Cảnh báo nguy cơ vi phạm pháp luật từ 'chi phí quan hệ' khi hoàn thuế

Nhận hối lộ để tạo điều kiện chiếm đoạt gần 200 tỷ đồng tiền hoàn thuế

Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã khởi tố, bắt tạm giam Lộc Thị Hồng về tội “Nhận hối lộ” và Đỗ Kim Nhung, kế toán công ty, về tội “Môi giới hối lộ”. Vụ án đang được tiếp tục điều tra, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Theo kết quả điều tra, giai đoạn năm 2020 - 2021, Lộc Thị Hồng, thời điểm xảy ra vụ việc là Trưởng phòng Kê khai - Kế toán thuế thuộc Cục Thuế tỉnh Lạng Sơn, đã nhận tiền hối lộ năm lần với tổng số tiền 550 triệu đồng để tạo điều kiện, giúp đỡ Công ty TNHH MTV xuất nhập khẩu Golden Sun trong việc chiếm đoạt tiền hoàn thuế giá trị gia tăng với tổng số tiền gần 200 tỷ đồng.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Lộc Thị Hồng (bên trái) về tội Nhận hối lộ và Đỗ Kim Nhung (bên phải) về tội Môi giới hối lộ.

Vụ việc cho thấy những hệ quả nghiêm trọng của hành vi sử dụng tiền và các quan hệ cá nhân để tác động đến việc giải quyết thủ tục hành chính. Trong lĩnh vực thuế, đặc biệt là hoạt động hoàn thuế giá trị gia tăng, mỗi hồ sơ cần được kiểm tra chặt chẽ trên cơ sở giao dịch thực tế, hóa đơn, chứng từ và các quy định của pháp luật. Bất kỳ sự can thiệp trái quy định nào cũng có thể gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước, làm méo mó môi trường kinh doanh và kéo theo trách nhiệm pháp lý đối với nhiều cá nhân.

Theo Luật Quản lý thuế năm 2025, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai chính xác, trung thực, đầy đủ; tuân thủ chế độ kế toán, sử dụng hóa đơn, chứng từ đúng quy định. Việc thuê kế toán, đại lý thuế hoặc ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được miễn trách nhiệm kiểm soát hồ sơ.

Về trách nhiệm hình sự, khoản 1 Điều 364 Bộ luật Hình sự quy định xử lý người trực tiếp hoặc qua trung gian đã đưa hoặc sẽ đưa tiền, tài sản, lợi ích vật chất từ 2 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng, hoặc lợi ích phi vật chất, nhằm để người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ. Khung hình phạt gồm phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Khoản 3 Điều 364 quy định trường hợp của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng thì bị phạt tù từ 7 năm đến 12 năm.

Theo Khoản 1 Điều 365 Bộ luật Hình sự, môi giới hối lộ với của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng, hoặc lợi ích phi vật chất, có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù. Khoản 3 Điều này quy định của hối lộ trị giá từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng thì bị phạt tù từ 5 năm đến 10 năm; từ 1 tỷ đồng trở lên, khoản 4 quy định phạt tù từ 8 năm đến 15 năm. Người nhận hối lộ bị xử lý theo Điều 354; riêng trường hợp của hối lộ từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng, điểm a khoản 3 quy định phạt tù từ 15 năm đến 20 năm.

Không có vùng cấm, không có ngoại lệ

Từ vụ án nhận và môi giới hối lộ xảy ra trong lĩnh vực thuế, Phó Giám đốc Công an tỉnh Lạng Sơn, Đại tá Nguyễn Quang Yên cho biết, cơ quan điều tra đã có văn bản kiến nghị cơ quan thuế và các đơn vị liên quan về tăng cường phòng ngừa vi phạm pháp luật trong hoạt động kê khai, hoàn thuế giá trị gia tăng.

Theo đó, công an tỉnh đưa ra một số lưu ý đối với công chức, cán bộ làm công tác quản lý thuế như sau:

Thứ nhất, quá trình thực hiện phải thực hiện đúng quy định của ngành thuế không tự ý tạo cơ chế ưu tiên, xử lý hồ sơ hoặc hỗ trợ riêng cho doanh nghiệp nhằm mục đích vụ lợi.

Thứ hai, cán bộ phải thực hiện việc rà soát, kiểm tra đối với doanh nghiệp xuất hóa đơn đầu vào và báo cáo lãnh đạo theo đúng thẩm quyền.

Thứ ba, việc nhận tiền dưới mọi hình thức như cảm ơn, hỗ trợ quà biếu và thực hiện theo yêu cầu người đưa tiền vẫn có dấu hiệu của nhận hối lộ.

Thứ tư, khâu tiếp nhận, phân loại, kiểm tra, phê duyệt hoàn thuế cần thực hiện nghiêm minh, minh bạch, phân định rõ trách nhiệm của từng cá nhân về hậu quả pháp lý, tùy tính chất, mức độ, cán bộ vi phạm liên quan đến vụ án có thể bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 354, Bộ luật hình sự về tội nhận hối lộ với khung hình phạt cao nhất từ 20 năm tù đến chung thân.

“Những hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi phải được phát hiện và xử lý nghiêm minh trước pháp luật, không có vùng cấm, không có ngoại lệ” Đại tá Nguyễn Quang Yên nhấn mạnh.

Đối với doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh, kê khai hoàn thuế GTGT, theo Đại tá Nguyễn Quang Yên cần thực hiện nghiêm các quy định về thuế, hóa đơn và kế toán; bảo đảm giao dịch mua bán là có thật, hóa đơn, chứng từ hợp pháp, số liệu kê khai phản ánh đúng hoạt động kinh doanh thực tế.

“Nghiêm cấm các hành vi mua bán hóa đơn, lập hồ sơ khống, hợp thức hóa giao dịch không có thật hoặc đưa tiền cho cán bộ, người có trách nhiệm nhằm ưu tiên giải quyết hồ sơ trái quy định. Những hành vi cố tình gian lận, chiếm đoạt tiền hoàn thuế, tùy tính chất và mức độ, có thể bị xử lý về các tội danh liên quan theo quy định pháp luật. Các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân kinh doanh cần trung thực, minh bạch, góp phần đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh và công bằng” Giám đốc công an tỉnh nhấn mạnh.