Cảnh báo cạm bẫy trực tuyến thao túng các nhà đầu tư nhỏ lẻ

Trong một báo cáo vừa được công bố, tổ chức phi lợi nhuận Finance Watch đã cảnh báo về một số chiến thuật thiết kế trực tuyến mang tính thao túng và gây nghiện, nhắm trực tiếp vào người tiêu dùng phổ thông, đặc biệt là giới trẻ và các nhà đầu tư vị thành niên.

Qua việc phân tích trang web và ứng dụng của 24 ngân hàng, ngân hàng số, nền tảng giao dịch cùng 59 nhà sáng tạo nội dung tài chính "finfluencer" tại Đức, Tây Ban Nha, Cộng hòa Czech (Séc) và Hungary (Hung-ga-ri), Finance Watch đã xác định được nhiều thủ thuật hiển thị sai lệch.

Cụ thể, các nền tảng thường sử dụng những chiêu trò tâm lý quen thuộc như bộ đếm thời gian ngược nhằm tạo cảm giác cấp bách, danh sách các khoản đầu tư "thời thượng" được gợi ý sẵn, những mức tiền đầu tư định hình trước, cùng nút mua hàng được thiết kế nổi bật chiếm trọn tầm nhìn. Đáng ngại hơn, thông tin về lợi nhuận tiềm năng luôn được phóng đại và trưng bày rực rỡ, trong khi các cảnh báo rủi ro pháp lý lại bị đẩy xuống những phần khuất, ẩn giấu hoặc khó tiếp cận.

Bên cạnh giao diện nền tảng, phong trào "finfluencer" trên mạng xã hội cũng đang trở thành mối họa lớn. Nhiều cá nhân không có chứng chỉ hay chuyên môn tài chính vững chắc nhưng vẫn thoải mái tư vấn đầu tư cho lượng lớn khán giả. Finance Watch nhấn mạnh rằng giáo dục tài chính không thể bị biến thành tấm bình phong để trục lợi từ quảng cáo kém chất lượng hoặc những lời khuyên tài chính mù quáng.

Thực trạng này càng đáng báo động hơn khi theo khảo sát của Eurobarometro, chỉ có khoảng 18% công dân Liên minh châu Âu (EU) tự tin sở hữu trình độ hiểu biết tài chính cao. Sự thiếu hụt kiến thức này khiến người dân, nhất là các nhóm dễ bị tổn thương, rất dễ sập bẫy các chiêu trò lừa đảo hoặc đầu tư rủi ro trên không gian mạng.

Trước thực trạng trên, Finance Watch đang thúc giục các nhà lập pháp EU đưa ra những biện pháp can thiệp mạnh mẽ. Tổ chức này kiến nghị ban hành lệnh cấm hoàn toàn đối với việc các influencer quảng bá những sản phẩm đầu tư bán lẻ.

Ngoài ra, Đạo luật Công bằng kỹ thuật số, dự kiến được Ủy ban châu Âu công bố vào cuối năm nay, cũng được kỳ vọng sẽ là công cụ pháp lý hiệu quả để kiểm soát không gian mạng. Theo đó, các nền tảng công nghệ và tài chính sẽ buộc phải minh bạch hóa giao diện, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đảm bảo những quyết định đầu tư xuất phát từ nhu cầu thực tế và nhu cầu rủi ro của người dùng thay vì phục vụ cho lợi ích lợi nhuận đơn thuần của các nền tảng số./.