Suýt mất 2 bàn chân vì tự chườm nóng tại nhà khi bị tê bì
Từ cảm giác tê bì, lạnh ở hai bàn chân, người đàn ông 48 tuổi tự chườm nóng tại nhà. Hậu quả, hai bàn chân bị hoại tử lan rộng.
Các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã phải phẫu thuật cắt lọc nhiều lần và vi phẫu tái tạo đồng thời cả hai bàn chân.
Hoại tử nghiêm trọng sau khi tự chườm nóng
Bệnh nhân L.V.K. (48 tuổi), trước đó khỏe mạnh, không có bệnh nền đáng chú ý. Khoảng 3 tuần trước khi nhập viện, anh K. bị tê bì, lạnh và khó chịu ở hai bàn chân. Cho rằng cần làm ấm, bệnh nhân tự chườm nóng tại nhà.
Hình ảnh hai bàn chân bị hoại tử lan rộng ở bệnh nhân. Ảnh: BVCC
Sau chườm, da hai bàn chân xuất hiện tổn thương, sưng tấy tăng dần kèm sốt. Tình trạng nhiễm trùng tiến triển nhanh khiến bệnh nhân phải nhập viện điều trị.
Dù đã phẫu thuật cắt lọc tổ chức hoại tử khoảng 10 ngày tại cơ sở y tế tuyến dưới, tổn thương vẫn tiếp tục lan rộng. Bệnh nhân được chuyển đến Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương).
ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh cho biết, ê-kíp đã cắt lọc nhiều lần để loại bỏ hoàn toàn các mô hoại tử và kiểm soát nhiễm trùng. Tuy nhiên, vết thương để lại khuyết hổng mô mềm rộng và sâu, chiếm khoảng nửa diện tích gan bàn chân - vùng chịu lực chính khi đứng và đi lại.
Đáng chú ý, một bên bàn chân đã bị mất 3 ngón, nhiều vị trí khuyết sâu làm lộ gân.
Thách thức tái tạo vùng chịu lực gan bàn chân
Theo bác sĩ Linh, điều khiến ca bệnh phức tạp không chỉ là diện tích tổn thương lớn mà nằm ở vị trí khuyết hổng. Da và mô mềm vùng gan bàn chân có cấu trúc chuyên biệt để chịu lực và ma sát.
Nếu chỉ ghép da mỏng thông thường, lớp da mới không thể đáp ứng yêu cầu chịu lực lâu dài, dễ tróc loét khi vận động. Trong khi đó, tổn thương của bệnh nhân quá sâu, lộ gân, mô xung quanh cũng đã bị ảnh hưởng bởi viêm nhiễm. Nếu không tái tạo được lớp mô đủ dày và có nguồn nuôi tốt, bệnh nhân sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại, thậm chí đối mặt với nguy cơ phải cắt cụt chi.
Trước tình trạng này, các bác sĩ quyết định sử dụng vạt tự do vi phẫu để tái tạo đồng thời cả hai bàn chân. Bác sĩ lấy khối mô (gồm da, mô mềm và mạch máu nuôi) từ vị trí khác trên cơ thể chuyển đến vùng tổn thương, sau đó nối các mạch máu siêu nhỏ dưới kính hiển vi phẫu thuật.
Huy động 2 ê-kíp vi phẫu mổ song song
TS.BS Dương Mạnh Chiến, Phụ trách Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa cho biết, một ca chuyển vạt vi phẫu thông thường đòi hỏi nhiều giờ phẫu thuật. Nếu làm từng chân nối tiếp, thời gian mổ và gây mê sẽ kéo dài, gây rủi ro cho bệnh nhân.
Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC
Do đó, khoa đã bố trí 2 ê-kíp vi phẫu thực hiện song song cùng lúc. Nhờ vậy, ca mổ hoàn thành trong khoảng 5,5–6 giờ, rút ngắn một nửa thời gian so với quy trình thông thường.
Sau phẫu thuật 14 ngày, hai vạt vi phẫu sống tốt, vết mổ liền thuận lợi và bệnh nhân đã được cắt chỉ. Hiện bệnh nhân đang bắt đầu tập đặt chân xuống đất và tập chịu lực từng bước để phục hồi khả năng đi lại.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh cảnh báo người dân không nên tự ý chườm nóng, ngâm chân bằng nước nóng hoặc sưởi ấm khi bị tê bì, lạnh chân.
Ở những người bị rối loạn hoặc giảm cảm giác (đặc biệt là bệnh nhân đái tháo đường, bệnh lý thần kinh ngoại biên), khả năng nhận biết nhiệt độ suy giảm rất dễ dẫn đến bỏng sâu mà không biết. Tổn thương do bỏng tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm mô tế bào, nhiễm trùng sâu và hoại tử.
Bên cạnh đó, người dân tuyệt đối không tự đắp lá, đắp thuốc không rõ nguồn gốc lên vết thương. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như tê bì, sưng nóng đỏ, phỏng nước, đổi màu da, chảy dịch hoặc nghi ngờ hoại tử, bệnh nhân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.