Cao khảo 2026: Kỳ thi lớn nhất Trung Quốc trong kỷ nguyên AI

Ngày 7.6, khoảng 12,9 triệu học sinh Trung Quốc sẽ bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia (Cao khảo) năm 2026, theo Bộ Giáo dục Trung Quốc. Dù giảm nhẹ so với mức 13,35 triệu thí sinh của năm ngoái, đây vẫn là một trong những kỳ thi tuyển sinh đại học có quy mô lớn nhất thế giới.

Trước kỳ thi, Bộ Giáo dục Trung Quốc yêu cầu các địa phương bảo đảm môi trường thi cử an toàn, duy trì trật tự tại các điểm thi và tăng cường quản lý không gian mạng. Nhiều chiến dịch đặc biệt cũng được triển khai nhằm ngăn chặn hoạt động mua bán thiết bị gian lận, tổ chức thi hộ và các hành vi vi phạm quy chế thi.

Trong bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang hiện diện ngày càng sâu rộng trong hệ sinh thái Cao khảo, từ hỗ trợ ôn tập, tư vấn tuyển sinh đến giám sát phòng thi.

Học sinh tại Trung Quốc tham gia các hoạt động ngoài trời và thể thao tập thể để giảm áp lực trước kỳ thi tuyển sinh đại học 2026. Ảnh: China Daily

AI trở thành "trợ lý học tập" của thí sinh

Sau mỗi bài kiểm tra, Wang Yuxin, học sinh lớp 12 tại Trường Trung học số 1 Thiên Tân, thường chụp lại những câu trả lời sai và tải lên công cụ AI để phân tích kiến thức liên quan, chỉ ra lỗi thường gặp và tạo thêm các dạng bài tương tự để luyện tập.

Wang là một trong hàng triệu học sinh đang tận dụng AI trong giai đoạn nước rút trước kỳ thi. Tuy nhiên, theo nữ sinh này, AI không phải lúc nào cũng chính xác.

Đối với một số bài toán vật lý phức tạp hoặc các câu hỏi được biến đổi từ đề Cao khảo, AI đôi khi đưa ra lời giải chưa đúng. Với các bài đọc hiểu hay nghị luận môn Ngữ văn, câu trả lời do AI tạo ra cũng có thể mang tính khuôn mẫu và chưa sát với tiêu chí chấm điểm thực tế.

Vì vậy, Wang vẫn phải đối chiếu với sách giáo khoa, đáp án chuẩn và ý kiến của giáo viên.

Trước thềm kỳ thi, Bộ Giáo dục Trung Quốc cũng phát đi cảnh báo về các quảng cáo sai sự thật liên quan đến AI, đặc biệt là những tuyên bố cho rằng công nghệ này có thể "dự đoán đề thi Cao khảo".

Theo các nhà giáo dục, đây là điều không thể xảy ra.

Không chỉ hỗ trợ ôn tập, AI còn đang thay đổi cách học sinh và phụ huynh tiếp cận thông tin tuyển sinh.

Truyền thông Trung Quốc cho biết chỉ riêng ngày 25.6.2025 đã có hơn 10 triệu người sử dụng trợ lý AI của Baidu để tìm kiếm thông tin tuyển sinh. Các nền tảng lớn như Baidu, Quark hay Douyin hiện đều cung cấp công cụ tư vấn Cao khảo tích hợp AI.

Người dùng có thể nhập điểm số, thứ hạng, tổ hợp môn học và sở thích cá nhân để nhận được gợi ý về trường và ngành đào tạo phù hợp.

Sự xuất hiện của AI được xem là lựa chọn tiết kiệm và dễ tiếp cận hơn so với các dịch vụ tư vấn tuyển sinh truyền thống, vốn có thể tiêu tốn hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn nhân dân tệ. Đối với học sinh ở các vùng nông thôn hoặc khu vực còn thiếu nguồn tư vấn chuyên nghiệp, các công cụ AI được kỳ vọng sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách thông tin.

Tuy nhiên, Wang Yuxin cho biết em chỉ xem AI là công cụ tham khảo.

"AI có thể giúp sàng lọc dữ liệu, nhưng không hiểu được tính cách, sở thích, hoàn cảnh gia đình hay định hướng nghề nghiệp của tôi", nữ sinh nói.

AI tham gia bảo vệ tính công bằng của kỳ thi

Bên cạnh vai trò hỗ trợ học tập, AI còn được sử dụng để bảo đảm tính công bằng cho kỳ thi.

Bộ Giáo dục Trung Quốc cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy việc ứng dụng các hệ thống kiểm tra và giám sát thông minh nhằm ngăn chặn các hình thức gian lận công nghệ cao.

Tại thành phố Dương Giang, tỉnh Quảng Đông, toàn bộ 15 điểm thi đã áp dụng hệ thống giám sát hỗ trợ bởi AI. Thí sinh phải đi qua cổng an ninh thông minh và tiếp tục được kiểm tra bằng máy dò kim loại trước khi vào khu vực thi.

Trên phạm vi toàn quốc, công nghệ AI và các hệ thống an ninh hiện đại đang được sử dụng trong nhiều khâu, từ vận chuyển, lưu trữ đề thi đến xác minh danh tính và giám sát phòng thi.

Công nghệ sinh trắc học cũng được triển khai để xác thực danh tính thí sinh trước, trong và sau kỳ thi nhằm ngăn chặn tình trạng thi hộ.

Sự hiện diện ngày càng sâu rộng của AI đang làm thay đổi cách học sinh Trung Quốc chuẩn bị cho kỳ Cao khảo cũng như cách cơ quan quản lý tổ chức và giám sát kỳ thi. Tuy nhiên, theo các chuyên gia giáo dục, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Những yếu tố quyết định thành công vẫn là sự chăm chỉ, tư duy độc lập và khả năng phán đoán của mỗi học sinh.