Cảnh báo nguy cơ cháy nổ từ các ổ 'mạng nhện' cáp viễn thông

Rối... như cáp viễn thông

TPHCM đang trong tiết trời hanh khô, chiều 24/02, một vụ hỏa hoạn bất ngờ bùng phát dữ dội tại cơ sở kinh doanh đồ gỗ trên đường Đỗ Xuân Hợp (P.Phước Long). Ngọn lửa xuất phát từ tầng 1 rồi lan rộng, men theo những đường dây cáp chằng chịt, uy hiếp nhiều căn nhà liền kề, khiến cả khu vực chìm trong khói xám. Dù lực lượng chữa cháy có mặt kịp thời, phần lớn tài sản bên trong vẫn bị thiêu rụi. Đáng nói, trước đó khoảng hơn 20 ngày, tiệm bánh ngọt nằm sát bên cũng từng bị “bà hỏa” ghé thăm, hiện trường đến nay vẫn còn niêm phong, như một lời cảnh báo chưa nguôi về nguy cơ cháy nổ rình rập giữa khu dân cư đông đúc.

Những búi cáp viễn thông rối như tơ vò, đan xen chằng chịt trên các trụ điện ở đường Đỗ Xuân Hợp

Đến hơn 18 giờ cùng ngày, đám cháy cơ bản được khống chế hoàn toàn, song cả tuyến đường chìm trong bóng tối do hệ thống điện, viễn thông bị ảnh hưởng. Hàng chục nhân viên điện lực và các nhà mạng phải túc trực, khẩn trương khắc phục sự cố, nối lại nguồn sáng và thông tin cho người dân. Từ những búi “mạng nhện” cáp viễn thông rối như tơ vò, một hiểm họa cháy nổ tiềm ẩn đã hiện hữu thành nỗi lo bao trùm cả khu phố. Trước khi vụ hỏa hoạn xảy ra, nguy cơ từ những bó cáp đen kịt giăng kín trụ điện, treo lơ lửng trên đầu người dân từng nhiều lần được cảnh báo; nhưng chỉ đến khi lửa bùng lên, mối lo ấy đã trở thành hiện thực và ám ảnh hơn bao giờ hết.

Sáng 25/02, sau gần 12 giờ vụ hỏa hoạn xảy ra, phóng viên Chuyên đề Công an TPHCM quay trở lại tuyến đường Đỗ Xuân Hợp (đoạn từ UBND P.Phước Long đến phía trước khu dân cư Nam Hòa) để ghi nhận thực trạng cột điện oằn mình cõng cả rừng cáp viễn thông. Phía trước một cửa hàng kinh doanh điện thoại tại địa chỉ số 246 Đỗ Xuân Hợp, trụ điện ven đường hiện lên như “khối u” đen kịt, bị hàng trăm sợi cáp viễn thông quấn chặt, chồng chéo lên nhau thành từng búi lớn. Dây lớn, dây nhỏ đan xen, sợi còn hoạt động lẫn với sợi đã cũ sờn, buông thõng. Thậm chí, nhiều đoạn võng xuống sát mái tôn, biển hiệu, thậm chí ngay trên đầu người đi đường.

Búi cáp dài cả cây số, đi đến đâu mang nỗi lo tới đó. Phía trước một ngân hàng tại địa chỉ 272 Đỗ Xuân Hợp, cáp viễn thông thậm chí còn nuốt chửng cả trụ điện. Dây lớn, dây nhỏ chồng chéo, buông thõng xuống sát tầm mắt người đi đường, che khuất cả biển báo giao thông. Không ít mối nối được bó tạm bằng băng keo, hộp kỹ thuật treo lơ lửng, dây dư cuộn tròn cột chặt vào thân trụ như những “tổ kén” chực chờ bung ra. Chỉ cần một điểm tiếp xúc lỏng lẻo, một tia lửa do chập điện trong điều kiện nắng nóng kéo dài, toàn bộ búi cáp khô, phủ bụi ấy có thể trở thành vật dẫn cháy, khiến ngọn lửa lan nhanh theo phương ngang sang nhà dân, cửa hàng san sát.

