Căng thẳng gia tăng giữa Tổng thống và Thủ tướng Ba Lan về gói vay vốn quốc phòng

Chính phủ của Thủ tướng Tusk muốn vay 44 tỷ euro từ quỹ SAFE để đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa quân đội mà không làm trầm trọng thêm gánh nặng tài chính công. Ngược lại, Tổng thống Nawrocki đề xuất một giải pháp thay thế liên quan đến việc tăng chi tiêu quân sự thông qua Ngân hàng Quốc gia Ba Lan (NBP).

Tổng thống Nawrocki cho rằng, các khoản vay SAFE bằng đồng euro sẽ khiến Ba Lan chịu khoản nợ kéo dài hàng thập kỷ, kèm theo rủi ro tỷ giá hối đoái lớn và nguy cơ EU áp đặt các điều kiện chính trị để giải ngân. Bên cạnh đó, các hợp đồng mua sắm vũ khí được tài trợ bởi SAFE sẽ ưu tiên lợi ích cho các tập đoàn quốc phòng Tây Âu, đặc biệt là Đức, thay vì các nhà sản xuất trong nước.

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk. (Ảnh: Newsweek)

Trong khi đó, Thủ tướng Tusk bác bỏ các lập luận của Tổng thống Nawrocki, đồng thời nhấn mạnh, Ba Lan là quốc gia thúc đẩy mạnh mẽ sáng kiến SAFE dưới thời chủ tịch luân phiên Hội đồng EU vào năm ngoái. Theo ông Tusk, chương trình SAFE sẽ không làm suy giảm vai trò của chính phủ, vì hơn 80% khoản vay sẽ được chi tiêu ngay tại Ba Lan và các khoản vay từ EU sẽ thấp hơn đáng kể so với vay từ kho bạc nhà nước. Ông Tusk nhấn mạnh, chương trình SAFE và đề xuất thay thế của Tổng thống Nawrocki hoàn toàn có thể bổ trợ lẫn nhau nhằm mục tiêu đưa Quân đội Ba Lan trở thành “đội quân mạnh nhất châu Âu vào năm 2030”.

Tổng thống Nawrocki đã mời Thủ tướng Tusk gặp mặt vào tuần tới để thảo luận về đề xuất thay thế của ông nhằm tăng chi tiêu quân sự bằng cách sử dụng ngân hàng quốc gia Ba Lan. Ông khẳng định sẽ không ký thông qua dự luật của chính phủ về quy tắc chi tiêu tiền từ SAFE nếu không có sự thay đổi.

Trước căng thẳng giữa Tổng thống và Thủ tướng Ba Lan, Ủy viên Quốc phòng EU Andrius Kubilius cảnh báo, việc phủ quyết SAFE không chỉ làm chậm quá trình hiện đại hóa quân sự mà còn khiến tiền thuế của người dân Ba Lan chảy ra nước ngoài để tạo việc làm cho các quốc gia khác.

SAFE là một chương trình cho vay lãi suất thấp trị giá 150 tỷ euro do EU khởi xướng nhằm giúp các quốc gia thành viên đầu tư vào vũ khí, đạn dược và các công nghệ quân sự hiện đại. Ba Lan dự kiến sẽ nhận được gần 44 tỷ euro theo chương trình này để hỗ trợ 139 dự án quốc phòng. Tuy nhiên, để nhận được khoản tiền này, dự luật cần được Tổng thống Nawrocki ký thành luật.

Như Hoa/VOV-Praha