Chi phí rẻ khó tin, Trung Quốc kiếm tỷ USD từ phim ngắn AI ra sao?

Hoàn thành một bộ phim ngắn trong chưa đầy 5 ngày với chi phí chỉ bằng 10% cách làm truyền thống không còn là ý tưởng trên giấy, mà là mô hình vận hành thực tế tại một số xưởng phim ở Trung Quốc.

Phim trường được thu gọn vào máy tính, diễn viên thật nhường chỗ cho nhân vật kỹ thuật số và ê-kíp hàng chục người rút gọn thành nhóm nhỏ vài nhân sự. Khi rào cản vốn bị xóa bỏ, bài toán trọng tâm chuyển dịch: ai thực sự kiếm được tiền từ làn sóng này?

Tinh gọn bộ máy, hạ rào cản vốn

Trước đây, một dự án phim ngắn đòi hỏi quy trình khép kín gồm phát triển kịch bản, tuyển diễn viên, thuê bối cảnh, ghi hình và dựng hậu kỳ. Mỗi công đoạn đều tiêu tốn ngân sách lớn về thiết bị và nhân sự.

Sản xuất một bộ phim ngắn AI chỉ mất chưa tới 5 ngày và chi phí bằng khoảng 1/10 dự án do người đóng. Ảnh: VCG

Mô hình AI tái cấu trúc toàn bộ chuỗi sản xuất: kịch bản viết bằng mô hình ngôn ngữ lớn, bối cảnh và nhân vật tạo bằng mô hình sinh ảnh, còn chuyển động dựng từ các đoạn video tự động. Âm thanh, giọng lồng tiếng và một phần dựng phim cũng được tự động hóa.

Động lực công nghệ gia tăng rõ rệt từ ngày 12/2 khi ByteDance công bố mô hình Seedance 2.0. Công cụ này tích hợp đầu vào đa phương thức gồm văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, cho phép kết hợp nhiều tư liệu tham chiếu để tạo phân cảnh hoàn chỉnh.

Khảo sát của Caixin Global cho thấy xưởng phim Jiangyou Wenhua có thể hoàn thành một dự án phim ngắn AI trong chưa đầy 5 ngày, với chi phí chỉ bằng 10% dự án quay người thật. Thông thường, một đoàn phim truyền thống cần 15 đến 30 ngày cho khối lượng công việc tương đương. Dù không đại diện cho mức bình quân toàn ngành, trường hợp này phản ánh thời gian sản xuất và vốn đầu tư ban đầu đang giảm sâu.

Tại Hàng Châu, đại diện công ty công nghệ và nội dung Versatile Media xác nhận với CNA rằng họ đã sản xuất xong series phim giả tưởng 12 tập (mỗi tập dài khoảng một phút) hoàn toàn bằng AI trong 4 đến 5 ngày, ngay trước thềm Tết Nguyên đán. Tác phẩm đạt gần 18 triệu lượt xem trên nền tảng Hongguo. Đơn vị này đồng thời phát triển công cụ độc quyền mang tên MOKE nhằm tự động hóa quy trình từ kịch bản đến hình ảnh, chuyển dịch từ xưởng gia công thành nhà cung cấp giải pháp công nghệ.

Một thị trường tỷ đô đang hình thành

Đà giảm chi phí sản xuất cộng hưởng với tệp người dùng và mạng lưới phát hành sẵn có tại Trung Quốc.

Tân Hoa Xã trích số liệu từ DataEye cho thấy, riêng phân khúc phim ngắn hoạt hình dạng truyện tranh ứng dụng AI đạt quy mô ước tính 16,8 tỷ nhân dân tệ (khoảng 2,44 tỷ USD) trong năm 2025. Từ đầu năm 2026, bình quân mỗi tháng có hơn 10.000 sản phẩm thuộc phân khúc này được tung ra thị trường.

Một cảnh trong tập đầu của bộ phim AI Master of Fengshui (Bậc thầy phong thủy) do SocialTok sản xuất. Ảnh: Douyin

Điển hình cho khả năng lan tỏa là series 61 tập Master of Feng Shui, do SocialTok sản xuất bằng AI. Theo CNA, tập mở màn dài 2 phút 30 giây phát hành ngày 18/3 đã cán mốc 100 triệu lượt xem chỉ sau 12 giờ trên Douyin - phiên bản TikTok của Trung Quốc, thu về hơn 1,2 triệu lượt thích, chứng minh nội dung AI hoàn toàn có thể hút lượng truy cập lớn nếu đánh trúng thị hiếu và được thuật toán hỗ trợ.

Theo các chuyên gia, khi quy trình sản xuất đảo lộn, dòng tiền chảy vào 5 nhóm chính:

Nhà cung cấp công nghệ: Điển hình là ByteDance với Seedance 2.0. Nhu cầu thuê mô hình tạo video, mua tài nguyên tính toán và dịch vụ xử lý dữ liệu mở rộng theo quy mô bùng nổ của các xưởng phim.

Xưởng phim AI (B2B): Nhận hợp đồng gia công từ các nền tảng hoặc nhãn hàng nhờ lợi thế sản xuất hàng loạt, thời gian trả hàng nhanh và chi phí cạnh tranh.

Chủ sở hữu IP (Tài sản trí tuệ): Chi phí sản xuất giảm giúp kịch bản gốc và nhân vật có sẵn gia tăng giá trị, dễ dàng chuyển thể thành nhiều định dạng, nhiều phần nối tiếp.

Nền tảng phân phối: Các hệ sinh thái như Douyin hay Hongguo hưởng lợi kép nhờ kiểm soát thuật toán hiển thị, lưu lượng người dùng và bán dịch vụ quảng cáo.

Dịch vụ phái sinh: Các cơ sở đào tạo viết câu lệnh (prompt), thiết kế quy trình sản xuất, bản địa hóa và xử lý hậu kỳ.

Khác biệt cốt lõi của phim AI nằm ở khả năng tái sử dụng tài sản số. Khi nhân vật và bối cảnh được lưu trữ thành dữ liệu mẫu, studio có thể sản xuất các tập tiếp theo với chi phí biên giảm dần. Dù vậy, rủi ro vẫn tồn tại khi đối thủ cùng dùng chung công cụ, khiến lợi thế công nghệ dễ bị san phẳng. Lợi thế bền vững thuộc về bên biết biến nội dung thành mô hình kinh doanh có khả năng nhân rộng.