Chân Tử Đan học kỹ thuật MMA qua DVD, tiết lộ màn đấu võ nảy lửa với Ngô Kinh

Chân Tử Đan (sinh ngày 27/7/1963) là diễn viên, nhà làm phim, đạo diễn hành động nổi tiếng của điện ảnh Hong Kong (Trung Quốc). Chân Tử được biết đến rộng rãi nhất qua vai võ sư Diệp Vấn trong loạt phim Ip Man (2008–2019). Ngoài diễn xuất, Chân Tử Đan còn nổi tiếng với phong cách biên đạo hành động kết hợp kung fu và MMA. Trong cuộc phỏng vấn vào năm 2014, Chân Tử Đan cho biết anh rất mê xem UFC cũng như các kỹ thuật của võ tổng hợp (MMA).

Chân Tử Đan mê xem UFC

Chân Tử Đan tiết lộ lần đầu xem giải đấu võ tổng hợp UFC là vào khoảng những năm 1995, 1997, khi mà UFC ra đời không lâu (1993). Chân Tử Đan tiết lộ lý do xem UFC: “Vì tôi luôn tìm kiếm hướng đi phổ biến trên thế giới trong phim hành động. Dù là võ sĩ hay làm phim, tôi đều luôn nghĩ, thế giới bên ngoài giờ ra sao? Tôi bắt đầu chú ý đến UFC, ở đó có đủ các các môn phái, nhưng Royce Gracie (võ sĩ Jiu-Jitsu Brazil) đánh bại tất cả. Tôi cảm thấy thật thần kỳ. Tôi bắt đầu nghiên cứu anh ta làm thế nào để giành chiến thắng, bất kể cân nặng hay môn phái”.

Chân Tử Đan bị cuốn hút bởi UFC và các kỹ thuật của võ tổng hợp (MMA)

Chân Tử Đan nói tiếp: “Lúc đó tôi xem các trận ở UFC qua đĩa DVD, thời ấy chưa có mạng internet. Tôi có một trợ lý đã học Jiu-Jitsu mấy năm. Anh ta nói với tôi Jiu-Jitsu lợi hại thế nào, lúc đó tôi mới bắt đầu nghiên cứu Brazil Jiu-Jitsu, biết rằng có các đòn khóa khi địa chiến”.

Chân Tử Đan cho biết thời điểm đó giới điện ảnh Hong Kong chẳng ai biết tới MMA, hay Jiu-Jitsu, tất cả chỉ biết Muay Thái và Taekwondo. Ông cho rằng chính UFC đã làm chấn động giới võ thuật toàn thế giới.

Bộ phim võ thuật đầu tiên mà Chân Tử Đan đưa MMA vào là “Thiên cơ biến 2003” do ông là đồng đạo diễn. “Khi đó tôi chỉ là ngẫu hứng ứng biến, hoàn toàn dựa vào cảm hứng, thấy động tác nào có thể thêm vào nhân vật thì thêm, kết quả tôi thêm một hai động tác cho A Kiều (Chung Hân Đồng) dùng như các kỹ thuật khống chế và các đòn thế địa chiến của Jiu-jitsu, nhưng lúc đó tôi chưa tinh thông Jiu-Jitsu, chỉ bắt chước hình thức”, Chân Tử Đan thổ lộ.

Chân Tử Đan đã đưa kỹ thuật MMA vào phim "Thiên Cơ Biến"

Bộ phim này sau đó giành giải Thiết kế hành động tại cả Kim Tượng lẫn Kim Mã, đánh dấu cột mốc quan trọng trong sự nghiệp chỉ đạo võ thuật của ông.

Từ cuối thập niên 1980, Chân Tử Đan đã sớm tổng hợp nhiều phong cách thực chiến từng tập luyện ở Mỹ, đặc biệt là quyền Anh, vào phim hành động của mình. Ông chịu ảnh hưởng rõ nét từ bước chân của Muhammad Ali và kỹ thuật vung tay của Sugar Ray Leonard, qua đó phá vỡ lối mòn phim kungfu truyền thống vốn thiên về tiết tấu, bài bản.

Theo Chân Tử Đan, thực chiến thật sự có rất nhiều đòn đánh hụt, những pha đánh trượt mang tính thăm dò, điều mà điện ảnh trước đó hiếm khi thể hiện.

