Cấp thiết trang bị kỹ năng tiếp xúc cử tri cho đại biểu dân cử cơ sở

Cuộc bầu cử đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thành công tốt đẹp, lựa chọn được những người thật sự xứng đáng vào cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, việc trang bị kỹ năng hoạt động, nhất là hoạt động TXCT cho đội ngũ đại biểu cấp cơ sở, nhất là những người mới trúng cử lần đầu trở thành yêu cầu cấp thiết để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của cử tri cũng như yêu cầu hoạt động thực tế của bộ máy chính quyền địa phương hiện nay.

Tăng cường kỹ năng TXCT để gắn kết chặt chẽ hơn mối quan hệ mật thiết đại biểu - cử tri

Trọng trách thực tiễn trước áp lực đổi mới hoạt động

Thành công của cuộc bầu cử vừa qua đã khẳng định niềm tin của cử tri vào những người đại diện. Tuy nhiên, các đại biểu mới trúng cử lần đầu ở cấp cơ sở không tránh khỏi những bỡ ngỡ về kỹ năng hoạt động, đặc biệt là kinh nghiệm gặp gỡ, TXCT. Đây là thách thức lớn khi yêu cầu đối với HĐND cấp xã đang tăng lên mạnh mẽ để phù hợp với quy mô dân số và đặc thù đơn vị hành chính đa dạng từ đồng bằng, ven biển đến miền núi trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, hầu hết chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của HĐND cấp huyện đều được giao lại cho HĐND cấp xã. Áp lực này đòi hỏi hoạt động của HĐND cơ sở phải ngày càng hiệu lực, hiệu quả hơn để tương xứng với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tự chịu trách nhiệm. Chất lượng và năng lực của từng đại biểu, từ đó, phải được nâng cao vượt bậc, bắt đầu từ kỹ năng độc lập trong việc tiếp công dân và TXCT.

TXCT không chỉ là nhiệm vụ được luật hóa mà còn là lời hứa trước cử tri khi vận động bầu cử. Mỗi điểm tiếp xúc đều mang sắc thái riêng, đòi hỏi đại biểu phải nắm kỹ tình hình, nghiên cứu thấu chu đáo để có thể “nói vo” một cách cuốn hút và thực chất. Sự chuẩn bị kỹ chính là “chìa khóa” khơi dậy sự tham gia tâm huyết, trách nhiệm từ phía cử tri, tránh việc trình bày rập khuôn gây nhàm chán.

Đáng chú ý, đại biểu cần thay đổi tư duy trong việc kết thúc tại các buổi TXCT. Thay vì chỉ dừng lại ở việc ghi nhận và tổng hợp chuyển các cơ quan giải quyết, đại biểu cần phối hợp cùng các ngành liên quan trực tiếp trả lời, xử lý ngay tại chỗ các kiến nghị. Chính sự giải quyết kịp thời và dứt điểm này sẽ củng cố niềm tin, tạo đồng thuận và phấn khởi trong cộng đồng dân cư.

Hình thành hệ thống đào tạo bền vững, chất lượng

Mặc dù chất lượng đại biểu được chú trọng ngay từ khâu bầu cử, song thực tế cho thấy trình độ giữa các đại biểu vẫn còn khoảng cách do yêu cầu bảo đảm cơ cấu. Sau bầu cử, công tác tập huấn thường chỉ tập trung vào các nội dung chung nhất, trong khi kỹ năng TXCT chuyên sâu vẫn còn hạn chế. Do đó, việc tổ chức các lớp bồi dưỡng kinh nghiệm thực tế cho đại biểu mới trúng cử ngay từ đầu nhiệm kỳ là điều hết sức cần thiết.

Thường trực HĐND cần chủ động xây dựng chương trình bồi dưỡng sát với đặc điểm kinh tế - xã hội của từng địa phương. Quá trình này, phát huy tối đa vai trò của Tổ đại biểu HĐND cấp trên và các đại biểu hoạt động chuyên trách giàu kinh nghiệm làm nòng cốt. Sự truyền đạt trực tiếp từ những “người đi trước” sẽ giúp đại biểu cấp xã nhanh chóng bắt nhịp với thực tế và thực hiện tốt trách nhiệm được giao.

Cùng với đó, Thường trực HĐND cấp tỉnh dành sự quan tâm đúng mức cho công tác bồi dưỡng, đào tạo. Bên cạnh kế hoạch đào tạo chung do Sở Nội vụ và Trường Chính trị thực hiện, cần xây dựng các chương trình cụ thể, sát sườn với nhu cầu thực tiễn. Việc tổ chức các hội thảo chuyên đề đi sâu vào kỹ năng gặp gỡ cử tri sẽ giúp tháo gỡ những vướng mắc cụ thể mà đại biểu cơ sở thường gặp phải.

Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, việc chia sẻ đề cương TXCT từ Tổ đại biểu HĐND tỉnh xuống cấp xã là một cách làm hiệu quả để hướng dẫn đại biểu cơ sở học hỏi và vận dụng. Thường trực HĐND cấp tỉnh cũng cần tranh thủ sự giúp đỡ từ Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội về tài liệu và chuyên gia báo cáo. Việc cử đại biểu chuyên trách tham gia các lớp bồi dưỡng của Trung ương để trở thành báo cáo viên cho tỉnh sẽ tạo ra một hệ thống đào tạo bền vững và chất lượng.

Hoạt động TXCT thực chất chính là cầu nối quan trọng giữa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước với Nhân dân. Thông qua đại biểu dân cử gắn bó mật thiết với địa bàn, ý chí và nguyện vọng của cử tri được tiếp nhận và chắt lọc để tham gia vào quá trình xây dựng chính sách địa phương. Đây là yếu tố nền tảng thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển và không ngừng nâng cao đời sống của Nhân dân.