Chiến đấu cơ Nga gây chú ý tại Ai Cập, hé lộ loạt nâng cấp khiến nhiều nước để mắt

Máy bay chiến đấu hạng nhẹ Yak-130. Ảnh: MW.

Tiêm kích hạng nhẹ Yak-130M của Nga đang nhận được sự quan tâm đáng kể từ các quốc gia châu Phi và châu Á tại Triển lãm Hàng không Quốc tế El Alamein 2026 ở Ai Cập, theo ông Alexander Guskov, phi công thử nghiệm của Tập đoàn Yakovlev.

“Ngay tại triển lãm ở Ai Cập, các nước thuộc châu Phi đang thể hiện sự quan tâm rất lớn. Châu Á cũng đặc biệt quan tâm đến mẫu máy bay này”, ông Guskov cho biết.

Theo phi công thử nghiệm Nga, trọng tâm chính của chương trình nâng cấp Yak-130M là tăng cường khả năng tác chiến.

Yak-130 vốn được thiết kế với vai trò kép, vừa là máy bay chiến đấu hạng nhẹ vừa là máy bay huấn luyện tiên tiến. Trên thị trường quốc tế, mẫu máy bay Nga được xem là đối thủ trực tiếp của T-7 của Mỹ, FA-50 của Hàn Quốc và JL-10 của Trung Quốc.

Máy bay huấn luyện chiến đấu Yak-130M của Nga trong chuyến bay thử nghiệm đầu tiên. Ảnh: MW.

Nói về những nâng cấp trên Yak-130M, ông Guskov cho biết máy bay đã được trang bị các hệ thống ngắm mục tiêu mới.

“Chúng tôi đã nâng cấp máy bay bằng các hệ thống ngắm mục tiêu. Đầu tiên là radar trên máy bay, có khả năng phát hiện mục tiêu mặt đất và trên không, đồng thời theo dõi địa hình cũng như điều kiện thời tiết”, ông nói.

Bên cạnh đó, Yak-130M còn được trang bị hệ thống quang-điện tử, laser và ảnh nhiệt dạng pod, hoạt động kết hợp với radar.

“Các hệ thống này sẽ cung cấp một bức tranh đầy đủ, cho phép quan sát cả ngày lẫn đêm, trong điều kiện tốt cũng như điều kiện thời tiết bất lợi”, ông Guskov nói.

Phi công thử nghiệm cũng nhấn mạnh khả năng cơ động tốt cùng dải tốc độ hoạt động rộng của Yak-130M. Theo ông, đặc điểm này cho phép máy bay có thể đối phó với cả những mục tiêu bay ở tốc độ thấp.

“Chúng tôi cũng đã tính đến phương án lắp đặt 4 giá treo pháo, qua đó tăng xác suất đánh trúng mục tiêu”, ông Guskov cho biết thêm.

Máy bay Yak-130M tại Triển lãm Hàng không Quốc tế El Alamein. Ảnh: MW.

Yak-130M thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 25/6, trong bối cảnh thị trường dành cho các máy bay chiến đấu chiến thuật hạng nhẹ tiếp tục tăng trưởng nhanh.

Sự ra đời của Yak-130 trước đây đã tạo ra bước tiến đáng kể trong năng lực huấn luyện chiến đấu của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga cũng như nhiều khách hàng nước ngoài. Tuy nhiên, Yak-130M được phát triển với trọng tâm rõ rệt hơn vào khả năng tác chiến thực tế.

So với phiên bản cơ bản, Yak-130M được định hướng phù hợp hơn với các nhiệm vụ chiến đấu tuyến đầu, bao gồm không chiến, chống UAV và tấn công chính xác.

Một trong những ưu thế đáng chú ý nhất của Yak-130M là radar BRLS-130R sử dụng mảng quét điện tử chủ động (AESA). Hệ thống này mang lại cho máy bay khả năng phát hiện mục tiêu trên không và mặt đất thực sự, thay vì chủ yếu phục vụ mục đích huấn luyện như trên các phiên bản Yak-130 trước đây.

Máy bay Yak-130 của Không quân Iran trang bị tên lửa không đối không R-73. Ảnh: MW.

Radar mới được kết hợp với hệ thống ngắm mục tiêu quang-điện tử SOLT-130K, tạo thành một tổ hợp cảm biến tiên tiến hơn đáng kể so với các biến thể Yak-130 đời trước.

Nhờ đó, Yak-130M có thể khai thác hiệu quả nhiều loại vũ khí không đối đất dẫn đường chính xác.

Việc tích hợp radar hiện đại có ý nghĩa đặc biệt với các tiêm kích hạng nhẹ. Những hệ thống cảm biến và điện tử tinh vi có thể phần nào bù đắp hạn chế về kích thước của máy bay, mang lại cho chúng năng lực nhận thức tình huống tốt hơn cũng như khả năng giao chiến ngoài tầm nhìn trực tiếp.

Trước đây, những năng lực như vậy thường chỉ có thể đạt được trên các máy bay chiến đấu lớn hơn, với radar có kích thước và công suất lớn hơn. Các khách hàng tiềm năng đáng chú ý được đề cập gồm Kazakhstan, Algeria, Iran và Indonesia.