Chia sẻ xúc động của ông Johnathan Hạnh Nguyễn về những lần gặp Thủ tướng Phạm Văn Đồng

Hôm nay, ngày 1/3, kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Thủ tướng Phạm Văn Đồng (01/3/1906 - 01/3/2026) - nhà lãnh đạo đặc biệt xuất sắc, tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là dịp để toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và tôn vinh những cống hiến lớn lao của Thủ tướng Phạm Văn Đồng với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy niềm tự hào, khát vọng cống hiến và thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với Thủ tướng. Lễ kỷ niệm được Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQVN tỉnh Quảng Ngãi trang trọng tổ chức tại Khu lưu niệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng trên quê hương của Thủ tướng (xã Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi). Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, nhà nước dự Lễ kỷ niệm.

Nhân dịp này, chúng tôi đã ghi lại những ký ức, cảm xúc của một người đã vinh dự nhiều lần được gặp Thủ tướng Phạm Văn Đồng, và được Thủ tướng tin tưởng giao cho sứ mệnh quan trọng. Đó là ông Johnathan Hạnh Nguyễn - doanh nhân Việt kiều nổi tiếng, Chủ tịch Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPP Group), là người có đóng góp quan trọng trong mở cửa, hội nhập kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn đầu của sự nghiệp đổi mới. Cuộc gặp gỡ giữa ông và Thủ tướng Phạm Văn Đồng năm 1985 không chỉ thay đổi cuộc đời ông mà còn mở ra một chương mới cho hàng không Việt Nam mở cửa hội nhập với quốc tế. Trong không khí ấm áp tại văn phòng IPP Group ở TP.Hồ Chí Minh, ông Johnathan Hạnh Nguyễn đã chia sẻ những ký ức sâu sắc, đầy xúc động về khoảnh khắc ấy.

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn tại phòng làm việc của mình

Phóng viên: Thưa ông Johnathan Hạnh Nguyễn, hôm nay là kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, một vị lãnh đạo xuất sắc của Đảng và dân tộc. Ông có thể chia sẻ cảm xúc của mình và cho biết lý do vì sao cuộc gặp gỡ với ông với Thủ tướng vào năm 1985 lại trở thành một ký ức không thể quên trong cuộc đời ông?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Cảm ơn quý báo đã dành thời gian cho tôi nhân dịp đặc biệt này. Ngày 1 tháng 3 hàng năm luôn gợi nhớ tôi về Thủ tướng Phạm Văn Đồng, không chỉ ngày này là sinh nhật của Thủ tướng mà còn vì những giá trị ông đã truyền lại cho thế hệ chúng tôi. Năm 1985, tôi đang sống ở Mỹ, làm việc cho hãng Boeing - một trong những tập đoàn hàng không lớn nhất thế giới. Lúc đó, Việt Nam đang trong giai đoạn khó khăn sau chiến tranh, bị Mỹ cấm vận nghiêm ngặt, và đất nước gần như bị cô lập khỏi thế giới bên ngoài. Vào một ngày, tôi bất ngờ nhận được cuộc gọi từ Văn phòng đại diện Việt Nam tại Liên Hợp Quốc, mời tôi về thăm quê hương. Tôi vui mừng, liền thu xếp về thăm Việt Nam. Sau đó tôi tiếp tục được mời về Việt Nam, không ngờ đây lại là lời mời từ Chính phủ. Khi về đến TPHCM, một chiếc chuyên cơ riêng được cử đến sân bay Tân Sơn Nhất để đón tôi bay ra Hà Nội. Khi máy bay hạ cánh, tôi được đưa thẳng đến Văn phòng Chính phủ. Tại đây, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã tiếp tôi một cách ấm áp. Đó là khoảnh khắc thay đổi cuộc đời tôi, biến tôi từ một người xa xứ thành một phần của sứ mệnh dân tộc.