Bộ ba phim MMA của Chân Tử Đan

Tinh thần này được đẩy mạnh trong các phim sau này của Chân Tử Đan là "Sát Phá Lang" và "Flash Point" (Đạo hỏa tuyến). Đặc biệt, cảnh đánh hành lang với Ngô Kinh trong "Sát Phá Lang" được thiết kế theo hướng không có bài quyền cố định, ưu tiên cảm giác thực chiến, linh hoạt và ngẫu hứng.

“Lúc đó Ngô Kinh hỏi tôi: “Đại ca, anh thấy lần này đánh theo phong cách gì? Thái Cực hay gì?”. Lúc đó Ngô Kinh vẫn còn ở tư duy võ thuật truyền thống. Tôi nói: “Lần này tôi muốn cậu xóa sạch dấu vết của những bài quyền đã luyện trước đây. Trong quá trình đánh phải có vài trường đoạn dài, nằm giữa có bài bản và không có bài bản”, Chân Tử Đan kể lại.

Chân Tử Đan và Ngô Kinh có màn đấu võ nảy lửa phim "Sát phá lang"

“Ban đầu Ngô Kinh không hiểu, nhưng dần dần tôi đã làm cho cậu ấy hiểu. 5 ngày là chúng tôi chốt xong cảnh đó. Ví dụ như khi tôi bắt giữ Ngô Kinh, cậu ấy làm động tác đổi tay cầm dao. Rất nhiều lúc là cảm hứng chợt đến. Tôi không thích thiết kế chiêu quá chi tiết, chỉ đưa ra phương hướng. Ví dụ tôi thiết kế 5–6 đòn, nhưng đánh càng lúc càng trôi, đòn sẽ tự thêm, thêm rồi lại biến tấu”, Chân Tử Đan kể tiếp.

Đến phim "Special ID" (Đặc biệt thân phận), các kỹ thuật MMA trong phim được Chân Tử Đan nâng lên tầng kỹ thuật cao hơn. Ông gần như loại bỏ hoàn toàn các động tác “thương hiệu” như “tam cước trên không”, tập trung vào khóa siết, chuyển trạng thái và kỹ thuật địa chiến phức tạp.

Cảnh đấu võ giữa Chân Tử Đan và Ngô Kinh trong "Sát phá lang"

“Phim Special ID thì hoàn toàn là kỹ thuật. Người thường nhìn vào chỉ thấy hai người lăn lộn dưới đất, nhưng thực ra tôi đã dùng đến tám biến thể khóa siết khác nhau. Rất nhiều tinh túy nằm trong đó, khó mà giải thích cho khán giả không chuyên, chỉ người có kiến thức võ đối kháng mới nhìn ra”, Chân Tử Đan nói tiếp.

Ông tỏ ra hài lòng về phân đoạn chiến đấu với An Chí Kiệt trong phim và khẳng định: “Tôi theo đuổi chính là sự chuyên nghiệp đó. 10 năm sau xem lại cảnh này vẫn phải thấy kinh điển, tôi có tham vọng như vậy”.

Ngô Kinh có màn đấu võ đặc sắc với An Chí Kiệt trong phim "Special ID"

Chân Tử Đan cho rằng 3 bộ phim nói trên (Sát Phá Lang, Flash Point và Special ID) là cả một quá trình tìm tòi và phát triển kỹ thuật MMA bằng ngôn ngữ điện ảnh, chứ không đơn thuần là tái hiện cảnh đánh võ đài trong MMA. Theo ông, nếu chỉ muốn xem võ sĩ đánh thật thì không cần làm phim; vấn đề nằm ở chỗ điện ảnh đòi hỏi hiểu biết về ống kính và cách giao tiếp với khán giả. Chân Tử Đan cho rằng nhiều phim có võ sĩ UFC tham gia nhưng thất bại vì không nắm được ngôn ngữ hình ảnh.

Chân Tử Đan có nhiều pha hành động đặc sắc trong phim "Flash Point"

Trong phim "Flash Point", Chân Tử Đan chủ động dùng các góc máy cận cảnh để giúp khán giả hiểu rõ logic thực chiến, như cảnh khóa chân dưới mặt đất. Ngược lại, trong phim "Special ID" hạn chế can thiệp máy quay, ưu tiên góc nhìn khách quan để tạo cảm giác chân thật.

Chân Tử Đan nói về 3 bộ phim võ thuật của mình: “Tổng kết lại, Sát Phá Lang là giới thiệu MMA cho khán giả, Flash Point là dùng ngôn ngữ điện ảnh để “quay” MMA, còn Special ID là tầng kỹ thuật cao hơn”.

Anh Ngọc