'Cậu bé bánh mì' và hành trình chắt chiu giấc mơ đến trường

Nụ cười của cậu bé 11 tuổi lựa chọn đạp xe bán bánh mì để tích góp từng đồng mua sách vở.

Lựa chọn của Bằng

4h sáng một ngày giữa tháng 7, con đường chạy dọc theo khu vực 5, phường Long Mỹ (TP Cần Thơ) còn chìm trong màn sương mỏng. Tiếng gà vừa cất lên những tiếng gáy đầu tiên, nhiều ngôi nhà đèn vẫn tắt, những đứa trẻ còn đang say giấc.

Trong căn nhà nhỏ của vợ chồng ông Lê Văn Khanh và bà Nguyễn Thị Cẩm Hồng, cháu nội của ông bà - cậu bé Lê Nguyễn Gia Bằng đã lặng lẽ thức giấc mà không cần ai gọi, cũng không tiếng chuông báo thức.

Vợ chồng anh Nguyễn Văn Hòa và chị Đoàn Thị Hồng Nhung - chủ lò bánh mì thương Bằng như con ruột, tạo mọi điều kiện cho cậu bé tích cóp từng đồng để mua sách vở, đồng phục.

Như một thói quen đã hình thành suốt gần một tháng hè vừa qua, Bằng rửa mặt thật nhanh rồi bước sang lò bánh mì nằm đối diện nhà.

Mùi bánh mới ra lò thơm lừng quyện với hơi nóng từ bếp khiến đôi má cậu bé đỏ bừng. Em phụ cô chú chủ lò xếp bánh, lau dọn, chuẩn bị những việc lặt vặt trước khi trời sáng.

Lê Nguyễn Gia Bằng hiện đã hoàn thành chương trình tiểu học tại Trường Tiểu học Long Trị A1. Năm học tới, Bằng sẽ bước vào lớp 6. Biết mình sẽ bước vào một ngôi trường mới, Bằng muốn tranh thủ những ngày hè để chuẩn bị những thứ cần thiết cho năm học mới.

Đến khoảng 5h30 phút, Bằng cẩn thận đặt những ổ bánh mì còn nóng hổi vào chiếc giỏ phía sau xe, treo lủng lẳng các ổ bánh mì lớn nhỏ. Chiếc xe đạp nhỏ xíu ấy đã đồng hành với cậu bé từ năm lớp 1 đến nay.

Bật âm thanh rao bán bánh mì trên chiếc loa treo, Bằng bắt đầu hành trình kiếm những đồng tiền đầu đời để con đường đến trường được rộng hơn.

Ngày nắng cũng như ngày mưa. Có hôm trời đổ mưa từ sáng sớm, quần áo Bằng ướt sũng nhưng giỏ bánh vẫn được em che cẩn thận. Bởi với Bằng, mỗi ổ bánh bán được là thêm 1.000 đồng cho năm học mới.

Những vật dụng kiếm tiền của Bằng từ chiếc xe đạp đến chiếc giỏ và những chiếc bánh mì đều nhỏ bé như cậu.

Video ghi lại hành trình một buổi bán bánh mì của Bằng.

"Mỗi sáng em kiếm được khoảng 30.000 - 40.000 đồng. Em gửi cô Nhung giữ giùm hết để mua tập, mua sách", cậu bé nói, ánh mắt sáng lên khi nhắc đến ngày tựu trường.

Ở tuổi 11, khi nhiều bạn nhỏ háo hức với những chuyến đi chơi, những buổi tụ tập bạn bè hay những trò chơi mùa hè, Gia Bằng lại chọn cách dành kỳ nghỉ của mình để đổi lấy từng quyển tập, từng cây bút.

Không ai bắt em làm điều đó. Đó là lựa chọn của Bằng.

"Con muốn ông bà đỡ cực một chút..."

Đằng sau cậu học trò chăm chỉ ấy là một câu chuyện khiến bất kỳ ai nghe qua cũng không khỏi chạnh lòng.

Mẹ rời khỏi gia đình khi Bằng mới tròn 2 tuổi, đến nay chưa một lần liên lạc. Ký ức về mẹ trong em gần như không còn.

Cha Bằng đi làm thợ hồ ở TPHCM, quanh năm theo các công trình để kiếm tiền nuôi con. Bằng còn có một người anh trai, vừa học xong lớp 7, cả hai lớn lên trong vòng tay của ông bà nội.

Ông bà nội của em nay đều đã ngoài 70 tuổi. Ngoài hai cháu nội, ông bà còn cưu mang thêm hai cháu ngoại đang tuổi ăn học. Bốn đứa trẻ, hai mái đầu bạc.

Cả gia đình trông chờ vào những đồng tiền làm thuê ít ỏi mà các con gửi về mỗi tháng. Ông Khanh bảo, chưa bao giờ ông yêu cầu cháu phải đi bán bánh mì.

"Thấy ông bà cực nên cháu tự xin đi làm. Tôi thương lắm, nhưng cũng không biết làm sao...", ông nói rồi lặng lẽ quay mặt đi.

Bằng và ông bà nội sau một chuyến bán bánh mì đắt hàng.

