Canada có thể trở thành 'thành viên liên kết' đầu tiên của EU

Phát biểu tại Nghị viện châu Âu ở Strasbourg, bà Von der Leyen cho biết EU muốn đưa quan hệ với Canada vượt ra ngoài khuôn khổ Hiệp định Kinh tế và Thương mại Toàn diện (CETA), hướng tới một “Liên minh vì Tương lai” rộng lớn hơn.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Ảnh: CC BY-SA 4.0

Theo đề xuất, hai bên có thể mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như sản xuất tiên tiến, công nghệ, quốc phòng, Bắc Cực, năng lượng, khoáng sản thiết yếu, trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, an ninh mạng và an ninh kinh tế.

Đại sứ Canada tại EU Jonathan Wilkinson cho biết nước này muốn tiến “gần nhất có thể” tới khối, nhưng theo cách củng cố thay vì làm suy yếu chủ quyền quốc gia.

Khái niệm “thành viên liên kết” hiện chưa tồn tại như một cơ chế chính thức của EU. Vì vậy, quyền lợi, nghĩa vụ cũng như thủ tục phê duyệt mô hình này vẫn chưa được xác định.

Quan hệ Canada - EU thời gian gần đây đã có nhiều bước tiến. Canada trở thành quốc gia ngoài châu Âu đầu tiên tham gia chương trình quốc phòng SAFE trị giá 150 tỷ euro của EU, mở đường cho doanh nghiệp Canada tiếp cận các hoạt động mua sắm quốc phòng chung của khối.

Ottawa và Brussels dự kiến tiếp tục thảo luận về khuôn khổ quan hệ mới tại Hội nghị thượng đỉnh Canada - EU vào tháng 10 tới đây.

Nếu được hiện thực hóa, Canada có thể trở thành quốc gia đầu tiên thiết lập một mô hình quan hệ với EU sâu rộng hơn đối tác thương mại thông thường nhưng không phải thành viên đầy đủ của khối.

Đề xuất của Brussels được đưa ra trong bối cảnh quan hệ Canada - Mỹ căng thẳng hơn do chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump và những phát biểu của ông về việc Canada có thể trở thành “tiểu bang thứ 51” của Mỹ.

Khoảng 70% hàng xuất khẩu của Canada hiện hướng tới thị trường Mỹ. Chính phủ của Thủ tướng Mark Carney vì vậy đang thúc đẩy đa dạng hóa quan hệ thương mại và tăng cường hợp tác với châu Âu.