Chiến sự Trung Đông ngày 116: Mỹ-Iran mở đường dây nóng tại eo biển Hormuz; Ông Vance lên tiếng về đàm phán

Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện diễn biến mới sau đàm phán Mỹ-Iran tại Thụy Sĩ.

Iran thiết lập “đường dây nóng” tại eo biển Hormuz với Mỹ

Ngày 22-6, Trưởng đoàn đàm phán Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, nói rằng Iran đã đồng ý thiết lập một “đường dây nóng” tại eo biển Hormuz nhằm “ngăn ngừa và giải quyết mọi hiểu lầm” với Mỹ hoặc các quốc gia khác khi tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải này.

Theo ông Ghalibaf, Iran và Mỹ đã “đạt được thỏa thuận thiết lập các cơ chế phối hợp - gồm một đường dây nóng và một trung tâm điều phối để nếu phát sinh bất kỳ sự không rõ ràng hoặc vấn đề nào, các tàu có thể liên hệ với trung tâm đó”.

Một tàu hải quân di chuyển trên eo biển Hormuz hồi tháng 3. Ảnh: AFP

Trả lời phỏng vấn của truyền thông nhà nước Iran trên chuyến bay trở về sau các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ, ông Ghalibaf cho biết từ nay eo biển này sẽ được “quản lý theo các cơ chế của Iran” và “sẽ không bao giờ trở lại tình trạng như trước chiến tranh”.

Ông cam kết Iran sẽ “thực thi chính xác luật pháp quốc tế” và hành động nhanh chóng để giải quyết mọi vấn đề hoặc hiểu lầm.

“Đương nhiên, cũng như các vấn đề có thể phát sinh ở Lebanon hay những nơi khác, các vấn đề cũng có thể phát sinh tại eo biển Hormuz” - ông nói.

Ông Ghalibaf nói rằng đường dây nóng sẽ giúp bảo đảm “mức độ an toàn và lưu thông hàng hải cao nhất”.

Khi được hỏi về mục đích của đường dây nóng, ông Ghalibaf đáp: “Nếu phía Mỹ có bất kỳ thắc mắc nào về bất cứ vấn đề gì, hoặc nếu bất kỳ tàu thuyền nào cần được làm rõ về tuyến hành trình hay bất cứ điều gì khác... họ có thể gọi”.

Ông Ghalibaf cũng khẳng định việc Iran được tiếp cận 12 tỉ USD tài sản bị phong tỏa cùng các chi tiết liên quan việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đã được hoàn tất trong các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ.

Ông Trump cảnh báo hậu quả nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận

Ngày 22-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố “sẽ làm những gì cần phải làm” nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận với Washington, theo hãng tin Reuters.

“Nếu Iran không thực hiện đúng những gì đã cam kết, hoặc nếu họ không hành xử phù hợp, tôi sẽ làm những gì cần phải làm” - ông Trump nói với các phóng viên.

Tổng thống Mỹ cho rằng việc ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân quan trọng hơn những lo ngại về các hậu quả kinh tế có thể phát sinh từ một chiến dịch quân sự kéo dài, kể cả nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu.

Khi được hỏi liệu ông có sẵn sàng chấp nhận nguy cơ thế giới rơi vào suy thoái nếu phải tấn công Iran trong trường hợp nước này không thực hiện đúng thỏa thuận hay không, ông Trump đáp: “Với cách tôi đang làm thì không. Điều đó sẽ không gây ra suy thoái”.

Ông tiếp tục lập luận rằng mối đe dọa từ vũ khí hạt nhân đáng lo ngại hơn nhiều.

“Nếu họ không tuân thủ thì... vũ khí hạt nhân còn nghiêm trọng hơn suy thoái” - ông nói thêm.

Cũng theo ông Trump, Iran được cho là sẽ sử dụng số tiền được giải phóng từ các tài sản bị phong tỏa để mua lương thực hoàn toàn từ Mỹ.

“Toàn bộ số tiền đó sẽ quay trở lại dưới hình thức mua lương thực mà họ đang rất cần. Họ có 91 triệu dân và không thể tự bảo đảm đủ lương thực. Vì vậy, số tiền mà chúng tôi giải phóng sẽ chảy vào túi các nông dân Mỹ” - ông Trump khẳng định.

Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn lời Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati nói rằng Tehran không có nghĩa vụ phải mua các đầu vào nông nghiệp từ Mỹ theo bản ghi nhớ hiện hành.

Ông Vance bác tin phái đoàn Iran phớt lờ ông

Ngày 22-6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã bác bỏ những nhận định cho rằng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cố tình phớt lờ ông trong các cuộc đàm phán cuối tuần tại Thụy Sĩ, cho rằng những suy đoán trên mạng xã hội không phản ánh thực tế của quá trình thương lượng, theo đài CNN.

“Không” - ông Vance trả lời khi được hỏi liệu ông có cảm thấy bị nhà ngoại giao Iran phớt lờ hay không, sau khi một đoạn video lan truyền cho thấy một quan chức Iran đi vào rồi rời khỏi phòng họp mà không chào ông. Truyền thông Iran cho rằng ông Araghchi đã cố ý từ chối bắt tay.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đến sân bay, chuẩn bị trở về Mỹ sau đàm phán với Iran ở Thụy Sĩ ngày 22-6. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

“Tin tôi đi, tôi đã dành rất nhiều thời gian làm việc với phía Iran trong vài tháng qua. Đôi khi tôi thấy họ là những nhà đàm phán cực kỳ khó hiểu” - ông Vance nói với các phóng viên trước khi lên chuyên cơ Không Lực Hai để trở về Mỹ sau cuộc đàm phán.

Phó Tổng thống Mỹ tiếp tục cho biết mặc dù đã xuất hiện một “cơn bão trên mạng xã hội” cho rằng các cuộc đàm phán đang đổ vỡ, nhưng “sau đó chúng tôi vẫn tiếp tục trao đổi với họ trong khoảng chín giờ đồng hồ nữa”.

Ông Vance nói thêm rằng Mỹ và Iran đã đạt được “nhiều tiến triển tích cực” trong các cuộc thương lượng mà ông đánh giá là một bước tiến lớn hướng tới chấm dứt cuộc chiến với Iran.

Trước khi rời Thụy Sĩ, ông Vance cũng khuyến cáo các phóng viên: “Hãy thận trọng và đừng quá tin vào những gì xuất hiện trên mạng xã hội của Iran”.