Chiến lược năng lượng hydrogen: Hoàn thiện chính sách, khởi động dự án

Sản xuất - sử dụng hydrogen: Bắt đầu xuất hiện dự án xanh

Bộ Công Thương vừa ban hành Báo cáo số 411/BCT-DKT gửi Thủ tướng Chính phủ về tình hình triển khai Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định 165/QĐ-TTg ngày 7/2/2024.

Theo báo cáo, ngay sau khi chiến lược được phê duyệt, Bộ Công Thương - với vai trò cơ quan đầu mối - đã đôn đốc các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ liên quan, đồng thời theo dõi tiến độ triển khai chiến lược.

Hiện hydrogen trong nước chủ yếu được sản xuất từ lọc hóa dầu và sản xuất phân đạm (hydrogen xám, nâu) (Ảnh minh họa)

Hiện hydrogen trong nước chủ yếu được sản xuất từ lọc hóa dầu và sản xuất phân đạm (hydrogen xám, nâu) phục vụ tiêu dùng nội bộ với sản lượng khoảng 500.000 tấn/năm. Kể từ khi chiến lược hydrogen được ban hành, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đã nghiên cứu, đề xuất các dự án sản xuất hydrogen xanh, song phần lớn đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Một số dự án hydrogen xanh đã được triển khai gồm: Trà Vinh, Bến Tre, Bạc Liêu và Tiền Giang với tổng công suất khoảng 120.000 tấn/năm.

Về nhu cầu sử dụng, hydrogen (chủ yếu xám) hiện được tiêu thụ trong các nhà máy phân đạm (khoảng 316.000 tấn/năm), Nhà máy lọc dầu Dung Quất (39.000 tấn/năm) và Liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn (139.000 tấn/năm). Lượng nhỏ còn lại phục vụ sản xuất thép, kính nổi, điện tử và thực phẩm (khoảng 0,5% tổng nhu cầu trong nước). Hydrogen xanh hiện mới ở mức thử nghiệm, chưa sử dụng trong điện, giao thông hay dân dụng.

Báo cáo cũng ghi nhận nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu xây dựng chiến lược chuyển đổi sang nhiên liệu hydrogen, amoniac và các dẫn xuất trong lĩnh vực điện, thép, phân đạm, vận tải.

Hoàn thiện cơ chế - chính sách hỗ trợ phát triển hydrogen

Cùng với công tác điều phối, Bộ Công Thương đã tổ chức hội nghị công bố chiến lược hydrogen, xây dựng tài liệu hướng dẫn và phổ biến xu hướng sử dụng hydrogen trong chuyển dịch năng lượng.

Nội dung phát triển năng lượng mới, bao gồm hydrogen, đã được đưa vào Luật Điện lực số 61/2024/QH15 và cụ thể hóa tại Nghị định 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ. Theo đó, các dự án điện sản xuất từ 100% hydrogen/amoniac xanh được hưởng ưu đãi miễn, giảm tiền sử dụng biển và đất trong thời kỳ xây dựng cơ bản; đồng thời được bảo đảm sản lượng điện hợp đồng tối thiểu 70% trong thời hạn trả nợ vốn vay (không quá 12 năm).

Sau gần 2 năm thực hiện chiến lược, lĩnh vực hydrogen đã thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Dù phần lớn dự án chưa vận hành thương mại, báo cáo đánh giá tiến độ hiện nay là tín hiệu tích cực để hiện thực hóa mục tiêu phát triển hydrogen của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Bộ Công Thương khẳng định các doanh nghiệp đã nhận thức rõ vai trò hydrogen trong quá trình chuyển dịch năng lượng và đang từng bước điều chỉnh chiến lược kinh doanh - yếu tố được xem là quan trọng để bảo đảm thành công của Chiến lược năng lượng hydrogen.

Huy Tùng