'Chiến sĩ số' kể chuyện đánh án trên không gian mạng

Không có những pha rượt đuổi nghẹt thở như những người lính hình sự hay cuộc đối đầu căng thẳng, kịch tính như các trinh sát ma túy…, áp lực đối với những “chiến sĩ số” được tính bằng giây. Đối mặt với họ hằng ngày, hằng giờ là những đối tượng phạm tội xuyên biên giới, ẩn danh và chỉ bằng một cú “click” chuột hoặc một kịch bản mã hóa tự động có thể tấn công hàng triệu mục tiêu, thiệt hại có thể xảy ra chỉ trong vài giây trước khi hệ thống phòng thủ kịp nhận biết…

Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao động viên các em học sinh tham gia cuộc thi tìm hiểu về an ninh mạng.

Áp lực đối với các cán bộ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao càng lớn hơn khi công nghệ thay đổi liên tục, đặc biệt vào thời điểm hiện nay khi các đối tượng tận dụng triệt sự trợ giúp của AI. Cuộc chiến của họ bởi thế không chỉ là đấu trí với tội phạm mà đó là việc nâng cao nhận thức của người dùng Internet.

Lặng lẽ với những chiến công

“Công tác chính trị tư tưởng được xác định là nhiệm vụ mang tính "nền tảng" bởi hằng ngày, hằng giờ, CBCS Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phải tiếp xúc với các loại thông tin xấu độc, sự cám dỗ của các loại tội phạm mạng” - lãnh đạo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao chia sẻ trong khi đưa chúng tôi tham quan đơn vị.

Điểm đầu tiên chúng tôi đặt chân là Trung tâm An ninh mạng quốc gia - đơn vị có “tuổi đời” trẻ nhất trong các phòng nghiệp vụ. Dù đã đến trụ sở đơn vị công tác nhiều lần nhưng cũng bởi tính chất bảo mật, tôi ít có dịp được tham quan hết các phòng làm việc. Thời gian lưu lại nơi đây không lâu nhưng phần nào giúp chúng tôi hiểu được áp lực công việc ở trung tâm.

Chiến dịch không một mình.

Từ ngày 1/3/2025, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tiếp nhận thêm nhiệm vụ mới. Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo sâu sát, toàn diện của lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, tập thể cán bộ, chiến sĩ Trung tâm An ninh mạng quốc gia đã vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, từng bước khẳng định vị trí, vai trò và đóng góp tiên phong, thực chất, quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Điển hình như kịp thời tham mưu lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an chỉ đạo, xử lý những vấn đề mới, phức tạp, quan trọng của đất nước trên lĩnh vực an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; tham gia đấu tranh có hiệu quả các chuyên án, vụ án, kế hoạch nghiệp vụ phòng, chống tội phạm sử dụng không gian mạng xâm phạm an ninh, trật tự. Triển khai giám sát an ninh mạng theo mô hình ba lớp, kết nối giám sát với các cơ quan Đảng, Nhà nước, doanh nghiệp kinh tế trọng điểm, trung bình xử lý trên 80.000 cảnh báo tấn công mạng từ gần 1.000 máy chủ, trung bình thu thập 900 triệu sự kiện an ninh mạng mỗi ngày. Thường trực giám sát, ứng phó sự cố an ninh mạng 24/7 các hệ thống thông tin trọng yếu; chủ động nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ và bước đầu đã hoàn thành thử nghiệm, thu được các kết quả tích cực đối với một số công nghệ lõi, góp phần tăng cường năng lực trinh sát không gian mạng cũng như ứng dụng vào giải quyết nhiều yêu cầu nghiệp vụ của ngành Công an;

Rời trung tâm, chúng tôi có mặt tại Phòng 5, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, nơi ghi dấu ấn với những vụ án mang “thương hiệu” như những vụ án đánh bạc nghìn tỷ đồng, vụ lừa đảo xuyên quốc gia…, gần đây nhất là các vụ xâm phạm bản quyền. Để điều tra, làm rõ được các vụ án, có những chuyên án các trinh sát phải ròng rã nhiều tháng trời trước màn hình máy tính, phân tích hàng triệu thông tin để tìm ra sự đột phá. Song cũng có khi họ phải lăn lộn ở thực địa, trực tiếp và phối hợp với các đơn vị phá án.

