Căng thẳng vì lướt MXH suốt kỳ nghỉ Tết

Việc sử dụng MXH không giúp người dùng thực sự thư giãn. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Mùa lễ hội cuối năm thường gắn với hình ảnh nhâm nhi đồ uống nóng, quây quần bên người thân và nhiều thời gian rảnh rỗi. Tuy nhiên, nhiều người lại cảm thấy khó thư giãn, lo âu và căng thẳng trong suốt tháng 12.

Theo nhà tâm lý học Stacy Shaw, Phó giáo sư Khoa học Xã hội & Chính sách, Viện Bách khoa Worcester (WPI, Mỹ), nhiều người thường cho rằng nghỉ ngơi là ngủ đủ. Tuy nhiên, trên thực tế, con người còn cần những khoảng nghỉ mang tính chất phục hồi năng lượng khi tỉnh táo.

Điều đó có thể đến từ các hoạt động thể chất, xã hội hoặc sáng tạo, thay vì chỉ nằm dài và lướt điện thoại trên sofa. Nghỉ ngơi hiệu quả cần được dự tính, sắp xếp và điều chỉnh, chứ không đến một cách ngẫu nhiên.

Lướt MXH không phải nghỉ ngơi

Mùa lễ hội cuối năm thường kéo theo nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần. Áp lực tài chính gia tăng hay nhịp sinh hoạt hàng ngày bị xáo trộn là những nguyên nhân phổ biến. Thêm vào đó, sự căng thẳng vì di chuyển và những mối quan hệ gia đình phức tạp cũng góp phần gia tăng cảm xúc tiêu cực.

Những khoảng nghỉ ngơi và giải trí chất lượng có thể giảm bớt áp lực này, hỗ trợ phục hồi tinh thần và kéo dài cảm xúc tích cực cho đến khi quay lại làm việc.

Nghiên cứu cho thấy việc đi bộ trong môi trường tự nhiên giúp giảm hoạt động ở vùng não liên quan đến buồn bã và suy nghĩ tiêu cực. Các hoạt động như chơi đàn piano hay viết thư pháp cũng được chứng minh là giảm thiểu đáng kể cortisol - hormone gây căng thẳng.

Một nghiên cứu nổi tiếng năm 2002 cho thấy xem TV là hình thức giải trí phổ biến nhất, nhưng lại bị đánh giá là nhàm chán nhất. Những người xem TV hơn 4 tiếng/ngày không cảm thấy hài lòng bằng nhóm xem dưới 2 tiếng.

Tương tự, trong một nghiên cứu khác với sinh viên đại học, Stacy Shaw nhận thấy nhiều người tìm đến các hình thức giải trí thụ động như sử dụng MXH vào cuối ngày. Tuy nhiên, hoạt động này hiếm khi giúp họ cảm thấy hồi phục hay tràn đầy năng lượng.

Hoạt động đi bộ trong môi trường thiên nhiên đem đến cảm giác thư giãn thực sự. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Tội lỗi vì nghỉ ngơi

Để tránh vòng luẩn quẩn của nghỉ ngơi kém chất lượng, các nhà nghiên cứu khuyến nghị chủ động lên kế hoạch cho các hoạt động giúp phục hồi năng lượng, rồi thực sự thực hiện chúng. Song, ngay cả khi đã lên kế hoạch nghỉ ngơi hoàn hảo, cảm giác tội lỗi vẫn có thể xuất hiện.

“Tội lỗi nghỉ ngơi” là trạng thái tâm lý khi con người cảm thấy day dứt vì dành thời gian thư giãn thay vì làm việc. Cảm giác này làm giảm niềm vui, phá vỡ mối liên hệ tích cực giữa nghỉ ngơi và sức khỏe tinh thần. Trong mùa lễ, hiện tượng này càng trở nên rõ rệt.

Nghiên cứu về cảm giác tội lỗi khi nghỉ ngơi vẫn còn mới, nhưng từ trải nghiệm cá nhân, Stacy Shaw đưa ra một số gợi ý để chống lại quan niệm sai lầm rằng nghỉ ngơi đồng nghĩa với lười biếng.

Trước hết, hãy hạ thấp kỳ vọng cho các hoạt động mùa lễ. Khi kỳ vọng giảm, khối lượng công việc và cảm giác “chưa đủ” cũng giảm theo.

Thứ hai, những hoạt động mang lại cảm giác đắm chìm hoàn toàn, như đi bộ hay chơi cùng trẻ nhỏ, thường giúp phục hồi tốt hơn so với lướt điện thoại hay xem TV. Chúng đòi hỏi sự tập trung trọn vẹn, giúp tâm trí tạm rời khỏi email chưa đọc hay việc nhà dang dở.

Cuối cùng, khi cảm giác tội lỗi xuất hiện, hãy chấp nhận nó và tiếp tục nghỉ ngơi. Trong các tình huống căng thẳng cao độ, việc chấp nhận cảm xúc tiêu cực, thay vì né tránh, có thể giúp giảm triệu chứng trầm cảm.

Linh Vũ