Cao Bằng còn những 'lõi nghèo' 100% hộ nghèo sau sắp xếp thôn, xóm

UBND tỉnh Cao Bằng vừa phê duyệt danh sách thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn giai đoạn 2026-2030 sau khi thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố tại Quyết định số 1581/QĐ-UBND ngày 14/8/2026.

Kết quả rà soát đã phản ánh sự phân hóa rõ nét về mức sống giữa các khu vực dân cư. Trong khi nhiều tổ dân phố tại khu vực trung tâm có tỷ lệ nghèo đa chiều gần như bằng 0, thì tại các xóm vùng sâu, vùng xa, biên giới, tỷ lệ này vẫn ở mức báo động.

Một góc xóm Hò Lù (trước sáp nhập thuốc xóm Lũng Chàm) thuộc xã Khánh Xuân, nơi có tỷ lệ nghèo đa chiều 100%, tỷ lệ đường giao thông được cứng hóa là 0%, tỷ lệ hộ có hợp đồng mua bán điện chỉ đạt 1,09%. Ảnh: Vũ Mạnh Cường

Ba xóm có 100% hộ nghèo đa chiều

Sau sắp xếp, tỉnh Cao Bằng còn 917 thôn, xóm, tổ dân phố. Tất cả đều thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, có 736 thôn đặc biệt khó khăn, gồm 369 thôn, xóm thuộc diện sắp xếp và 367 thôn, xóm không thực hiện sắp xếp.

Tại khu vực đô thị, đời sống người dân có sự cải thiện rõ rệt. Nhiều tổ dân phố thuộc phường Thục Phán như Hợp Giang, Hiến Giang, Bằng Giang, Lê Lai, Đề Thám có tỷ lệ hộ nghèo đa chiều 0%. Các tổ dân phố thuộc phường Tân Giang, phường Nùng Trí Cao cũng duy trì tỷ lệ nghèo dưới 5%.

Ở chiều ngược lại, các địa bàn vùng cao, vùng biên giới vẫn tồn tại những “vùng lõm” nghèo kéo dài.

Toàn tỉnh hiện có 31 thôn, xóm có tỷ lệ nghèo đa chiều trên 70%; 39 thôn, xóm có tỷ lệ từ 50% đến dưới 70%. Đặc biệt, 3 xóm có tỷ lệ hộ nghèo đa chiều đạt 100%, gồm xóm Cao Lù (xã Ca Thành), xóm Lũng Rỷ và xóm Hò Lù (xã Khánh Xuân).

Trong đó, xóm Hò Lù là một trong những địa bàn khó khăn nhất khi tỷ lệ hộ nghèo thuần túy lên tới 94,57%, hộ cận nghèo chiếm 5,43%. Gần như toàn bộ người dân nơi đây đang sống trong tình trạng thiếu hụt các điều kiện cơ bản để thoát nghèo bền vững.

Một số xóm vùng cao khác cũng có tỷ lệ hộ nghèo rất cao như Vài Thai (xã Thanh Long) với 82,46%; Phía Viềng (xã Thông Nông) 75%; Phiêng Pán (xã Cần Yên) 74,36%.

Hạ tầng yếu kém là điểm nghẽn của giảm nghèo

Kết quả rà soát của UBND tỉnh Cao Bằng cho thấy, nghèo đa chiều tại nhiều địa bàn có mối liên hệ trực tiếp với sự thiếu hụt hạ tầng thiết yếu, đặc biệt là giao thông và điện sinh hoạt.

Trong khi các khu vực đô thị cơ bản hoàn thiện hạ tầng, với tỷ lệ đường giao thông được cứng hóa đạt 70-100%, 100% hộ dân có hợp đồng mua bán điện, thì tại nhiều xóm nghèo vùng cao, những tiêu chí này vẫn là khoảng trống lớn.

Tại xóm Hò Lù (xã Khánh Xuân), nơi có 100% hộ nghèo đa chiều, tỷ lệ đường giao thông được cứng hóa đạt 0%, số hộ có hợp đồng mua bán điện chỉ đạt 1,09%.

Xóm Nà Khuổi (xã Sơn Lộ), với tỷ lệ nghèo đa chiều 75,68%, cũng đang thiếu cả đường giao thông cứng hóa và điện thương phẩm. Tại xóm Bản Chang (xã Cô Ba), tỷ lệ đường giao thông cứng hóa là 0% và người dân chưa được tiếp cận điện lưới.

Những con số này cho thấy, tại các “lõi nghèo”, vấn đề không chỉ nằm ở thu nhập thấp mà còn là sự thiếu hụt các điều kiện nền tảng để phát triển sản xuất, tiếp cận dịch vụ xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Cần tập trung nguồn lực để phá “vùng lõm” phát triển

Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh Cao Bằng là hơn 539,7 tỷ đồng, gồm vốn chuyển nguồn các năm trước và vốn kế hoạch năm 2026.

Theo kế hoạch, đến hết tháng 8/2026, tỉnh dự kiến giải ngân khoảng 76,2 tỷ đồng, đạt 14,1% kế hoạch vốn được giao.

Việc xác định rõ các thôn, xóm có mức độ nghèo cao và những tiêu chí còn thiếu hụt là cơ sở quan trọng để Cao Bằng phân bổ nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải.

Trong giai đoạn tới, tỉnh cần ưu tiên các nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia cho những địa bàn đặc biệt khó khăn, trước hết là hoàn thiện giao thông kết nối, điện sinh hoạt, hạ tầng sản xuất và các dịch vụ thiết yếu.

Giải quyết những “lõi nghèo” không chỉ là bài toán giảm tỷ lệ hộ nghèo, mà còn là quá trình tạo dựng nền tảng để đồng bào các dân tộc vùng cao có thêm cơ hội phát triển sinh kế, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.