Chăm sóc và điều trị ung thư phổi tại Việt Nam: Từng bước thu hẹp khoảng cách với thế giới

Hơn 65% người bệnh phát hiện ung thư phổi ở giai đoạn IV

Hội nghị Thế giới về Ung thư Phổi 2026 (WCLC 2026) diễn ra từ ngày 12-15/9 tại Seoul, Hàn Quốc, quy tụ hơn 8.000 chuyên gia, bác sĩ và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực ung thư phổi.

Tại hội nghị, PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, được mời trình bày tại phiên toàn thể về Y tế toàn cầu và Kinh tế y tế với chủ đề “Lung Cancer Care in Vietnam: From Public Health to Palliative Care” (Chăm sóc ung thư phổi tại Việt Nam: Từ y tế công cộng đến chăm sóc giảm nhẹ).

PGS.TS Phạm Cẩm Phương - Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai (áo đỏ) và các đại biểu tại Hội nghị Thế giới về Ung thư phổi 2026. Ảnh: BV

Theo số liệu Globocan được đề cập trong báo cáo, Việt Nam ghi nhận hơn 23.000 ca ung thư phổi mới mỗi năm. Đáng chú ý, hơn 65% người bệnh được phát hiện ở giai đoạn IV.

Phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn khiến cơ hội điều trị triệt căn bị hạn chế và người bệnh có thể cần các phương pháp điều trị, chăm sóc phức tạp hơn. Đây vẫn là một trong những thách thức lớn trong công tác phòng, chống ung thư phổi tại Việt Nam.

Báo cáo nhấn mạnh vai trò của phát hiện sớm. Chụp cắt lớp vi tính liều thấp (LDCT) là một trong những phương pháp có giá trị trong sàng lọc ung thư phổi ở các nhóm nguy cơ phù hợp.

Bên cạnh đó, một số công cụ trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng để hỗ trợ bác sĩ phát hiện và đánh giá tổn thương phổi trên hình ảnh.

Chẩn đoán chính xác để lựa chọn phương pháp điều trị

Sau khi phát hiện bệnh, việc xác định chính xác đặc điểm khối u có vai trò quan trọng trong xây dựng phác đồ điều trị.

Các kỹ thuật hình ảnh như PET/CT, SPECT/CT được sử dụng kết hợp với xét nghiệm sinh học phân tử. Việc xác định các đột biến gen như EGFR, ALK, KRAS thực hiện giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) và đánh giá PD-L1 giúp bác sĩ có thêm thông tin về đặc điểm sinh học của khối u.

Từ kết quả chẩn đoán, người bệnh có thể được lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp như điều trị đích, liệu pháp miễn dịch, hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật, tùy giai đoạn bệnh và tình trạng cụ thể.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, mô hình hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) được áp dụng trong điều trị những trường hợp ung thư phổi phức tạp.

Các chuyên khoa ung bướu, y học hạt nhân, phẫu thuật lồng ngực, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, dược sĩ lâm sàng và điều dưỡng cùng tham gia đánh giá người bệnh.

Trên cơ sở hội chẩn, các bác sĩ thống nhất chiến lược điều trị dựa trên giai đoạn bệnh, đặc điểm khối u và tình trạng sức khỏe. Một số trường hợp có thể được chỉ định xạ trị định vị thân (SBRT), phẫu thuật hoặc các phương pháp điều trị toàn thân.

Chăm sóc giảm nhẹ được chú trọng

Với người bệnh ung thư phổi, đặc biệt ở giai đoạn tiến triển, chăm sóc giảm nhẹ giữ vai trò quan trọng trong kiểm soát triệu chứng và duy trì chất lượng cuộc sống.

Theo báo cáo, hoạt động chăm sóc tại Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, được triển khai trên nhiều mặt như kiểm soát đau, hỗ trợ dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Các hoạt động hỗ trợ tâm lý, thư giãn và kết nối người bệnh, trong đó có lớp “Yoga cười”, được tổ chức nhằm giúp người bệnh giảm căng thẳng trong quá trình điều trị.

Báo cáo cũng đề cập một số rào cản trong chăm sóc ung thư tại Việt Nam, trong đó có chi phí điều trị, việc người dân chưa chủ động khám sức khỏe định kỳ và khả năng tiếp cận một số dịch vụ chăm sóc y tế tại nhà còn hạn chế.

Tăng khả năng phát hiện ung thư phổi từ giai đoạn sớm

Từ thực tiễn điều trị, báo cáo đề xuất một số định hướng cho giai đoạn 2026-2027, trong đó có hoàn thiện hướng dẫn sàng lọc ung thư phổi ở cấp quốc gia và thúc đẩy chính sách khám sức khỏe định kỳ hằng năm.

Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, chẩn đoán chính xác, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và chăm sóc giảm nhẹ được xem là những yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Thông qua WCLC 2026, các chuyên gia Việt Nam chia sẻ thực tiễn trong chăm sóc ung thư phổi, đồng thời cập nhật những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị. Những kinh nghiệm này góp phần định hướng việc hoàn thiện mô hình chăm sóc ung thư phổi toàn diện, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và giảm gánh nặng bệnh tật trong cộng đồng.