Châu Âu thúc giục Mỹ tham gia Dự án Hành lang giữa nhằm tránh phụ thuộc Nga - Iran

Thế giới phương Tây, bao gồm cả châu Âu và Mỹ đều đang tìm kiếm quyền tiếp cận các nguồn tài nguyên và cơ hội vận tải ở Trung Á thông qua Hành lang giữa, nhưng sự thống trị của Nga, Iran và ở một mức độ nào đó là Trung Quốc có nguy cơ cản trở dự án này

Hành lang giữa (còn được gọi bằng cái tên Tuyến đường vận tải quốc tế xuyên biển Caspian) là một tuyến đường thương mại quốc tế và vận tải đa phương thức, kết nối Trung Quốc với các quốc gia châu Âu.

Tuyến đường nói trên giúp hàng hóa phương Tây tránh được việc đi qua Nga bằng cách băng qua Kazakhstan, Biển Caspian, Azerbaijan và Georgia. Từ đó hàng hóa sẽ được đưa qua nhiều tuyến đường khác nhau đến Liên minh châu Âu.

Tuyến hành lang giao thông đầy triển vọng này thu hút sự chú ý quan tâm lớn phương Tây và Trung Quốc như một phương án thay thế cho vận tải đường bộ qua Nga, tuy vậy cơ sở hạ tầng giao thông và hải quan địa phương đang ở mức "sơ khai", đòi hỏi khoản đầu tư đáng kể.

Nhưng điều thu hút sự chú ý nhất không phải cơ sở hạ tầng quá cảnh của khu vực, mà đó là tài nguyên hydrocarbon. Mặc dù vậy, việc tiếp cận các nguồn năng lượng nói trên không dễ dàng, do vị trí địa lý và chiến lược của các cường quốc với lợi ích hoàn toàn khác biệt.

"Kazakhstan sản xuất dầu mỏ đạt tiêu chuẩn thế giới, nhưng cứ 5 thùng dầu thì có tới 4 thùng đang được trung chuyển về phía Tây qua lãnh thổ Nga đến một cảng bên bờ Biển Đen".

"Trong khi đó Turkmenistan sở hữu một trong những trữ lượng khí đốt lớn nhất ở lục địa Á - Âu, nhưng gần 80% hàng hóa xuất khẩu của nước này đi về phía Đông thông qua một thỏa thuận độc quyền với Trung Quốc", Tạp chí National Interest cho biết.

Trước thực tế trên, Azerbaijan được xem như lựa chọn tối ưu khi đây là quốc gia có cơ sở hạ tầng tốt nhất cho Hành lang giữa, khi cảng Baku và mạng lưới đường bộ trên khắp đất nước đều đã sẵn sàng.

Ngoài ra đường ống dẫn dầu Baku - Tbilisi - Ceyhan đang hoạt động dưới công suất khá nhiều, đơn giản là bởi thiếu lượng dầu cần thiết. Trong khi đó tuyến đường ống Baku - Supsa hầu như không hoạt động.

Các nhà phân tích của Tạp chí National Interest nhấn mạnh Brussels muốn Washington đóng vai trò tích cực hơn trong việc khai thác nguồn tài nguyên dồi dào của khu vực này, nơi mà châu Âu được cho là đã đặt sẵn nền móng.

Từ đối tác nước ngoài của mình, họ muốn thấy khoản đầu tư lớn hơn vào lĩnh vực dầu khí của Kazakhstan, cùng với hoạt động nhằm thiết lập ảnh hưởng quân sự đáng kể ở khu vực Caucasus.

Hành lang giữa giao cắt ở Azerbaijan với Hành lang Bắc - Nam mà Nga, Iran và Ấn Độ đang xây dựng để kết nối các cường quốc khu vực ở Trung và Nam Á cũng như Trung Đông, do vậy dự kiến trong thời gian tới sẽ có nhiều diễn biến phức tạp khi lợi ích các bên xung đột.