoảng trống quản lý. "Quan điểm của Sở là ở đâu còn phát sinh rác thải, đất cát tồn đọng thì ở đó phải xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm. Không thể để nhiều cơ quan cùng quản lý nhưng khi xảy ra tồn đọng lại không xác định được ai chịu trách nhiệm. Việc phối hợp giữa các ngành và chính quyền địa phương phải được thực hiện thường xuyên, đồng bộ và có cơ chế kiểm tra, giám sát cụ thể", ông Nguyễn Minh Tấn nhấn mạnh.

Hơn nữa, trong Quyết định số 116/QĐ-UBND đã xác định rõ các tuyến đường do thành phố quản lý; Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã ban hành văn bản yêu cầu các Sở, ngành, địa phương phối hợp duy trì vệ sinh môi trường trên toàn bộ hệ thống cầu, cầu vượt và đường dẫn lên xuống. Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện quyết liệt và thống nhất.

Muốn xử lý tận gốc tình trạng này, không thể chỉ trông chờ công nhân môi trường ngày đêm đi thu dọn. Điều quan trọng hơn là phải kiểm soát chặt ngay từ nguồn phát sinh; xử lý nghiêm các phương tiện vận chuyển làm rơi vãi đất cát; yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu các công trình xây dựng chịu trách nhiệm đối với phương tiện của mình; đồng thời xác lập rõ "địa chỉ trách nhiệm" đối với từng cây cầu, từng tuyến đường gom và đường dẫn lên xuống.

Khi mỗi mét đường đều có đơn vị chịu trách nhiệm đến cùng, mỗi hành vi vi phạm đều bị xử lý nghiêm và mọi khoảng trống quản lý đều được lấp đầy thì tình trạng "cha chung không ai khóc" trong công tác duy trì vệ sinh môi trường trên các tuyến giao thông huyết mạch của Thủ đô mới thực sự được giải quyết dứt điểm.