Cảnh giác dịch vụ rút tiền, đáo hạn thẻ tín dụng qua máy POS

Việc thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến, mang lại nhiều tiện ích cho người dân và hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, một số cá nhân, tổ chức lợi dụng thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ tại điểm bán (POS) để thực hiện giao dịch không gắn với việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thực tế.

Những giao dịch này không chỉ tiềm ẩn rủi ro đối với chủ thẻ mà còn có thể dẫn đến vi phạm quy định về hoạt động thẻ ngân hàng và các quy định pháp luật liên quan.

Nguồn: Cổng TTĐT Công an TP Hà Nội.

Theo nội dung tài liệu, một trong những hình thức vi phạm được đề cập là sử dụng máy POS để tạo giao dịch thanh toán không có hàng hóa, dịch vụ thực tế, qua đó giúp chủ thẻ nhận tiền mặt hoặc xoay vòng hạn mức tín dụng.

Để triển khai hoạt động này, các cá nhân có thể sử dụng cơ sở kinh doanh đăng ký dưới danh nghĩa nhà hàng, quán cà phê, cửa hàng bán lẻ hoặc các ngành nghề phổ biến khác để đăng ký thiết bị thanh toán. Tuy nhiên, tại địa điểm giao dịch, hoạt động quẹt thẻ có thể không tương ứng với việc bán hàng hóa hay cung ứng dịch vụ thực tế.

Ảnh minh họa.

Các dịch vụ thường được quảng cáo trên mạng xã hội với những lời mời gọi như “rút tiền mặt từ thẻ tín dụng”, “đáo hạn thẻ tín dụng” hoặc “quẹt thẻ lấy tiền mặt phí thấp”.

Quy trình thường được giới thiệu theo hình thức ứng trước tiền để thanh toán dư nợ thẻ tín dụng cho khách hàng. Sau khi hạn mức được khôi phục, khách hàng tiếp tục quẹt thẻ tại cơ sở cung cấp dịch vụ. Giao dịch được ghi nhận như một khoản thanh toán mua hàng hóa, dịch vụ, dù thực tế không phát sinh việc mua bán tương ứng.

Sau khi tiền được chuyển vào tài khoản của đơn vị chấp nhận thẻ, các bên đối chiếu khoản tiền đã ứng trước, hoàn trả tiền cho nhau và thu phí dịch vụ theo thỏa thuận.

Hình thức này có thể khiến người sử dụng thẻ nhầm tưởng rằng mình đã giải quyết được khoản nợ đến hạn. Trên thực tế, nghĩa vụ thanh toán không được xóa bỏ mà có thể tiếp tục phát sinh, trong khi người dùng phải chịu thêm phí dịch vụ và các khoản lãi liên quan.

Ngoài ra, việc chia nhỏ giao dịch, thực hiện quẹt thẻ liên tiếp tại nhiều cơ sở hoặc luân chuyển tiền qua nhiều tài khoản có thể gây khó khăn cho việc xác định bản chất giao dịch và kiểm soát rủi ro.

Theo Thông tư số 18/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về hoạt động thẻ ngân hàng, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 45/2025/TT-NHNN, thiết bị POS được sử dụng tại đơn vị chấp nhận thẻ để chủ thẻ thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ.

Văn bản cũng xác định giao dịch thanh toán khống tại đơn vị chấp nhận thẻ là việc sử dụng thẻ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ nhưng trên thực tế không phát sinh việc mua bán hoặc cung ứng dịch vụ tương ứng.

1 hộ kinh doanh bị phạt 137,5 triệu đồng vì quẹt thẻ khống qua máy POS.

Như vậy, việc sử dụng POS để tạo giao dịch thanh toán không có hàng hóa, dịch vụ thực tế không phù hợp với mục đích sử dụng thiết bị theo quy định về hoạt động thẻ ngân hàng.

Đáng lưu ý, trách nhiệm của đơn vị chấp nhận thẻ không chỉ dừng ở việc đăng ký thiết bị. Chủ cơ sở kinh doanh cần kiểm soát các giao dịch phát sinh, bảo đảm việc sử dụng POS đúng mục đích và thực hiện các nghĩa vụ liên quan theo hợp đồng với ngân hàng cũng như quy định pháp luật.

Việc cho người khác sử dụng thiết bị hoặc đứng tên đăng ký hộ không đồng nghĩa với việc chủ thể đăng ký đương nhiên được miễn trách nhiệm. Trách nhiệm cụ thể cần được xác định dựa trên hành vi, vai trò, chứng cứ và quy định pháp luật áp dụng đối với từng trường hợp.

