CEO OpenAI, Google DeepMind, Anthropic dự đoán về siêu AI khác Elon Musk?

Elon Musk đưa ra dự đoán này trong cuộc trò chuyện với MC Peter Diamandis trên podcast Moonshots. Peter Diamandis là bác sĩ tốt nghiệp Đại học Harvard (Mỹ) và người sáng lập Xprize, tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu chuyên tổ chức các cuộc thi khoa học - công nghệ quy mô lớn.

Điểm kỳ dị công nghệ và cơn sóng thần siêu thanh

Nội dung được Elon Musk nhắc đến nhiều trong cuộc trò chuyện là tác động của AI với xã hội và tương lai của con người. Ông cho rằng mối nguy lớn nhất không nằm ở một tương lai xa vời, mà sẽ xuất hiện trong khoảng từ 3 đến 7 năm tới.

Theo Giám đốc điều hành xAI, vấn đề quan trọng là làm sao để con người sử dụng AI theo hướng tích cực, xây dựng một thế giới giống trong loạt phim Star Trek (Du hành giữa các vì sao), nơi công nghệ giúp con người sống tốt hơn và hợp tác với nhau, thay vì rơi vào kịch bản phim Terminator (Kẻ hủy diệt), khi AI trở thành mối đe dọa. Cách nhìn này cho thấy Elon Musk lo ngại nhiều hơn về giai đoạn sắp tới, thay vì những rủi ro cách xa hàng chục năm.

Elon Musk mô tả AI và robot như “cơn sóng thần siêu thanh”, đang thay đổi xã hội với vận tốc cực lớn, thay vì phát triển chậm rãi. Theo tỷ phú giàu nhất thế giới, nhân loại đã bước vào "điểm kỳ dị công nghệ". Đây là thời điểm chuyển giao mang tính lịch sử khi AI vượt quá một ngưỡng nhất định của tốc độ tiến hóa kỹ thuật.

Khái niệm “điểm kỳ dị” vốn được nhiều nhà khoa học và nhà tư tưởng công nghệ nêu lên từ thập kỷ trước, nhưng Elon Musk gắn nó với mốc 2026 - năm mà ông tin AGI (AI tổng quát) có thể xuất hiện. Theo ông, đến năm 2030, AI có thể vượt trội hơn trí tuệ của toàn bộ nhân loại cộng lại.

AGI được coi là siêu AI có khả năng hiểu, học hỏi và thực hiện các nhiệm vụ đa dạng một cách linh hoạt giống hay vượt trội con người. OpenAI, công ty tạo ra chatbot ChatGPT, định nghĩa AGI là "một hệ thống có tính tự chủ cao, vượt trội hơn con người ở hầu hết công việc có giá trị kinh tế".

Các chuyên gia AI có dự đoán thời điểm xuất hiện AGI giống Elon Musk?

Andrew Ng, người sáng lập Google Brain và là một trong những nhà nghiên cứu AI có uy tín, cho rằng ý tưởng về AGI trong tương lai gần đang bị phóng đại và không phản ánh đúng tốc độ tiến bộ thực tế của công nghệ. Ông cho rằng thời điểm đạt được AGI như vậy hiện vẫn còn xa và còn nhiều thách thức trong nghiên cứu.

Yann LeCun, cựu nhà khoa học trưởng AI của Meta Platforms được mệnh danh là “cha đẻ AI”, từng nhận xét rằng các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay dù phát triển nhanh nhưng không là con đường dẫn tới AGI, bởi thiếu khả năng hiểu và tương tác với thế giới theo cách con người làm được.

Tại hội nghị DealBook của tờ The New York Times cuối tháng 2024, Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI) nói ông tin AGI sẽ xuất hiện "sớm hơn phần lớn mọi người nghĩ và điều đó sẽ ít gây chấn động hơn người ta tưởng", nhưng không đưa ra mốc thời gian cụ thể. Ông khẳng định: “Chúng tôi tự tin rằng mình đã biết cách xây dựng AGI theo đúng cách hiểu truyền thống từ trước đến nay”.

Ngoài AGI, OpenAI còn hướng đến siêu trí tuệ, được định nghĩa là những hệ thống AI trong tương lai có năng lực vượt xa cả AGI.

“Các công cụ siêu trí tuệ có thể thúc đẩy mạnh mẽ khám phá khoa học và đổi mới công nghệ vượt xa khả năng của con người, từ đó tạo ra sự thịnh vượng và dư dả vượt trội”, Sam Altman tuyên bố.

Trong buổi phỏng vấn hồi tháng 5.2025, Demis Hassabis (Giám đốc điều hành của Google DeepMind - đơn vị phát triển mô hình Gemini) dự đoán AGI có thể xuất hiện trong khoảng 5 - 10 năm tới, với thời điểm sớm nhất nằm gần cuối thập kỷ này. Một tài liệu nội bộ của Google DeepMind từng nói rằng công ty thấy AGI khả dĩ xuất hiện vào năm 2030, nhưng đồng thời nhấn mạnh sự “rất không chắc chắn” về mốc thời gian này.

