Châu Âu tăng tốc, nhiều mục tiêu khí hậu và y tế vượt kỳ vọng

Đánh giá giữa kỳ do Ủy ban châu Âu (EC) công bố ngày 14/9 cho thấy nhiều mục tiêu của 5 Sứ mệnh EU đã đạt hoặc vượt tiến độ đề ra, cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận đưa nghiên cứu khoa học trực tiếp vào giải quyết các thách thức xã hội.

Người dân tắm biển tránh nóng tại Sperlonga, Italy. Ảnh: THX/TTXVN phát

Đánh giá giữa kỳ do Ủy ban châu Âu (EC) công bố ngày 14/9 cho thấy nhiều mục tiêu của 5 Sứ mệnh EU đã đạt hoặc vượt tiến độ đề ra, cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận đưa nghiên cứu khoa học trực tiếp vào giải quyết các thách thức xã hội.

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, kết quả nổi bật nhất thuộc về Sứ mệnh Thích ứng khí hậu. Mục tiêu ban đầu là hỗ trợ ít nhất 150 vùng lãnh thổ và địa phương nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Đến nay, con số này đã lên tới 292 - gần gấp đôi mục tiêu đề ra.

Sứ mệnh Thành phố trung hòa khí hậu và thông minh cũng đã vượt mục tiêu 100 thành phố. Hiện 107 thành phố đã ký Hợp đồng Thành phố khí hậu, cam kết hướng tới cắt giảm 76% lượng phát thải vào năm 2030. Hơn 13 tỷ euro (khoảng 15 tỷ USD) đã được huy động hoặc đang được huy động để thực hiện các cam kết này.

Trong lĩnh vực y tế, Sứ mệnh Ngăn chặn ung thư đặt mục tiêu cải thiện cuộc sống của hơn 3 triệu người thông qua phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị, đồng thời hỗ trợ các gia đình và cộng đồng chịu ảnh hưởng. Các sáng kiến đang triển khai dự kiến tác động đến 2,3 triệu người vào năm 2030; cùng với những dự án sắp được thực hiện, con số này được kỳ vọng sẽ vượt mục tiêu đề ra.

Tại lĩnh vực môi trường, Sứ mệnh Phục hồi đại dương và nguồn nước đã đưa 121 giải pháp đổi mới vào thực tiễn tại 349 địa điểm trình diễn. Có 86 vùng tham gia nhân rộng các mô hình, cùng hơn 1.000 cam kết hành động từ các bên liên quan. Phần cốt lõi của Mô hình Đại dương kỹ thuật số châu Âu, dự kiến vận hành đầy đủ vào năm 2030, cũng đã hoàn tất thiết kế và được mở cho công chúng tiếp cận.

Trong khi đó, Sứ mệnh Thỏa thuận đất đai cho châu Âu đang tiến gần mục tiêu xây dựng 100 Phòng thí nghiệm sống nhằm thử nghiệm các giải pháp phục hồi đất. Đến nay, 45 phòng đã đi vào hoạt động tại hơn 500 địa điểm trên khắp châu Âu; thêm 60-70 phòng dự kiến được triển khai trước năm 2028.

Năm Sứ mệnh EU được khởi động từ năm 2021 trong khuôn khổ chương trình “Horizon châu Âu” 2021-2027, với cách tiếp cận khác với các chương trình nghiên cứu truyền thống. Thay vì chỉ tạo ra tri thức khoa học, các sứ mệnh đặt ra những mục tiêu cụ thể, có thời hạn và có thể đo lường, đồng thời huy động chính phủ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và giới khoa học cùng tham gia. Ủy viên EC phụ trách khởi nghiệp, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo Ekaterina Zaharieva cho rằng các Sứ mệnh EU giúp kết nối chính sách, con người và địa phương, tập trung nguồn lực vào những mục tiêu xã hội cụ thể và tạo ra các giải pháp thiết thực cho người dân và cộng đồng.

Những kết quả trên cho thấy “Horizon châu Âu” đang từng bước chuyển trọng tâm từ việc tạo ra tri thức sang đưa các thành quả nghiên cứu vào ứng dụng, với những mục tiêu có thể đo lường và nhân rộng. Trong bối cảnh “Horizon châu Âu” 2021-2027 còn hơn một năm thực hiện, kết quả đánh giá giữa kỳ cũng có thể tạo thêm cơ sở cho EU định hình chương trình nghiên cứu và đổi mới sáng tạo tiếp theo, trong đó mô hình Sứ mệnh được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến lược dài hạn của châu Âu.