Theo Nghị định số 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 9/2/2026, hành vi vi phạm trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tương ứng.

Tùy tính chất, mức độ và hành vi cụ thể, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Việc xử lý cần căn cứ vào hành vi được xác định, điều khoản áp dụng và tình tiết của vụ việc.

Ảnh minh họa.

Trong trường hợp có dấu hiệu tội phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, không phải mọi giao dịch POS sai mục đích đều mặc nhiên cấu thành tội phạm; việc xác định tội danh phải dựa trên đầy đủ yếu tố cấu thành và chứng cứ liên quan.

Bên cạnh chế tài của cơ quan nhà nước, cơ sở kinh doanh có thể phải đối mặt với các biện pháp xử lý theo hợp đồng chấp nhận thanh toán đã ký với ngân hàng, tùy điều khoản và tình hình thực tế.

Về nghĩa vụ thuế, các bên cần kê khai, hạch toán và xuất hóa đơn theo bản chất giao dịch, quy định thuế hiện hành. Không thể mặc nhiên coi mọi khoản tiền chuyển qua POS là doanh thu bán hàng hợp pháp hoặc áp dụng một mức thuế giống nhau cho tất cả trường hợp. Nếu phát sinh hành vi kê khai sai, che giấu doanh thu hoặc sử dụng chứng từ không đúng thực tế, trách nhiệm thuế và các chế tài liên quan sẽ được xem xét theo quy định.

Đối với người sử dụng thẻ tín dụng, dịch vụ rút tiền mặt hoặc đáo hạn qua POS có thể tạo ra cảm giác tạm thời giải quyết được áp lực tài chính. Tuy nhiên, hình thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trước hết, chủ thẻ phải trả thêm phí dịch vụ trong khi khoản nợ thực chất vẫn tồn tại. Nếu tiếp tục sử dụng hạn mức để thanh toán khoản nợ trước đó, người dùng có thể rơi vào vòng xoáy vay mượn, khiến chi phí tài chính ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, việc cung cấp thông tin thẻ, mã bảo mật hoặc mã xác thực giao dịch cho bên trung gian có thể làm tăng nguy cơ bị lộ dữ liệu và phát sinh giao dịch trái phép.

Các giao dịch bất thường cũng có thể bị ngân hàng rà soát theo quy trình quản lý rủi ro. Tùy trường hợp và quy định áp dụng, ngân hàng có thể yêu cầu khách hàng giải trình, từ chối giao dịch hoặc thực hiện biện pháp quản lý thẻ theo hợp đồng và quy định pháp luật.

Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, việc để thiết bị POS bị lợi dụng có thể ảnh hưởng đến quan hệ với ngân hàng, hoạt động thanh toán và uy tín kinh doanh. Nếu có vi phạm, chủ thể liên quan còn có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, dân sự hoặc hình sự tùy tính chất vụ việc.

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần sử dụng máy POS đúng mục đích, chỉ thực hiện giao dịch thanh toán khi có hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thực tế. Không cho thuê, cho mượn thiết bị để thực hiện giao dịch không đúng bản chất; đồng thời thường xuyên kiểm tra lịch sử giao dịch và chủ động liên hệ ngân hàng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Người sử dụng thẻ tín dụng cần cân nhắc khả năng tài chính trước khi chi tiêu, không coi dịch vụ đáo hạn qua POS là giải pháp xử lý nợ lâu dài. Khi gặp khó khăn trong thanh toán dư nợ, khách hàng nên chủ động liên hệ ngân hàng phát hành thẻ để tìm hiểu các phương án thanh toán, cơ cấu khoản nợ hoặc chuyển đổi trả góp nếu đáp ứng điều kiện.

Người dân cũng cần bảo vệ thông tin thẻ, không cung cấp mã PIN, mật khẩu hoặc mã OTP cho người khác; thận trọng trước các quảng cáo rút tiền mặt, đáo hạn thẻ với mức phí thấp trên mạng xã hội.

Về phía ngân hàng và các đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán, việc thẩm định đơn vị chấp nhận thẻ, giám sát giao dịch bất thường và phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm là những giải pháp cần thiết để bảo đảm an toàn thanh toán.

Sử dụng thiết bị POS đúng mục đích không chỉ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh tuân thủ quy định pháp luật mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hạn chế rủi ro tín dụng và duy trì môi trường thanh toán không dùng tiền mặt an toàn, minh bạch.