Chặt chẽ từng khâu tố tụng

ĐBP - Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và lực lượng chức năng tạo chuyển biến tích cực trong công tác giải quyết án hình sự trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Qua đó, nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ của từng cơ quan, bảo đảm việc xử lý các vụ án khách quan, toàn diện, đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật; kiên quyết không để xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm.

Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường, trao đổi thông tin nhằm làm rõ các tình tiết, phục vụ hoạt động điều tra.

Trong tố tụng hình sự, mỗi cơ quan thực hiện một chức năng, thẩm quyền riêng, song hoạt động tiếp nhận, xác minh nguồn tin, điều tra, truy tố và xét xử luôn có mối liên hệ chặt chẽ. Chất lượng của mỗi khâu là tiền đề cho giai đoạn tiếp theo, quyết định tính khách quan, toàn diện và đúng pháp luật của quá trình giải quyết vụ án. Vì vậy, tăng cường phối hợp liên ngành, xác định rõ trách nhiệm và kịp thời tháo gỡ những vướng mắc trở thành yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, không để xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm.

Đẩy mạnh phối hợp giữa các cơ quan tố tụng, Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) tỉnh chủ trì ký kết quy chế phối hợp liên ngành trong công tác tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và điều tra, giải quyết vụ án hình sự với Công an tỉnh, Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Thuế tỉnh, Thanh tra tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương. Quy chế xác định cụ thể trách nhiệm, nội dung và phương thức phối hợp của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Trọng tâm là phối hợp giải quyết án trọng điểm, án tạm đình chỉ; chuyển giao hồ sơ, tài liệu, chứng cứ và xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình phối hợp. Qua đó, tạo cơ chế trao đổi thông tin thống nhất, hạn chế chồng chéo, nâng cao trách nhiệm của từng đơn vị, bảo đảm các hoạt động tố tụng được thực hiện đúng chức năng, thẩm quyền.

Từ cơ chế phối hợp cấp tỉnh, yêu cầu này được cụ thể hóa đến từng địa bàn, nhất là khu vực vùng cao, biên giới, nơi điều kiện tiếp nhận và xác minh thông tin về tội phạm còn nhiều khó khăn. Viện KSND khu vực 5 thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn 10 xã vùng cao, biên giới. Để nâng cao hiệu quả công tác ngay từ cơ sở, đơn vị đã ký quy chế phối hợp với Công an 10 xã, chú trọng trao đổi thông tin, kiểm sát chặt chẽ việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm.

Thực tế cho thấy, sự phối hợp kịp thời ngay từ những bước đầu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo toàn dấu vết, củng cố chứng cứ và xác định căn cứ xử lý vụ việc. Tháng 5 vừa qua, anh H. ở xã Mường Nhé trình báo Công an xã về việc bị mất 3 con trâu. Sau khi tiếp nhận tin báo, Công an xã tiến hành xác minh hoàn cảnh xảy ra vụ việc, dấu vết tại hiện trường và các thông tin liên quan đến tài sản bị mất. Viện KSND khu vực 5 phân công kiểm sát viên trực tiếp kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường, kịp thời trao đổi với điều tra viên, đề ra yêu cầu kiểm tra, xác minh và kiểm sát kết quả giám định.

Sự phối hợp giữa hai cơ quan giúp các tình tiết của vụ việc từng bước được làm rõ, xác định giá trị tài sản bị mất và củng cố căn cứ pháp lý. Trên cơ sở kết quả xác minh, chứng cứ thu thập được, vụ án được khởi tố trong thời hạn luật định, mặc dù tại thời điểm đó chưa xác định được người thực hiện hành vi phạm tội. Việc vào cuộc từ sớm đã góp phần bảo đảm tin báo của người dân được giải quyết đúng quy định, hạn chế nguy cơ bỏ sót những dấu vết, chứng cứ quan trọng.

