Câu hỏi lớn trong vụ lô linh kiện tiêm kích F-35 bất ngờ 'đi lạc' đến Hong Kong

Điểm bất thường nhất trong sự việc không nằm ở bản thân lô linh kiện, mà ở việc nó đang được đưa từ Australia về Mỹ nhưng lại bất ngờ xuất hiện tại Hong Kong.

Báo Politico ngày 18/9 dẫn 3 nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết một đơn vị trung gian được Lockheed Martin, nhà sản xuất tiêm kích F-35, ủy thác vận chuyển lô thiết bị từ Australia về Mỹ để sửa chữa. Khi đang đi qua Thái Bình Dương, hàng hóa bị chuyển hướng đến Hong Kong.

Đến nay, giới chức Mỹ chưa công bố nguyên nhân. Cũng chưa rõ ai yêu cầu thay đổi hành trình, ai đang giữ số linh kiện và chúng được đưa đến Hong Kong bằng cách nào.

Đến nay, giới chức Mỹ chưa công bố nguyên nhân. Cũng chưa rõ ai yêu cầu thay đổi hành trình, ai đang giữ số linh kiện và chúng được đưa đến Hong Kong bằng cách nào.

Đây chính là điểm khiến vụ việc trở nên nhạy cảm. Hong Kong là đặc khu hành chính của Trung Quốc, trong khi F-35 là chương trình vũ khí có nhiều công nghệ được Mỹ bảo vệ chặt chẽ.

Vì vậy, việc một lô linh kiện vốn phải được đưa về Mỹ lại xuất hiện tại đây lập tức thu hút sự chú ý của Lầu Năm Góc và Quốc hội Mỹ.

Một trong những linh kiện được cho là nằm trong lô hàng là kính buồng lái của tiêm kích F-35. Bộ phận này được làm bằng nhựa acrylic và phủ vật liệu hấp thụ sóng radar mỏng, trong suốt.

Lớp phủ có thể xuống cấp theo thời gian nên kính phải được đưa về nhà sản xuất để sửa chữa hoặc thay thế.

Điều đó cũng giải thích vì sao một linh kiện tưởng như không còn sử dụng được vẫn được coi là nhạy cảm.

Nếu rơi vào tay đối thủ, nó có thể được nghiên cứu để tìm hiểu đặc tính của công nghệ tàng hình.

Ông J. J. Gertler, cựu nhân viên Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ và chuyên gia phân tích hàng không của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, cho rằng việc sở hữu thiết bị thực tế có thể giúp xác minh và hoàn thiện những thông tin đã biết.

Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy Trung Quốc đứng sau việc chuyển hướng lô hàng. Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ tuyên bố "không biết về sự việc đó".

JPO thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ xác nhận một số linh kiện đã "biến mất" và cho biết đang phối hợp với các bên để thu hồi, điều tra vụ việc.

Sự cố cũng cho thấy một điểm yếu khác của chương trình F-35: chuỗi cung ứng trải rộng qua nhiều quốc gia.

Australia có các cơ sở bảo dưỡng F-35 nhưng không thể sửa chữa kính buồng lái, khiến linh kiện phải được đưa về nhà sản xuất.

Vì vậy, câu hỏi lớn hiện nay không chỉ là lô hàng đã đến Hong Kong bằng cách nào, mà còn là ai kiểm soát hành trình của nó và vì sao hệ thống quản lý không ngăn được việc chuyển hướng.

Chính những câu hỏi chưa có lời giải này đang khiến sự cố trở thành vấn đề an ninh đáng chú ý đối với chương trình F-35.