Chàng trai quay video bắt cá, giúp bản vùng cao thu hơn 40 triệu đồng
Từ những video ghi lại cảnh bắt cá truyền thống của người Thái, Lò Văn Như đã đưa hình ảnh quê hương đến gần du khách, góp phần quảng bá văn hóa bản địa và tạo nguồn thu cho cộng đồng.
Từ video bắt cá để lưu giữ hình ảnh đẹp
Không qua trường lớp đào tạo về truyền thông hay du lịch, Lò Văn Như (SN 1993), ở Bản Ngàm, xã Sơn Điện, Thanh Hóa bắt đầu hành trình quảng bá quê hương bằng một chiếc máy quay nhỏ. Ban đầu, những video đăng tải lên mạng xã hội chỉ đơn giản là cách chàng trai người Thái lưu giữ hình ảnh về bản làng. Không ngờ, những thước phim mộc mạc ấy lại mở ra hướng làm kinh tế mới, giúp đặc sản cá suối và các giá trị văn hóa địa phương đến với nhiều người.

Người dân bản Ngàm bắt cá sinh hoạt tập thể theo phong tục của bản
Như sinh năm 1993. Sau khi tốt nghiệp THPT năm 2011, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, anh nghỉ học, đi làm công nhân rồi theo các công trình ở nhiều địa phương.
Những năm tháng đi làm xa giúp Như nhận ra quê hương có nhiều cảnh đẹp, nét văn hóa đặc sắc nhưng chưa được nhiều người biết đến. Năm 2021, anh quyết định đầu tư một chiếc máy quay nhỏ, ghi lại cảnh sắc núi rừng, sinh hoạt và phong tục truyền thống của người dân trong bản.
Một trong những nội dung thu hút người xem là hình ảnh người dân cùng nhau bắt cá trên đoạn sông được bản bảo vệ nhằm duy trì nguồn lợi thủy sản.

Anh Lò Văn Như (bên trái) khoe thành quả là một con cá to mới bắt được
Theo anh, hoạt động đánh bắt tập trung thường diễn ra vào những dịp nhất định trong năm, như trước Tết Nguyên đán, ngày 30/4, Tết Đại đoàn kết và các ngày lễ truyền thống của bản. Cá sau đó được chia cho các hộ hoặc chế biến thành những bữa cơm chung.
Những hình ảnh quăng chài, bắt cá cùng tiếng cười nói rộn ràng bên dòng sông được Như ghi lại, biên tập rồi đăng tải trên YouTube, Facebook và TikTok.
“Có những buổi đánh bắt kéo dài cả nửa ngày trên đoạn sông dài 3-4km. Tôi thường quay nhiều tư liệu trong một lần, sau đó biên tập thành các video dài 20-30 phút để đăng tải dần. Vì vậy, dù người xem thường xuyên bắt gặp cảnh người dân bắt cá trên kênh, hoạt động này thực tế chỉ diễn ra vào những dịp nhất định, không phải ngày nào cũng có. Qua các video, tôi mong muốn giới thiệu để du khách biết đến và tìm về trải nghiệm hoạt động đánh bắt cá cùng người dân trong bản”, anh Như chia sẻ.

Đoạn sông được cả bản bảo vệ để phục vụ phát triển du lịch
Ban đầu, Như không nghĩ việc làm video có thể mang lại thu nhập. Anh chỉ muốn lưu giữ những hình ảnh đẹp của bản làng. Tuy nhiên, khi các video nhận được sự quan tâm, nhiều người ở xa bắt đầu nhắn tin hỏi mua cá suối để thưởng thức. Từ đây, chàng trai trẻ nghĩ đến việc kết nối nhu cầu của khách hàng với hoạt động kinh tế của cộng đồng.
Những mẻ cá suối mang tiền về quỹ bản
Nhận thấy nhu cầu của khán giả, Như đề xuất với Ban quản lý bản tổ chức đánh bắt cá để bán cho khách. Thay vì chỉ phục vụ các bữa ăn trong cộng đồng, cá suối dần trở thành sản phẩm được giới thiệu rộng rãi qua mạng xã hội.
Loại cá được nhiều người tìm mua chủ yếu là cá mải, còn gọi là cá mát, cá xỉnh, theo cách gọi của người Thái.

Sau khi đánh bắt, những con cá nhỏ được thả lại để tiếp tục sinh sản
Việc đánh bắt được tổ chức theo từng đợt, thường gắn với các dịp hội chợ, chợ đêm, khoảng 1-3 tháng/lần hoặc khi có khách đặt mua, đặt cơm. Người dân chỉ giữ lại những con cá đạt kích cỡ, sau đó sơ chế, cấp đông, đóng thùng xốp gửi đến khách hàng ở nhiều tỉnh, thành.
Theo anh Lương Văn Duẩn, Bí thư Chi bộ Bản Ngàm, hoạt động làm nội dung trên mạng xã hội của Như đã góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, thu hút du khách đến với bản.
“Đáng chú ý, từng có hai du khách ở Điện Biên xem các video của Như rồi tìm đến Bản Ngàm giao lưu, câu cá và ở lại ăn Tết họ Lò cùng người dân. Điều đó cho thấy sức lan tỏa của những video mộc mạc, giúp nhiều người biết đến và muốn khám phá đời sống ở bản”, anh Duẩn cho biết.

Nguồn thu từ đánh bắt cá giúp bản vùng cao thu hơn 40 triệu đồng
Hiệu quả còn thể hiện qua nguồn thu từ hoạt động bán cá. Theo Bí thư Chi bộ, năm ngoái, thông qua việc tổ chức đánh bắt phục vụ khách và bán cho những người có nhu cầu, Bản Ngàm thu về hơn 40 triệu đồng đưa vào quỹ chung.
Với một bản làng vùng cao, đây là nguồn kinh phí có ý nghĩa, góp phần phục vụ các hoạt động cộng đồng. Từ những mẻ cá vốn gắn với sinh hoạt truyền thống, người dân đã tìm được cách khai thác giá trị kinh tế, đồng thời duy trì việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Anh Duẩn cho biết, địa phương luôn khuyến khích những người trẻ như Như tham gia quảng bá cảnh đẹp, phong tục và đời sống của đồng bào. Thôn bản và xã cũng thường xuyên động viên, tạo điều kiện để anh ghi lại hình ảnh các sự kiện, hoạt động văn hóa tại địa phương.
