Chiến thắng lịch sử của đảng cầm quyền LDP trong cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản

Bầu cử lần này có nhiều điểm gây ấn tượng và thắng lợi của LDP sẽ góp phần lấy lại sự ổn định cần thiết cho nền chính trị Nhật Bản. Giới quan sát dự báo, tới đây sẽ có những thay đổi trong những quyết sách của Nhật Bản, đặc biệt là về an ninh – quốc phòng.

Chủ tịch LDP - Thủ tướng Takaichi Sanae họp báo sau thắng lợi trong bầu cử đêm 8/2/2026. (Ảnh: Jiji Press)

Những con số ấn tượng

Cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản lần thứ 51 có nhiều điểm đặc biệt. Thứ nhất, đây là cuộc bầu cử có thời gian chuẩn bị ngắn nhất tính từ năm 1945 đến nay. Tuyên bố giải tán Hạ viện để bầu cử trước thời hạn được đưa ra vào hôm 23/1, bỏ phiếu và kiểm phiếu diễn ra vào ngày 8/2. Như vậy, thời gian để các chính đảng và ứng cử viên đăng ký ứng cử, vận động tranh cử... chỉ vẻn vẹn 16 ngày.

Thứ hai, đây là cuộc bầu cử có thời gian xác định thắng bại của hai phe sớm nhất trong số các cuộc bầu cử từ trước đến nay tại Nhật Bản. