Chạm vào ký ức nghìn năm Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Các đại biểu và khách mời thực hiện nghi thức ra mắt sơ đồ chỉ dẫn tham quan di tích mới.

Đổi mới công cụ hướng dẫn

Văn Miếu - Quốc Tử Giám là quần thể di tích có lịch sử lâu đời với tổng diện tích rộng lớn hơn 54.000 m². Việc di tích có nhiều lớp không gian cùng các hạng mục kiến trúc trải dài qua nhiều thời kỳ lịch sử đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về một công cụ hướng dẫn trực quan cho công chúng trải nghiệm tham quan thuận tiện và sâu sắc hơn.

Trước đây, nhiều du khách đến tham quan còn lúng túng trong việc tìm kiếm lộ trình phù hợp hoặc chưa nắm bắt hết ý nghĩa của từng khu vực. Việc đưa vào sử dụng hệ thống sơ đồ và tờ gấp mới được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để bài toán định hướng, mang lại trải nghiệm tham quan trọn vẹn hơn.

Dự án là kết quả hợp tác giữa Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám với Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.

Cụ thể, bộ sơ đồ tổng thể mới được thiết kế để giới thiệu rõ ràng cấu trúc không gian, vị trí các công trình và các điểm tham quan chính, tạo điều kiện cho du khách chủ động lựa chọn lộ trình khám phá phù hợp với thời gian cá nhân. Đi kèm với đó, ấn phẩm tờ gấp cung cấp thông tin tóm tắt về lịch sử hình thành, nét đẹp kiến trúc, các nhân vật lịch sử gắn liền với di tích cùng những giá trị văn hóa và giáo dục tiêu biểu. Sự kết hợp giữa bản đồ, hình ảnh minh họa cùng nội dung thuyết minh được cô đọng kỹ lưỡng giúp chất lượng thông tin được nâng cao rõ rệt.

Dự án là kết quả hợp tác giữa Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám với Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026).

Điểm nổi bật của dự án là việc thiết kế sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan được thực hiện bởi đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Nhóm chuyên gia đã kết hợp nghiên cứu lịch sử, kiến trúc và cấu trúc không gian di tích với các phương pháp thiết kế, diễn giải di sản hiện đại để xây dựng những sản phẩm khoa học, trực quan và dễ sử dụng.

Dự án cho thấy hiệu quả lâu dài của hợp tác giáo dục và khoa học Việt - Pháp, khi những kiến thức và kinh nghiệm được tích lũy trong quá trình đào tạo tại Pháp được vận dụng vào thực tiễn bảo tồn và phát huy giá trị di sản Việt Nam.

Du khách tìm hiểu thông tin lịch sử và kiến trúc di sản qua tờ gấp hướng dẫn tham quan mới.

Ấn phẩm tờ gấp gọn nhẹ, tích hợp đầy đủ thông tin tóm tắt và tiện ích tra cứu phục vụ du khách.

Sự ra đời của bộ công cụ hướng dẫn mới không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ thông tin trước mắt cho người xem mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong tư duy quản lý di sản. Thông qua việc tối ưu hóa sơ đồ chỉ dẫn và cung cấp nội dung chuẩn xác, di tích đã tạo được sự thiện cảm và giữ chân du khách lâu hơn trong hành trình tìm hiểu văn hóa Thủ đô.

Nền tảng tư liệu số và hành trình hướng tới 1.000 năm Quốc Tử Giám

Tiếp nối thành công của việc đưa vào vận hành sơ đồ và tờ gấp mới, dự án được xác định là bước khởi đầu cho một chiến lược hợp tác lâu dài nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Trong giai đoạn tiếp theo, các đơn vị hợp tác sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu, sưu tầm và tiến hành số hóa toàn bộ nguồn tư liệu di sản. Điều này hướng đến mục tiêu xây dựng một nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ phong phú, phục vụ nhu cầu tìm hiểu đa dạng của công chúng trong nước và quốc tế.

Sơ đồ tổng thể được thiết kế trực quan, mô phỏng chi tiết các không gian kiến trúc giúp du khách dễ dàng định hướng lộ trình khám phá.

Nền tảng tư liệu số sắp tới sẽ hệ thống hóa các nguồn tư liệu lịch sử, hệ thống văn bia Tiến sĩ, hoành phi, câu đối, sắc phong và tài liệu lưu trữ liên quan đến lịch sử giáo dục Nho học Việt Nam. Trong đó, việc khai thác các tài liệu bằng tiếng Pháp sẽ được chú trọng để làm rõ thêm góc nhìn lịch sử. Nền tảng này tích hợp tư liệu khoa học với bản đồ tương tác, mã QR và công cụ thuyết minh số, đáp ứng song song nhu cầu nghiên cứu chuyên sâu lẫn hành trình tham quan tự do.

Song song với việc chuyển đổi số tư liệu, các bên cũng định hướng phát triển những hành trình khám phá di sản theo từng chủ đề riêng biệt. Ban đầu, các tour tham quan chuyên đề sẽ được triển khai trong khuôn viên Văn Miếu - Quốc Tử Giám, sau đó mở rộng kết nối với hệ thống các Văn Miếu, Văn chỉ và những làng khoa bảng tiêu biểu trên khắp cả nước.

Sự gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và phát triển du lịch di sản được kỳ vọng sẽ biến Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành điểm xuất phát cho các hành trình tìm hiểu truyền thống hiếu học của dân tộc.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội Phạm Xuân Tài phát biểu tại lễ ra mắt sơ đồ và tờ gấp thăm quan Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Đề cập về tầm nhìn tương lai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội Phạm Xuân Tài cho biết, việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan đã mở ra những hướng phát triển mới. Sở hoan nghênh định hướng xây dựng nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ về Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kết hợp các nguồn tư liệu lịch sử với bản đồ tương tác, mã QR và công cụ thuyết minh hiện đại.

Bên cạnh đó, việc phát triển các hành trình khám phá di sản, kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với mạng lưới Văn Miếu, Văn chỉ cùng các làng khoa bảng trên cả nước sẽ góp phần lan tỏa truyền thống hiếu học và lịch sử giáo dục Việt Nam. Đây là những định hướng phù hợp với mục tiêu của thành phố Hà Nội trong việc kết hợp bảo tồn di sản, giáo dục, chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa bền vững.

Với tầm nhìn hướng tới 1.000 năm Quốc Tử Giám, những sáng kiến này góp phần gìn giữ và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục của di tích, khẳng định sức sống bền vững của truyền thống hiếu học và trọng dụng nhân tài Việt Nam.

Công tác thiết kế sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan được thực hiện bởi đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.