Dario Amodei, Giám đốc điều hành Anthropic, tin rằng AI có thể sánh ngang với những lập trình viên giỏi nhất vào cuối năm 2026. Theo ông, hệ thống AI rất mạnh, tiệm cận AGI, có thể xuất hiện vào năm 2026-2027. Trong khi Mark Zuckerberg, Giám đốc điều hành Meta Platforms, đặt mục tiêu đến năm 2026, AI sẽ đảm nhiệm một nửa công việc lập trình của công ty.

Từ trái sang phải là Demis Hassabis, Sam Altman, Elon Musk và Dario Amodei - Ảnh: X

Cuối năm 2024, Mustafa Suleyman (Giám đốc điều hành Microsoft AI) dự đoán AGI sẽ không xuất hiện sớm với phần cứng hiện tại. Theo ông, các hệ thống hiện nay còn cần nhiều thời gian để đạt mốc AGI thực sự.

Trong khi Fei-Fei Li (Giám đốc điều hành World Labs) bình luận: “Một phần trí tuệ của máy móc sẽ vượt qua con người và điều đó thực ra đã bắt đầu xảy ra. Ví dụ, bao nhiêu người trong chúng ta có thể nhận diện 22.000 loại vật thể khác nhau trên thế giới, hoặc dịch được 100 ngôn ngữ như máy móc hiện nay? AI sẽ làm được rất nhiều điều mạnh mẽ, nhưng trí tuệ con người vẫn giữ một vai trò vô cùng quan trọng và không thể thay thế trong xã hội loài người”.

World Labs là công ty khởi nghiệp đang phát triển trí tuệ không gian trong AI bằng cách xây dựng khả năng xử lý dữ liệu thị giác giống con người. Bà Fei-Fei Li nổi tiếng vì dẫn đầu dự án ImageNet - cơ sở dữ liệu hình ảnh khổng lồ được xây dựng nhằm phục vụ nghiên cứu trong lĩnh vực thị giác máy tính và học sâu.

AI có thể làm thay con người gần một nửa các công việc trí óc

Khi nói về thị trường lao động trong podcast Moonshots, Elon Musk cho rằng AI hiện nay có thể làm thay con người gần một nửa các công việc trí óc, chẳng hạn liên quan đến xử lý thông tin, dữ liệu, văn bản hay phân tích số liệu. Theo giám đốc điều hành xAI, các công việc này dễ bị AI thay thế vì máy móc chỉ cần dữ liệu để học hỏi, không bị mệt mỏi hay giới hạn sinh học như con người.

Tuy nhiên, nhận định này vẫn gây nhiều tranh luận. Nhiều tổ chức và chuyên gia cho rằng AI không chỉ làm nhiều người thất nghiệp mà còn tạo ra việc làm mới. Chẳng hạn, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) dự báo rằng đến năm 2030, AI có thể tạo thêm khoảng 78 triệu việc làm trên toàn cầu, song đồng thời cũng khiến nhiều công việc hiện nay biến mất.

Ba yếu tố để AI an toàn và hữu ích

Một điểm đáng chú ý trong cuộc trò chuyện là cách Elon Musk nói về việc AI nên được định hướng như thế nào để mang lại lợi ích cho con người. Ông đánh giá một hệ thống AI tốt không chỉ cần mạnh về công nghệ mà còn phải có ba yếu tố cơ bản:

Thứ nhất là sự thật, để AI luôn nhất quán và không đưa ra những kết luận sai lệch hoặc phi lý.

Thứ hai là sự tò mò, giúp AI không ngừng học hỏi và mở rộng hiểu biết về thế giới.

Thứ ba là khiếu thẩm mỹ, tức khả năng cảm nhận cái đẹp. Elon Musk tin rằng nếu sở hữu yếu tố này, AI sẽ có xu hướng tạo ra những kết quả tích cực và nhân văn hơn cho xã hội.

Bình luận này phản ánh một góc nhìn của Elon Musk về việc định hướng giá trị cho AI, nhưng không phải là quan điểm phổ biến trong giới nghiên cứu, vốn thường tập trung vào thuật toán, dữ liệu và độ an toàn kỹ thuật.

Tầm nhìn của Elon Musk nhận được sự đồng tình từ một số khán giả muốn đưa các giá trị con người vào phát triển AI, nhưng cũng bị xem là quá trừu tượng và thiếu cơ sở thực nghiệm so với những tiêu chí đánh giá an toàn AI đang được OpenAI và Google DeepMind phát triển.

OpenAI cùng Google DeepMind đang xây dựng và áp dụng những tiêu chí cụ thể hơn, gồm quy trình thử nghiệm, bộ chỉ số đánh giá, khung kiểm soát rủi ro có thể đo lường và cập nhật theo thời gian để đảm bảo an toàn trong thực tế phát triển và sử dụng AI.

Sơn Vân