Chân dung người chuẩn bị nhậm chức Thủ tướng Anh

Ông Burnham, 56 tuổi, là một trong những chính trị gia được lòng cử tri Anh, đặc biệt tại miền Bắc nước này. Sinh ra và lớn lên ở miền Bắc nước Anh trong một gia đình lao động, có cha là kỹ sư viễn thông và mẹ làm lễ tân, ông Burnham theo học ngành Văn học Anh tại Đại học Cambridge và sau đó, bắt đầu sự nghiệp chính trị với Công đảng. Ông trúng cử nghị sĩ khi mới 31 tuổi, đại diện cho một khu vực bầu cử ở miền Bắc.

Theo Đài phát thanh công cộng Mỹ NPR, xuất thân và quá trình trưởng thành trong môi trường lao động đã trở thành dấu ấn xuyên suốt sự nghiệp chính trị của ông Burnham.

Ông nhiều lần khẳng định mong muốn đưa Công đảng trở thành lực lượng chính trị đại diện cho quyền lợi của tầng lớp lao động, trong bối cảnh một bộ phận cử tri truyền thống của đảng đã chuyển sang ủng hộ các đảng cánh hữu trong những năm gần đây.

Trong chính phủ của cựu Thủ tướng Gordon Brown, ông Burnham từng giữ chức Bộ trưởng Văn hóa, Truyền thông và Thể thao. Tên tuổi của ông được biết đến rộng rãi sau bài phát biểu tại lễ tưởng niệm năm 2009 về thảm họa chen lấn trên khán đài Hillsborough khiến gần 100 cổ động viên bóng đá thiệt mạng năm 1989.

Ban đầu, ông bị nhiều người tham dự la ó vì cho rằng chính phủ chưa làm rõ trách nhiệm đối với thảm kịch. Tuy nhiên, thay vì đọc bài phát biểu chuẩn bị sẵn, ông lắng nghe những lời kêu gọi công lý của thân nhân các nạn nhân và sau đó thúc đẩy một cuộc điều tra mới.

Kết quả điều tra xác định những sai sót của cảnh sát, chứ không phải hành vi của các cổ động viên, là nguyên nhân chính dẫn đến thảm họa. Theo nhiều nhà nghiên cứu, vụ việc góp phần thay đổi cách nhìn của dư luận đối với cộng đồng lao động và người hâm mộ bóng đá ở miền Bắc nước Anh.

Trong thời gian là nghị sĩ, ông Burnham hai lần tranh cử vị trí lãnh đạo Công đảng nhưng đều thất bại. Đáng chú ý, trong cuộc bầu cử nội bộ năm 2015, một trong những người đề cử ông chính là ông Keir Starmer. Sau 16 năm tại Quốc hội, ông Burnham rời Westminster để trở về miền Bắc và được bầu làm Thị trưởng vùng Đại Manchester vào năm 2017.

Chính giai đoạn lãnh đạo Manchester đã đưa ông Burnham trở thành một trong những chính trị gia được yêu mến nhất nước Anh. Ông thúc đẩy mạnh mẽ quá trình tái thiết đô thị, cải thiện hệ thống giao thông công cộng, đồng thời vận động chính quyền trung ương trao thêm quyền tự chủ cho chính quyền địa phương trong các lĩnh vực như giáo dục và nhà ở.

Dưới thời ông Burnham, Manchester tiếp tục chuyển mình mạnh mẽ với hàng loạt dự án phát triển đô thị, khu nghệ thuật và các tòa nhà cao tầng mới, trở thành một trong những địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất tại Anh.

Từ kinh nghiệm này, ông đưa ra mô hình phát triển mang tên "Manchesterism", nhấn mạnh việc phân quyền nhiều hơn từ London cho các thành phố và vùng, đồng thời cam kết mở một văn phòng của Phủ Thủ tướng tại miền Bắc. Ông cũng đề xuất giảm thuế đối với doanh nghiệp bán lẻ, xây dựng số lượng nhà ở xã hội lớn nhất kể từ sau Thế chiến II và cải cách hệ thống phúc lợi theo hướng bền vững.

Hình ảnh của ông Burnham tiếp tục được củng cố trong đại dịch Covid-19. Khi chính phủ trung ương áp dụng các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt đối với Manchester, ông đã công khai chỉ trích cách điều hành của London trong một cuộc họp báo truyền hình trực tiếp, cho rằng các quyết định thiếu nhất quán và gây ảnh hưởng nặng nề tới người lao động thu nhập thấp. Phát biểu này nhanh chóng lan truyền rộng rãi và giúp ông trở thành biểu tượng của tiếng nói đại diện cho các địa phương ngoài thủ đô.

Bước lên cương vị Thủ tướng, ông Burnham sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức mà chính phủ tiền nhiệm chưa giải quyết được, bao gồm tăng trưởng kinh tế trì trệ, giá năng lượng cao, yêu cầu gia tăng chi tiêu quốc phòng trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine kéo dài, cũng như duy trì quan hệ với các đồng minh, đặc biệt là Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Theo giới quan sát, kinh nghiệm điều hành một thành phố lớn đã giúp ông Burnham xây dựng hình ảnh của một nhà lãnh đạo gần gũi với người dân. Tuy nhiên, việc quản lý một quốc gia với những vấn đề đối nội và đối ngoại phức tạp sẽ là phép thử lớn nhất đối với vị Thủ tướng mới của Anh trong thời gian tới.