Châu Âu hỗ trợ ứng phó đợt bùng phát dịch Ebola tại châu Phi

Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân mắc Ebola tại bệnh viện ở Rwampara, Congo, ngày 16/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Phóng viên TTXVN tại Brussels dẫn thông tin từ ECDC cho biết, Giám đốc cơ quan, Tiến sĩ Pamela Rendi-Wagner đã có cuộc làm việc với Tiến sĩ Jean Kaseya, người đứng đầu Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC), nhằm đánh giá tình hình dịch bệnh và thống nhất các biện pháp phối hợp ứng phó. Hai bên thống nhất tăng cường hợp tác kỹ thuật và điều phối nhân lực.

Trên cơ sở đó, ECDC sẽ cử ngay các chuyên gia thuộc Lực lượng Y tế đặc nhiệm của Liên minh châu Âu (EU) đến khu vực chịu ảnh hưởng để hỗ trợ công tác điều hành, giám sát dịch tễ và lập kế hoạch ứng phó.

Trước mắt, một chuyên gia của Lực lượng Y tế đặc nhiệm EU sẽ được điều động đến trụ sở Africa CDC nhằm hỗ trợ điều phối hoạt động và xây dựng phương án triển khai thực địa. Đồng thời, ECDC đang phối hợp với Tổng cục Bảo vệ Dân sự và Hỗ trợ nhân đạo châu Âu cùng Mạng lưới Cảnh báo và Ứng phó bùng phát toàn cầu để xem xét khả năng tăng cường thêm nhân sự tùy theo diễn biến dịch bệnh.

Các chuyên gia được huy động thuộc nhiều lĩnh vực như kiểm soát nhiễm khuẩn, dịch tễ học, giám sát y tế và truyền thông nguy cơ, nhằm hỗ trợ các quốc gia đang chịu ảnh hưởng, trong đó có CHDC Congo và Uganda.

Theo cập nhật đến ngày 16/5, cơ quan y tế ghi nhận 246 trường hợp nghi nhiễm và 80 ca tử vong nghi do Ebola tại ít nhất 3 khu vực y tế thuộc tỉnh Ituri của CHDC Congo. Tại Uganda, cũng đã xuất hiện 2 trường hợp có liên quan dịch tễ từ vùng dịch.

Đến ngày 17/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xác định đợt bùng phát dịch Ebola tại 2 nước châu Phi là một "tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây lo ngại quốc tế” (PHEIC). Tuy nhiên, cơ quan này khẳng định dịch bệnh hiện nay chưa đáp ứng các tiêu chí để được coi là đại dịch toàn cầu.

Giới chức y tế cho biết, tình hình lây lan vẫn đang được theo dõi chặt chẽ và chưa thể xác định chính xác quy mô thực tế của ổ dịch, trong khi số ca mắc có thể cao hơn số liệu ghi nhận. Công tác kiểm soát dịch gặp nhiều khó khăn do điều kiện an ninh bất ổn và hạn chế về nhân đạo tại khu vực.

Đáng chú ý, đợt bùng phát lần này được xác định do virus Bundibugyo, một chủng Ebola hiện chưa có vaccine được cấp phép và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, làm gia tăng yêu cầu cấp bách về hỗ trợ quốc tế trong công tác phòng, chống dịch.

Trong diễn biến liên quan, theo phóng viên TTXVN tại New York, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ ngày 17/5 (theo giờ địa phương) tuyên bố nguy cơ virus Ebola xâm nhập và lây lan đối với người dân nước này “hiện vẫn ở mức thấp”, trong bối cảnh WHO đã ban bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe toàn cầu trước đợt bùng phát dịch bệnh tại khu vực Trung Phi.

Phát biểu trong cuộc họp báo trực tuyến, ông Satish Pillai, Giám đốc điều hành chiến dịch ứng phó khẩn cấp với dịch Ebola của CDC, khuyến cáo: “Những người có lộ trình di chuyển đến khu vực này cần tuyệt đối tránh tiếp xúc với người bệnh, báo cáo ngay cho cơ quan y tế nếu xuất hiện các triệu chứng và tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn y tế du lịch”.

Phía CDC chưa xác nhận liệu có công dân Mỹ tại CHDC Congo từng tiếp xúc hoặc nhiễm virus Ebola hay không. Theo ông Pillai, CDC đang phối hợp với các cơ quan liên ngành và Đại sứ quán Mỹ để đánh giá tình hình, đồng thời tiếp tục theo dõi sát diễn biến dịch bệnh. Cơ quan này cũng kích hoạt trung tâm ứng phó khẩn cấp và hỗ trợ CHDC Congo cùng Uganda trong công tác giám sát dịch tễ, truy vết tiếp xúc, xét nghiệm, kiểm soát lây nhiễm và tăng cường y tế biên giới.

Ông Pillai cho biết, hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) Mỹ phê duyệt dành riêng cho chủng virus Bundibugyo thuộc nhóm virus Ebola gây ra đợt bùng phát lần này. Vì vậy, biện pháp điều trị chủ yếu hiện nay vẫn là chăm sóc hỗ trợ tích cực như truyền dịch, cân bằng điện giải và xử lý biến chứng.

Trong khi đó, Bộ Y tế và Phúc lợi Gia đình Ấn Độ đang tăng cường các biện pháp giám sát, sàng lọc và chuẩn bị ứng phó tại các cửa khẩu quốc tế cũng như trong toàn bộ hệ thống y tế công cộng.

Theo phóng viên TTXVN tại New Delhi, Bộ Y tế Ấn Độ đang theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch bệnh, Các cơ quan chuyên môn, trong đó có Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Quốc gia (NCDC), Chương trình Giám sát Dịch bệnh Tích hợp (IDSP), Hội đồng Nghiên cứu Y khoa Ấn Độ (ICMR) và các đơn vị liên quan, đã tiến hành rà soát tình hình và khởi động các biện pháp phòng ngừa.

Một quan chức cấp cao Bộ Y tế khẳng định, hiện chưa ghi nhận ca mắc Ebola nào do chủng virus Bundibugyo tại Ấn Độ, nguy cơ đối với nước này vẫn ở mức rất thấp. Tuy nhiên, nhằm bảo đảm chủ động tối đa, nhà chức trách đang siết chặt giám sát tại các điểm nhập cảnh, nâng cao năng lực phát hiện sớm, cách ly và xử lý nhanh mọi trường hợp nghi nhiễm.

Các biện pháp trọng tâm gồm rà soát quy trình vận hành tiêu chuẩn về sàng lọc, giám sát, cách ly và quản lý ca bệnh; tăng cường năng lực xét nghiệm; chuẩn bị cơ sở cách ly và kiểm dịch tại các sân bay, cảng lớn. Viện Virus học Quốc gia tại Pune được chỉ định là đơn vị xét nghiệm chính, trong khi một số phòng thí nghiệm khác sẽ được huy động theo từng giai đoạn.

Bộ Y tế Ấn Độ kêu gọi người dân và truyền thông không hoang mang, không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng, khuyến cáo theo dõi các thông báo chính thức từ Bộ Y tế và WHO. Chính phủ Ấn Độ khẳng định hệ thống y tế công cộng đang duy trì cảnh giác cao và tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan y tế quốc tế để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.