Phóng viên: Ông có thể kể chi tiết về cuộc gặp ấy? Không khí lúc đó như thế nào, và Thủ tướng đã nói gì với ông?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Tôi nhớ như in buổi chiều hôm ấy tại Văn phòng Chính phủ ở Hà Nội. Phòng làm việc của Thủ tướng rất giản dị, chỉ có bàn gỗ, mấy chiếc ghế và những chồng tài liệu. Không có sự xa hoa hay nghi thức rườm rà. Thủ tướng Phạm Văn Đồng lúc đó đã ngoài 70 tuổi, nhưng phong thái rất đĩnh đạc, giọng nói ấm áp và ánh mắt sáng. Ông mặc bộ đồ giản dị, chào đón tôi như một người con xa quê lâu ngày trở về. Chúng tôi ngồi đối diện nhau, và ông bắt đầu bằng những câu hỏi thăm gia đình: “Cháu sống ở Mỹ thế nào? Vợ con cháu ra sao? Công việc ở hãng Boeing có tốt không?” Tôi kể về cuộc sống, về gia đình nhỏ đang ở Mỹ. Ông lắng nghe rất chăm chú, và chia sẻ rằng đất nước đang cần những người như tôi - những Việt kiều có kiến thức, kinh nghiệm để đóng góp xây dựng. Rồi ông đi thẳng vào vấn đề: “Cháu ơi, đất nước ta đang bị cấm vận, hàng không bị cô lập. Chúng ta chỉ có vài đường bay hạn chế đến Moscow, Bangkok. Bây giờ, chúng ta cần mở đường bay quốc tế đầu tiên với Philippines để phá vỡ thế bao vây cấm vận. Cháu có chuyên môn về hàng không, có mối quan hệ ở Philippines, cháu có thể giúp đất nước không?”.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng, ông Johnathan Hạnh Nguyễn (đứng bên phải Thủ tướng) và các vị khách tại Văn phòng Chính phủ

Lời đề nghị ấy khiến tôi rất bất ngờ, nghe một vị lãnh đạo danh tiếng lẫy lừng giao nhiệm vụ, tôi cảm thấy rất vinh dự, nhưng cũng rất lo lắng, vì đây là một việc rất lớn, nhưng cũng ngay lập tức khơi dậy lòng yêu nước trong tôi. Thủ tướng không ra lệnh, mà ông dùng từ “giúp đất nước” - một lời kêu gọi chân thành, khiến tôi cảm thấy mình được tin tưởng và có trách nhiệm.

Phóng viên: Tại sao Thủ tướng Phạm Văn Đồng lại chọn ông cho nhiệm vụ này? Ông có hỏi Thủ tướng về lý do ấy không?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Đúng vậy, tôi đã hỏi Thủ tướng: “Thưa bác, tại sao bác lại chọn cháu? Cháu chỉ làm công việc thanh tra tài chính của Boeing, và còn nhiều người khác có thể làm tốt hơn”. Ông cười hiền từ và trả lời: “Chúng tôi đã lập danh sách những Việt kiều có chuyên môn về hàng không, và cháu là lựa chọn đầu tiên. Cháu không chỉ có kiến thức về hàng không mà còn có mối quan hệ ở Philippines - nơi chúng ta cần đàm phán. Hơn nữa, cháu là người Việt, máu mủ ruột thịt, chúng tôi tin chắc cháu sẽ làm hết mình vì đất nước.”

Lời nói ấy khiến cảm xúc tôi trào dâng trong lòng. Thủ tướng không chỉ giao nhiệm vụ mà còn giải thích rõ ràng về bối cảnh: Việt Nam đang cần một “cầu nối” với thế giới tư bản, và Philippines là cửa ngõ lý tưởng vì dù thân Mỹ nhưng có chính sách ngoại giao khá linh hoạt. Ông nhấn mạnh rằng, mở đường bay từ TP.Hồ Chí Minh đến Manila không chỉ là chuyện giao thông mà còn là mở cửa kinh tế, nhập khẩu hàng hóa thiết yếu và xuất khẩu sản phẩm, hàng hóa của Việt Nam ra thế giới.

Cuộc trò chuyện kéo dài hơn một giờ, và Thủ tướng kết thúc bằng lời động viên: “Cháu cứ làm đi, đất nước sẽ hỗ trợ hết mình. Đây là cơ hội để cháu đóng góp cho quê hương.” Tôi rời khỏi Văn phòng Chính phủ với quyết tâm cao độ, dù biết phía trước là muôn vàn khó khăn.

Phóng viên: Sau cuộc gặp, ông đã thực hiện nhiệm vụ được giao như thế nào? Có những khó khăn gì trong việc đàm phán mở đường bay với Philippines?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Ngay sau cuộc gặp với Thủ tướng, tôi trở về Philippines để bắt đầu công việc. Với sự chỉ đạo trực tiếp từ Thủ tướng Phạm Văn Đồng, tôi phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines, đặc biệt là ông Trần Tiến Vinh - Tham tán lúc bấy giờ. Chúng tôi thành lập Công ty PHL để ký hợp đồng thuê máy bay từ Vietnam Airlines. Đàm phán với phía Philippines là phần khó khăn nhất, vì Philippines là đồng minh của Mỹ - nước đang cấm vận Việt Nam. Tôi phải sử dụng mọi mối quan hệ, từ kinh nghiệm ở Boeing đến các liên hệ cá nhân.

