Cảnh báo từ trend biến ảnh chân dung thành 'người thập niên 80' bằng AI

Đừng để một tấm ảnh “bắt trend” thành nguồn dữ liệu

Trào lưu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo hình ảnh theo phong cách “thập niên 80” đang xuất hiện trên nhiều nền tảng mạng xã hội, thu hút đông đảo người dùng, đặc biệt là giới trẻ.

Để có một bức ảnh theo trào lưu, người dùng thường chỉ cần tải ảnh chân dung lên ứng dụng hoặc nền tảng AI. Thao tác đơn giản, kết quả nhanh chóng khiến nhiều người dễ bỏ qua một bước quan trọng: kiểm tra ứng dụng đang yêu cầu những quyền gì và dữ liệu của mình sẽ được xử lý ra sao.

Trào lưu tạo ảnh bằng AI theo phong cách “thập niên 80” thu hút nhiều người dùng trên mạng xã hội, chuyên gia an ninh mạng khuyến cáo người dân cần thận trọng.

Khi ảnh chân dung được tải lên một ứng dụng AI không rõ nguồn gốc, người dùng có thể vô tình cung cấp dữ liệu khuôn mặt cho bên thứ ba. Đây là dữ liệu sinh trắc học nhạy cảm, có thể bị thu thập, lưu trữ hoặc sử dụng vào những mục đích mà người dùng không kiểm soát được.

Một bức ảnh tưởng như bình thường đôi khi chứa nhiều thông tin hơn người dùng nghĩ. Căn cước công dân, ngày tháng năm sinh, địa chỉ nhà, nơi làm việc, trường học, biển số xe hoặc những chi tiết nhận diện khác xuất hiện trong khung hình đều có thể trở thành dữ liệu để các đối tượng thu thập.

Khi nhiều mảnh thông tin được ghép lại, việc xác định danh tính, nơi ở, nơi làm việc hoặc các mối quan hệ của một người có thể trở nên dễ dàng hơn. Đây là nguồn dữ liệu có thể bị lợi dụng cho các hoạt động lừa đảo trên không gian mạng.

Từ ảnh thật đến nguy cơ giả mạo danh tính

Một rủi ro khác được cảnh báo là hình ảnh cá nhân có thể bị lợi dụng để tạo ảnh, video giả mạo danh tính.

Công nghệ AI ngày càng cho phép tạo ra những hình ảnh có độ chân thực cao. Nếu hình ảnh khuôn mặt bị thu thập và sử dụng ngoài ý muốn, các đối tượng xấu có thể lợi dụng để phục vụ hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Điều đáng lưu ý là người dùng thường chỉ nhìn thấy sản phẩm cuối cùng của một ứng dụng: một bức ảnh đẹp, một phiên bản “hoài cổ” của chính mình. Phần phía sau, như dữ liệu được thu thập, thời gian lưu trữ, phạm vi sử dụng hay việc dữ liệu có được chia sẻ cho bên thứ ba hay không, lại ít được quan tâm.

Trong khi đó, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân đã được pháp luật Việt Nam đặt ra với các quy định cụ thể. Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/7/2023.

5 điều nên làm trước khi tải ảnh lên AI

Từ thực tế trên, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Quảng Ninh khuyến cáo người dân cần thận trọng khi tham gia các trào lưu sử dụng AI trên mạng xã hội.

Thứ nhất, không tùy tiện cung cấp ảnh chân dung, dữ liệu khuôn mặt cho các ứng dụng AI không rõ nguồn gốc. Không phải ứng dụng nào đang được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội cũng đồng nghĩa với việc an toàn cho dữ liệu người dùng.

Thứ hai, hạn chế đưa thông tin cá nhân và giấy tờ tùy thân lên mạng xã hội. Người dùng cần kiểm tra kỹ hình ảnh trước khi đăng hoặc tải lên nền tảng AI, nhất là những ảnh có căn cước công dân, địa chỉ, biển số xe, thông tin trường học, nơi làm việc hoặc các dữ liệu nhận diện khác.

Thứ ba, kiểm tra quyền truy cập trước khi cài đặt ứng dụng. Người dùng cần xem ứng dụng yêu cầu quyền truy cập vào camera, thư viện ảnh, danh bạ hay các dữ liệu khác như thế nào; đồng thời đọc kỹ điều khoản và yêu cầu của nhà cung cấp dịch vụ.

Thứ tư, không sử dụng hình ảnh trẻ em để chạy theo trào lưu. Đặc biệt, những hình ảnh riêng tư, nhạy cảm của trẻ cần được bảo vệ, tránh đưa lên các nền tảng không rõ cách thức thu thập và sử dụng dữ liệu.

Thứ năm, ưu tiên các nền tảng, ứng dụng uy tín, có chính sách bảo mật rõ ràng. Trước khi tải ảnh lên, người dùng nên dành thời gian tìm hiểu về nhà cung cấp, chính sách dữ liệu và các quyền mà mình trao cho ứng dụng.