Ở lò bánh mì đối diện nhà, chị Đoàn Thị Hồng Nhung và anh Nguyễn Văn Hòa - chủ lò bánh cũng dành cho Bằng tình thương như con ruột.

Trước đây, khi còn đi học, chị Nhung thường thuê Bằng giao bánh bao để có thêm tiền tiêu vặt. Đến hè, thấy cậu bé muốn kiếm tiền mua sách vở, vợ chồng chị mở cho em một con đường khác.

"Thời gian đầu, tôi để cho Bằng lấy bánh mì ra chợ ngồi bán, nhưng bán không lại người ta. Thấy khó nên tôi gợi ý cho Bằng đi bán bằng xe đạp sẽ dễ hơn, được chừng nào mừng chừng đó, còn bán không hết thì đem bánh mì về trả lại cho tôi, không sao cả", chị Nhung kể.

Lúc chưa đạp xe bán bánh mì, Bằng ngồi bán ở chợ nhưng không đắt hàng.

Chủ lò bánh mì cũng cho biết, Bằng rất ngoan, lễ phép, chịu khó. Có đồng nào cũng gửi lại chứ không xài. "Thương nên vợ chồng tôi tạo điều kiện cho Bằng bán bánh, kiếm chút tiền chuẩn bị năm học", chị Nhung tiếp lời.

Không chỉ bán bánh mì, mùa nước nổi, Bằng còn lội đồng bắt ốc. Có hôm em kiếm thêm được vài chục nghìn đồng và cũng cẩn thận dành dụm tất cả.

Mỗi khi bán gần hết giỏ bánh, Bằng lại đạp xe men theo con đường về phía sông Cả Bần phía sau nhà. Từ xa, thấy bà nội vẫn đang lúi húi làm việc, cậu bé cất tiếng gọi thật lớn.

"Nội ơi! Còn có mấy ổ bánh mì cóc (bánh mì cỡ nhỏ - PV)!". Nghe tiếng cháu, bà nội ngẩng lên, nở nụ cười hiền tiếp lời: "Giỏi quá! Mệt rồi thì về nhà nghỉ nghe con".

Lời động viên mộc mạc ấy khiến cậu bé lại mỉm cười, quay xe mang những ổ bánh cuối cùng tiếp tục rong ruổi qua những con đường nhỏ của xóm làng.

Ông Nguyễn Văn Thạo, Bí thư khu vực 5, phường Long Mỹ, TP Cần Thơ cho biết ông nắm rất sát hoàn cảnh của anh em Bằng.

"Ông bà nội đã cắt đất cho ba cha con Bằng ra riêng nhưng ngặt nỗi không có tiền dựng nhà tạm để ở.

Thấy gia đình khổ quá, tôi rà soát rồi lập danh sách hộ nghèo để hai anh em có thể đi học và có gạo ăn hàng tháng, đỡ được phần nào hay phần đó. Ông bà nội của Bằng đã gồng gánh 7 - 8 năm qua nuôi các cháu, giờ đã già rồi, không còn sức nữa", ông Thạo nói.

Để đường đến trường thênh thang

Tuổi thơ là quãng đời vô tư nhất, nhưng với Bằng, tuổi thơ bắt đầu từ những buổi sáng thức dậy khi trời còn chưa sáng, từ những vòng xe đạp lăn trên con đường làng và những giọt mồ hôi thấm ướt lưng áo sau mỗi buổi bán bánh.

Điều khiến người ta xúc động không phải vì hoàn cảnh của Bằng mà vì em không đầu hàng cái nghèo.

Tuổi thơ nhiều biến động nhưng Bằng lựa chọn đứng lên.

Ở tuổi mà nhiều đứa trẻ còn chờ người lớn lo cho mình, Bằng đã lặng lẽ tìm cách sẻ chia gánh nặng với ông bà. Em hiểu giá trị của từng đồng tiền mình làm ra và cũng hiểu rằng phía sau mỗi quyển sách là những giọt mồ hôi của người thân.

Từ những sự thấu hiểu trong tâm hồn non nớt đó, Bằng thấy rằng nếu muốn tiếp tục đến trường, mình cũng phải góp một phần sức nhỏ bé. Ước mơ của cậu học trò cũng giản dị như chính con người em.

Năm học mới đang đến gần. Với nhiều gia đình, việc chuẩn bị sách vở, đồng phục là niềm vui trước ngày tựu trường. Còn với ông bà của Bằng, đó vẫn là nỗi lo của những người đã ngoài 70 tuổi đang tiếp sức cho các cháu ăn học.

Niềm vui đơn giản của Bằng là bán xong sớm và về nhà với ông bà nội.

Có lẽ điều Bằng cần nhất lúc này không phải là sự thương cảm, mà là cơ hội để tiếp tục được đến trường. Bởi phía sau chiếc xe đạp cũ và giỏ bánh mì nhỏ là một cậu bé đang lớn lên bằng nghị lực, lòng hiếu thảo và niềm tin rằng con đường học tập sẽ giúp em thay đổi cuộc đời.

Chỉ cần giấc mơ ấy luôn có thêm những bàn tay yêu thương đồng hành, chiếc xe đạp cũ chở bánh mì mỗi sớm hôm nay sẽ tiếp tục đưa em đến những cánh cửa mới của tương lai.