Ngọn lửa bùng phát từ cơ sở kinh doanh đồ gỗ rồi lan nhanh, bắt vào trụ điện, bốc cháy dữ dội như những “cây đuốc sống”

Thực trạng những trụ điện bị nuốt chửng bởi những búi cáp viễn thông... rối như tơ vò không chỉ dừng lại ở việc gây mất mỹ quan đô thị mà còn là nguy cơ cháy nổ hiện hữu. Khi dây dẫn bị quá tải, mối nối xuống cấp, lớp vỏ cách điện lão hóa dưới nắng nóng kéo dài, chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể kích hoạt hiệu ứng dây chuyền. Thực tế vụ cháy xảy ra chiều 24/02 cho thấy, ngọn lửa đã men theo các bó cáp, bắt vào trụ điện, bùng lên dữ dội như những “cây đuốc sống” giữa khu dân cư đông đúc. Trước đó, vào ngày 02/6/2025, một cột điện trên đường Đỗ Xuân Hợp (P.Phước Long, đoạn gần cầu Nam Lý) chằng chịt búi cáp bất ngờ bốc cháy dữ dội, gây mất điện cục bộ cho khu vực. Vào năm 2024, một đoàn tàu SE khi di chuyển qua khu vực Q.Phú Nhuận cũ đã va chạm với ổ mạng nhện cáp viễn thông gây sự cố hàng loạt.

Bỏ mặc an toàn!

Thực trạng cáp viễn thông chằng chịt trên các trụ điện đô thị không còn là câu chuyện mới, nhưng dường như vẫn chưa được xử lý đến nơi đến chốn. Hàng trăm sợi dây đan xen, bó lại thành từng “tổ kén” đen kịt, sợi còn sử dụng treo lẫn với sợi đã bỏ không, nhiều đoạn tróc vỏ, mối nối chắp vá. Trong khi đó, các doanh nghiệp viễn thông chính là đơn vị trực tiếp lắp đặt, khai thác và thu lợi từ hệ thống này. Vì vậy, trách nhiệm rà soát, thu hồi dây không còn hoạt động, bó gọn, gia cố bảo đảm an toàn kỹ thuật và phòng cháy chữa cháy trước hết thuộc về các nhà mạng.

Người dân rùng mình trước cảnh tượng ngổn ngang cáp viễn thông, dây điện sau sự cố hỏa hoạn chiều 24/02

Không thể để tình trạng lắp đặt thì nhanh nhưng khi không còn sử dụng lại chậm thu hồi; dây mới chồng lên dây cũ, hết hợp đồng vẫn để treo đó, năm này qua năm khác không được xử lý. Khi số lượng cáp tăng lên theo tốc độ phát triển thuê bao, nhưng công tác chỉnh trang không theo kịp, trụ điện nghiễm nhiên trở thành “bãi tập kết” dây dẫn lộn xộn. Vụ cháy chiều 24/02 hay trước đó vào hồi giữa năm 2025 là minh chứng rõ ràng cho hệ lụy của sự buông lỏng quản lý. Khi ngọn lửa bùng phát từ cơ sở kinh doanh, các bó cáp rối bời đã trở thành “đường dẫn” cho lửa lan nhanh, bắt vào trụ điện, bốc cháy ngùn ngụt giữa khu dân cư đông đúc. Chỉ trong thời gian ngắn, cả tuyến đường chìm trong khói lửa và mất điện, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng sang nhiều căn nhà lân cận.

Sự cố hỏa hoạn trên đường Đỗ Xuân Hợp trong chiều 24/02 gây thiệt hại cho nhiều gia đình

Bên cạnh sự kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng, các doanh nghiệp viễn thông phải chủ động nhận diện trách nhiệm của mình. Việc chỉnh trang, hạ ngầm hoặc bó gọn hệ thống cáp không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là cam kết trách nhiệm với xã hội. TPHCM đã có chủ trương và lộ trình ngầm hóa lưới điện kết hợp cáp viễn thông từ hơn 20 năm qua. Ngành điện cùng các đơn vị liên quan đã từng bước triển khai nhiều dự án tại các tuyến đường trung tâm, đưa hàng ngàn kilômét lưới điện và cáp viễn thông xuống lòng đất, cải thiện đáng kể mỹ quan và độ an toàn đô thị. Đây là nỗ lực lớn, đòi hỏi nguồn vốn và sự phối hợp kỹ thuật phức tạp.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiến độ vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của một siêu đô thị sau sáp nhập, mở rộng không gian quản lý. Ở nhiều khu dân cư, đặc biệt là các tuyến đường ngoài trung tâm, “mạng nhện” dây cáp vẫn giăng kín trên các cột điện. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh hơn nữa lộ trình ngầm hóa, đồng thời siết chặt trách nhiệm của các doanh nghiệp viễn thông trong việc rà soát, thu hồi dây không còn sử dụng, bó gọn hệ thống hiện hữu, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy. Ngầm hóa không thể làm dàn trải, càng không thể mạnh ai nấy làm, mà cần một kế hoạch tổng thể, đồng bộ giữa ngành điện, các nhà mạng và chính quyền địa phương, với mốc thời gian cụ thể và cơ chế giám sát rõ ràng.

Đức Nam