Tối ngày 4/9/1985, tôi lái xe của Đại sứ quán đưa ông Trần Tiến Vinh vào Phủ Tổng thống. Tới nơi, anh Vinh chờ ở phòng ngoài, tôi đi vào với tâm trạng lo lắng, vì đây không phải lần đầu chúng ta xin mở đường bay, những lần trước Tổng thống đều bác bỏ, với lại Tổng thống Marcos nổi tiếng là người khó tính.

Sau khi đi qua chỗ Thư ký Tổng thống là bà Leita ngồi làm việc, được bà cho biết tâm trạng Tổng thống hôm nay đang vui. Tôi đi tới gần của phòng và nhìn qua cánh cửa, thấy ông Marcos đang ngồi trên ghế đọc và viết vào tài liệu để trên bàn. Tôi cẩn thận, nhẹ nhàng mở cửa bước vào và đặt lên bàn của Tổng thống Tờ trình mở đường bay. Thật bất ngờ, ông ấy nhận lấy, nhìn qua Tờ trình và ký đồng ý ngay. Tổng thống đưa Tờ trình lại cho tôi. Tôi nhận lại Tờ trình có chữ ký phê duyệt của Tổng thống rồi đi một mạch về phía cửa, bước ra khỏi phòng.

Đây là một thành công mang tính bước ngoặt. Ngay sau khi được duyệt, chuyến bay đầu tiên từ TP.Hồ Chí Minh đến Manila cất cánh vào ngày 9/9/1985, đánh dấu một kỳ tích của hàng không Việt Nam trong thế cấm vận. Đó không chỉ là đường bay mà còn là biểu tượng của sự mở cửa, giúp Việt Nam tiếp cận thị trường Đông Nam Á, nhập khẩu máy móc, thuốc chữa bệnh, hàng hóa thiết yếu và xuất khẩu nông sản. Sau khi hoàn thành sứ mệnh, tôi phải xa gia đình để trở về Việt Nam đóng góp vào việc phát triển kinh tế của đất nước thời kỳ đầu mở cửa, đồng thời xây dựng Tập đoàn Liên Thái Bình Dương phát triển như hôm nay.

Phóng viên: Cuộc gặp với Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ảnh hưởng như thế nào đến cuộc đời và sự nghiệp của ông? Ông có lời khuyên gì cho thế hệ trẻ hôm nay?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Sau gặp với Thủ tướng Phạm Văn Đồng và hoàn thành nhiệm vụ mở đường bay, tôi còn có những dịp khác được gặp bác nữa. Những cuộc gặp với Thủ tướng là bước ngoặt lớn nhất trong đời tôi. Nó không chỉ giúp tôi nhận ra giá trị của việc đóng góp cho quê hương mà còn dạy tôi về lòng tin và trách nhiệm. Thủ tướng Phạm Văn Đồng là tấm gương về sự giản dị, gần gũi và tầm nhìn chiến lược. Ông đã chủ trương mở cửa với thế giới tư bản ngay trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, và lời đề nghị “giúp đất nước” của ông đã khơi dậy tinh thần dân tộc trong tôi. Nhờ đó, từ một thanh tra tài chính của Boeing tôi đã trở thành doanh nhân, xây dựng các dự án hàng không, bán lẻ và đầu tư lớn, góp phần mang về những giá trị cho đất nước.

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn luôn quan tâm, thể hiện trách nhiệm với cộng đồng, ông là mạnh thường quân, nhà tài sản lớn cho nhiều chương trình từ thiện xã hội nhiều chục năm qua

Nhân dịp kỷ niệm ngày sinh của Thủ tướng, tôi muốn nhắn nhủ thế hệ trẻ: Hãy luôn hướng về cội nguồn. Đất nước ta đã vượt qua bao gian khó nhờ những vị lãnh đạo tài năng, đức độ như Thủ tướng Phạm Văn Đồng, và giờ là lúc các bạn tiếp nối. Dù ở đâu, hãy dùng kiến thức và sự đam mê để góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường. Tôi vẫn còn một nhiệm vụ lớn: Đồng hành xây dựng trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, và tôi tin rằng tinh thần của Thủ tướng sẽ luôn đồng hành, cổ vũ cùng chúng tôi.

Phóng viên:Cảm ơn ông Johnathan Hạnh Nguyễn vì những chia sẻ chân thành, xúc động nhân dịp kỷ niệm 120 năm ngày sinh Thủ tướng Phạm Văn Đồng, những ký ức này không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn là bài học cho các thế hệ sau này.

TRUNG QUÂN