Canada đề xuất mở rộng quyền an tử, cho phép đăng ký nguyện vọng từ trước

canada health

Tôn trọng nguyện vọng khi người bệnh mất năng lực quyết định

Reuters ngày 27/10 đưa tin, Chính phủ Canada dự kiến trình dự luật cho phép người trưởng thành đưa ra yêu cầu an tử trước thời điểm thực hiện, để nguyện vọng của họ vẫn có thể được xem xét nếu sau này họ mắc bệnh không thể chữa khỏi và mất năng lực nhận thức để đưa ra quyết định.

Bộ trưởng Tư pháp Canada Sean Fraser cho biết, quy định mới nhằm bảo đảm mong muốn của người bệnh được tôn trọng ngay cả khi họ không còn khả năng tự quyết định. Theo ông, người trưởng thành có thể đưa ra sự đồng thuận trước về việc an tử, trong trường hợp được chẩn đoán mắc căn bệnh không thể chữa khỏi có nguy cơ khiến họ mất năng lực quyết định.

Tuy nhiên, Chính phủ Canada nhấn mạnh việc đăng ký nguyện vọng trước không đồng nghĩa với việc an tử sẽ tự động được thực hiện trong tương lai. Người bệnh vẫn phải đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó có yêu cầu đang trải qua tình trạng “đau khổ không thể chịu đựng được” tại thời điểm thực hiện an tử. Các biện pháp bảo vệ bổ sung cũng sẽ được xây dựng nhằm bảo đảm quyết định mang tính tự nguyện, không chịu sức ép từ bên ngoài.

Ông Fraser cho biết chính phủ sẽ phối hợp với các tỉnh và vùng lãnh thổ để triển khai chính sách, đồng thời thiết lập những cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm bảo vệ người dân.

Nếu dự luật được thông qua, các tỉnh và vùng lãnh thổ Canada vẫn có quyền quyết định có cho phép hình thức yêu cầu an tử trước tại địa phương mình hay không. Quebec hiện đã cho phép thực hiện hình thức này.

Mở rộng chính sách gây tranh luận

Canada hợp pháp hóa hỗ trợ y tế để kết thúc sự sống vào năm 2016, ban đầu áp dụng đối với những người mắc bệnh nghiêm trọng, không thể chữa khỏi và đáp ứng các điều kiện pháp lý. Năm 2021, nước này mở rộng phạm vi áp dụng, cho phép một số người mắc bệnh không thể chữa khỏi nhưng không ở giai đoạn cuối được yêu cầu hỗ trợ kết thúc sự sống.

Đề xuất mới tiếp tục đặt ra vấn đề về quyền tự quyết của người bệnh trong trường hợp họ không còn đủ năng lực nhận thức để xác nhận mong muốn của mình. Những người ủng hộ có thể xem việc đăng ký trước là cách bảo đảm nguyện vọng cá nhân được tôn trọng khi bệnh tật khiến người bệnh không còn khả năng đưa ra quyết định. Tuy nhiên, việc thực hiện nguyện vọng đã được đưa ra từ trước cũng đặt ra câu hỏi về cách xác định ý chí hiện tại của người bệnh và nguy cơ phát sinh những tình huống không thể dự liệu.

Bà Krista Carr, Giám đốc điều hành Inclusion Canada, tổ chức hoạt động vì quyền của người khuyết tật, bày tỏ quan ngại về đề xuất này. Bà cho rằng sự đồng thuận của một người đối với việc kết thúc sự sống của chính mình là “sự bảo vệ cơ bản nhất mà một người có được”, đồng thời nhấn mạnh Quốc hội không nên tước bỏ sự bảo vệ đó.

Lo ngại của các tổ chức bảo vệ quyền người khuyết tật tập trung vào nguy cơ những người dễ bị tổn thương có thể không được bảo vệ đầy đủ, nhất là khi họ không còn khả năng trực tiếp bày tỏ hoặc xác nhận nguyện vọng. Vì vậy, việc xây dựng các điều kiện áp dụng và cơ chế giám sát được xem là vấn đề then chốt trong quá trình Canada xem xét đề xuất.

Canada không phải quốc gia duy nhất xem xét hình thức yêu cầu an tử trước. Theo Reuters, cơ chế này cũng được pháp luật cho phép tại một số nước, trong đó có Hà Lan, Bỉ và Tây Ban Nha.