Gần đây nhất, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao vừa được Đại sứ quán Anh tại Việt Nam gửi thư cảm ơn lực lượng chức năng Việt Nam sau vụ triệt phá Xôi Lạc TV, đánh giá cao nỗ lực đấu tranh với vi phạm bản quyền xuyên biên giới trên không gian mạng.

Theo nội dung thư, kết quả điều tra, triệt phá đường dây Xôi Lạc TV góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể bản quyền, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nội dung có bản quyền cũng như người sử dụng dịch vụ hợp pháp.

Điều này cũng cho thấy những nỗ lực của Việt Nam trong bảo vệ bản quyền số đã được các đối tác quốc tế quan tâm, đánh giá tích cực, qua đó góp phần khẳng định hình ảnh Việt Nam là quốc gia chủ động, có trách nhiệm trong thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên không gian mạng. Đây là minh chứng cho tinh thần chủ động, quyết liệt và năng lực thực thi pháp luật của lực lượng chức năng Việt Nam đối với các hành vi vi phạm bản quyền có tổ chức, hoạt động trên môi trường mạng và mang tính xuyên biên giới.

Dấu ấn ở đơn vị Anh hùng

Tháng 8/2018, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an được thành lập trên cơ sở sáp nhập giữa 2 đơn vị gồm Cục An ninh mạng và Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Thời điểm đó, đơn vị phải đối mặt với rất nhiều yếu tố khó khăn nội tại đặt ra cho Đảng ủy và tập thể đơn vị. Trong đó, điểm nhấn đặc biệt là môi trường làm việc khác biệt của 2 lực lượng An ninh và Cảnh sát; lý luận và thực tiễn công tác nghiệp vụ cơ bản còn nhiều hạn chế; hiệu lực quản lý nhà nước thấp; cơ sở vật chất, trang thiết bị khó khăn; Tổng công ty Gtel vào thời điểm đó cũng gặp muôn vàn khó khăn.

Một trong nhiều hoạt động tuyên truyền của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao góp phần phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

Dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, tập thể Đảng ủy, lãnh đạo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã đoàn kết, thống nhất, nỗ lực lãnh đạo đơn vị hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao. Hằng năm, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đều hoàn thành chỉ tiêu công tác Bộ giao; năm sau cao hơn năm trước.

Với những kết quả, thành tích đó, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã vinh dự được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Trong những năm qua, hàng trăm lượt tập thể, cá nhân được khen thưởng, trong đó có 3 Cờ thi đua Chính phủ, 2 Cờ thi đua Bộ Công an.

Một trong những điểm nhấn quan trọng, góp phần tạo nên thành công đó là công tác xây dựng lực lượng. Đảng ủy, lãnh đạo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao xác định đây là nhiệm vụ mang tính “then chốt của then chốt”; tập trung thực hiện. Theo đó, xây dựng tổ chức bộ máy tinh, gọn mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Trong thời gian qua, một số đơn vị tiến lên hiện đại theo Nghị quyết 12 của Bộ Chính trị. Điển hình như Trung tâm An ninh mạng quốc gia được xây dựng thành công với nhiều loại “vũ khí mạng” hiện đại, ngang tầm quốc tế, tự chủ về công nghệ.

Để có được những kết quả công tác trên là nhờ sự sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an; sự tập trung, nỗ lực, đoàn kết, thống nhất cao của tập thể Đảng ủy, lãnh đạo Cục, CBCS Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; sự phối hợp hiệp đồng chiến đấu với các đơn vị trong và ngoài ngành.