Canada có thể lập cơ quan tình báo đối ngoại độc lập tương tự CIA, MI6

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, Chính phủ Canada đang lên kế hoạch mở rộng quyền hạn của Cơ quan Tình báo An ninh Canada (CSIS) nhằm tăng cường hoạt động thu thập thông tin tình báo ở nước ngoài, tiến tới khả năng thành lập một cơ quan tình báo đối ngoại độc lập tương tự Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) hoặc Cơ quan Tình báo mật Anh (MI6).

Phát biểu tại một hội thảo về an ninh ở Ottawa ngày 6/11, Thư ký Nội các Canada phụ trách an ninh quốc gia và tình báo Dominic Rochon cho biết Thủ tướng Mark Carney đặc biệt quan tâm đến việc phát triển năng lực tình báo đối ngoại độc lập, nhằm hỗ trợ quá trình hoạch định chính sách và tăng cường khả năng tự chủ chiến lược của Canada.

Trong ngân sách liên bang mới công bố, Chính phủ Canada bổ sung 6 tỷ CAD (khoảng 4,3 tỷ USD) cho CSIS trong 10 năm tới, trong đó một phần được dành để phát triển năng lực thu thập tình báo ở nước ngoài. Hiện ngân sách hoạt động hằng năm của CSIS vào khoảng 1 tỷ CAD.

Ông Rochon cho biết việc tăng cường năng lực tình báo đối ngoại xuất phát một phần từ những thay đổi trong trật tự quốc tế và lo ngại của Canada về sự phụ thuộc quá lớn vào nguồn tin tình báo từ Mỹ.

Canada hiện chưa có cơ quan chuyên trách thu thập tình báo đối ngoại bằng con người như CIA hoặc MI6, mà chủ yếu dựa vào thông tin chia sẻ trong liên minh tình báo Ngũ Nhãn, gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand.

Trong khi đó, Cơ quan An ninh Thông tin Canada (CSE) có nhiệm vụ thu thập tình báo tín hiệu và thông tin mạng ở nước ngoài, nhưng quyền hạn hoạt động ở nước ngoài của CSIS vẫn bị giới hạn theo luật hiện hành.

Theo ông Rochon, Canada từ lâu là nước tiếp nhận nhiều thông tin tình báo hơn là cung cấp cho các đối tác. Vì vậy, chính phủ cần trao thêm công cụ và nguồn lực để các cơ quan tình báo có thể tự thu thập thông tin, phục vụ quá trình ra quyết định một cách độc lập hơn.

Trước mắt, Chính phủ Canada dự kiến sửa đổi Đạo luật CSIS nhằm cho phép cơ quan này mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế và tăng cường hoạt động thu thập tình báo thông qua nguồn nhân lực ở nước ngoài. Ông Rochon ước tính trong giai đoạn đầu, hoạt động tình báo đối ngoại có thể chiếm khoảng 5-10% tổng hoạt động thu thập thông tin tình báo.

Về dài hạn, Canada có thể xem xét thành lập một cơ quan tình báo đối ngoại riêng biệt. Tuy nhiên, ông Rochon cho rằng cần triển khai từng bước, tận dụng nguồn lực, kinh nghiệm và năng lực sẵn có của CSIS trước khi thành lập một tổ chức mới. Việc này cũng đòi hỏi Quốc hội thảo luận kỹ lưỡng về khuôn khổ pháp lý và cơ chế giám sát nhằm bảo đảm trách nhiệm giải trình đối với các hoạt động tình báo ngoài lãnh thổ Canada./.