Đại tá Lù Minh Phương, Phó Giám đốc Công an tỉnh cho biết: Chất lượng giải quyết một vụ án phụ thuộc rất lớn vào tính kịp thời, khách quan và đầy đủ hoạt động tố tụng ngay từ đầu. Công an tỉnh xác định việc phối hợp với Viện Kiểm sát và lực lượng liên quan phải được triển khai ngay từ khi tiếp nhận nguồn tin, nhất là đối với những vụ việc phức tạp về chứng cứ, liên quan đến nhiều địa bàn. Những khó khăn, vướng mắc cần được trao đổi, giải quyết theo đúng thẩm quyền, vừa bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, vừa tôn trọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Không dừng lại ở việc ký kết quy chế, công tác phối hợp còn được duy trì thông qua giao ban liên ngành, trao đổi nghiệp vụ và rà soát những vụ việc gặp khó khăn trong quá trình giải quyết. Trong đó, Viện Kiểm sát thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, kịp thời yêu cầu xác minh, bổ sung chứng cứ hoặc khắc phục vi phạm khi phát hiện thiếu sót. Các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử chủ động trao đổi trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao. Những vấn đề còn có cách hiểu, quan điểm khác nhau phải được xem xét trên cơ sở chứng cứ và quy định pháp luật, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

Ông Phùng Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện KSND tỉnh Điện Biên khẳng định: Yêu cầu cốt lõi của phối hợp liên ngành là nâng cao chất lượng giải quyết từng nguồn tin, từng vụ án; trong đó, mỗi cơ quan phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm pháp lý của mình. Viện KSND tỉnh chú trọng thực hành quyền công tố, kiểm sát chặt chẽ hoạt động điều tra ngay từ giai đoạn đầu; chủ động phát hiện, yêu cầu khắc phục những thiếu sót về chứng cứ, thủ tục tố tụng. Những vấn đề có quan điểm khác nhau phải được trao đổi trên cơ sở quy định pháp luật, bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ chất lượng.

Ở giai đoạn xét xử, kết quả phối hợp trong quá trình điều tra, truy tố tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và tổ chức phiên tòa. Tuy nhiên, hoạt động xét xử luôn phải bảo đảm nguyên tắc độc lập, chỉ tuân theo pháp luật. Trong năm công tác 2026, TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đạt tỷ lệ giải quyết, xét xử án hình sự 99,18%. Đây là kết quả đáng chú ý, phản ánh nỗ lực của ngành Tòa án trong giải quyết các vụ án, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, bảo đảm mỗi bản án, quyết định đều có căn cứ pháp luật và được ban hành kịp thời.

Ông Phan Văn Khanh, Chánh án TAND tỉnh Điện Biên cho biết: Hiệu quả phối hợp trong tố tụng hình sự phải được thể hiện bằng chất lượng giải quyết vụ án và tính đúng đắn của mỗi bản án, quyết định. Tòa án tăng cường phối hợp với Viện Kiểm sát và các cơ quan liên quan trong thực hiện thủ tục tố tụng, kịp thời tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ, tài liệu, chứng cứ; đồng thời giữ vững nguyên tắc độc lập xét xử. Việc đẩy nhanh tiến độ giải quyết án phải đi đôi với nâng cao chất lượng tranh tụng, đánh giá chứng cứ khách quan, toàn diện, bảo đảm mọi phán quyết đều có căn cứ và đúng pháp luật.

Cùng với nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử, trong năm công tác 2026, TAND hai cấp tỉnh Điện Biên đã tổ chức 40 phiên tòa lưu động, 108 phiên tòa rút kinh nghiệm và 10 phiên tòa trực tuyến. Các hình thức xét xử này góp phần nâng cao chất lượng thực hành nghiệp vụ, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ tư pháp trao đổi, rút kinh nghiệm từ thực tiễn; đồng thời tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhân dân.

Địa bàn rộng, tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi, trong khi tình hình tội phạm tiềm ẩn những yếu tố phức tạp, đòi hỏi công tác phối hợp liên ngành phải tiếp tục được đổi mới theo hướng thực chất, rõ trách nhiệm và hiệu quả hơn. Từ khâu tiếp nhận nguồn tin đến điều tra, truy tố, xét xử, mỗi cơ quan cần chủ động thực hiện đúng chức năng, kịp thời trao đổi, tháo gỡ vướng mắc, không để những hạn chế trong phối hợp ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng giải quyết vụ án. Khi trách nhiệm được thực hiện nghiêm túc ở từng khâu, chứng cứ được kiểm tra, đánh giá khách quan và các quyết định tố tụng có đầy đủ căn cứ pháp luật, công lý sẽ được bảo đảm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và củng cố niềm tin của nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật.