Châu Âu chao đảo trong đợt nắng nóng lịch sử, nhiều nơi vượt ngưỡng 40°C

Người dân nhảy xuống đài phun nước Trocadéro gần Tháp Eiffel để giải nhiệt trong đợt nắng nóng tại Paris ngày 23/6. Ảnh: J/AFP/Getty Images

Tây Âu đang trải qua một trong những đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất trong nhiều năm qua khi khối không khí nóng từ sa mạc Sahara kết hợp với hệ thống áp cao mạnh tạo nên hiện tượng “vòm nhiệt”, giữ không khí nóng mắc kẹt trên diện rộng. Nhiệt độ tại nhiều quốc gia đã tiến sát hoặc vượt mốc 40°C, buộc chính quyền các nước phải ban hành cảnh báo khẩn cấp và triển khai nhiều biện pháp ứng phó.

Tại Pháp, giới chức ngày 22/6 đã đặt 49 tỉnh thành trong tình trạng cảnh báo nắng nóng cấp cao nhất, đồng thời kêu gọi khoảng 35 triệu người dân nâng cao cảnh giác trước nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Cơ quan khí tượng Meteo-France dự báo nhiệt độ có thể lên tới 43°C tại Bordeaux, 41°C ở Limoges, 40°C tại Toulouse và Tours, trong khi Paris ghi nhận khoảng 39°C.

Không chỉ nhiệt độ ban ngày tăng cao, mức nhiệt ban đêm cũng duy trì ở ngưỡng bất thường, khiến cơ thể con người khó phục hồi sau thời gian dài chịu tác động của nắng nóng. Giới chức y tế Pháp cảnh báo nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ em và những người có bệnh nền, đang đối mặt nguy cơ sốc nhiệt và các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng.

Đợt nắng nóng đã gây ra những hậu quả đáng lo ngại. Tại vùng Gironde, ba người được xác nhận tử vong có liên quan đến thời tiết cực đoan. Trên toàn nước Pháp, 13 trường hợp tử vong do đuối nước đã được ghi nhận khi nhiều người tìm đến sông hồ để giải nhiệt. Hơn 800 trường học phải đóng cửa, gần 1.800 trường khác điều chỉnh giờ học để học sinh về sớm.

Hệ thống giao thông cũng chịu áp lực lớn. Nhiệt độ cao làm gia tăng nguy cơ hư hỏng đường ray và hệ thống điện trên các tuyến đường sắt. Công ty đường sắt quốc gia Pháp SNCF đã phải hủy hàng chục chuyến tàu liên tỉnh, đồng thời huy động hàng nghìn nhân viên giám sát và sửa chữa khẩn cấp.

Tại Tây Ban Nha, đợt nắng nóng đầu tiên của mùa hè được công bố kéo dài từ ngày 21 đến 24/6. Cơ quan khí tượng AEMET cảnh báo nhiệt độ tại nhiều khu vực trên bán đảo Iberia và đảo Mallorca có thể vượt 39-40°C, thậm chí chạm ngưỡng 44°C ở một số địa phương. Các cảnh báo đỏ và cam đã được phát đi trên diện rộng.

Italy cũng ghi nhận nhiệt độ trên 35°C trong nhiều ngày liên tiếp. Chính quyền nước này đã ban bố cảnh báo đỏ tại nhiều thành phố lớn như Bologna, Florence, Milan và Turin. Tại Rome, người dân và du khách phải sử dụng ô dù để tránh nắng khi tham gia các hoạt động ngoài trời.

Tại Đức, nhiệt độ có nơi lên tới 38°C. Cơ quan Khí tượng Đức cảnh báo nguy cơ dông bão nghiêm trọng sau nắng nóng, trong khi nhiều sự kiện thể thao phải tạm hoãn. Ban tổ chức giải quần vợt Berlin Mở rộng đã sơ tán khán giả và hoãn trận chung kết do thời tiết cực đoan.

Ở Bỉ và Anh, các cơ quan khí tượng cũng đưa ra cảnh báo nắng nóng ở mức cao. Nhiệt độ tại miền Nam nước Anh được dự báo có thể đạt 38-40°C, đe dọa phá vỡ các kỷ lục nhiệt độ tháng 6 tồn tại hàng chục năm. Bệnh viện East Surrey đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp do số lượng bệnh nhân tăng đột biến trong những ngày nắng nóng.

Đợt sóng nhiệt còn tác động mạnh tới lĩnh vực năng lượng. Nhà máy điện hạt nhân Golfech ở Tây Nam nước Pháp đã phải tạm dừng một lò phản ứng vì nhiệt độ nước sông dùng cho hệ thống làm mát vượt mức an toàn.

Các trung tâm cứu hộ động vật hoang dã tại Bỉ và nhiều nước khác cũng ghi nhận số lượng động vật bị ảnh hưởng bởi nắng nóng tăng mạnh. Nhiều cơ sở đang trong tình trạng quá tải khi phải tiếp nhận hàng trăm cá thể chỉ trong vài ngày.

Theo các nhà khoa học, nguyên nhân trực tiếp của đợt nắng nóng là sự kết hợp giữa khối không khí nóng từ Sahara và hiện tượng vòm nhiệt. Tuy nhiên, về lâu dài, biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài hơn và dữ dội hơn.

Dữ liệu khí tượng cho thấy trong số 51 đợt nắng nóng được ghi nhận tại Pháp kể từ năm 1947, có tới 34 đợt xảy ra từ năm 2000 và 26 đợt xuất hiện kể từ năm 2011. Các chuyên gia nhận định đây là minh chứng rõ ràng cho xu hướng nóng lên toàn cầu đang diễn ra ngày càng nhanh chóng.

Trong bối cảnh nhiệt độ tiếp tục ở mức cao trong những ngày tới, chính quyền các nước châu Âu khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng gắt, bổ sung đủ nước, tránh các hoạt động thể lực cường độ cao và đặc biệt quan tâm tới người già, trẻ nhỏ cùng những người có sức khỏe yếu.

Một phụ nữ dùng quạt cầm tay khi chờ lên tàu điện ngầm trong ngày nắng nóng tại Madrid, Tây Ban Nha, ngày 21-6. Ảnh: Reuters

B.NGÂN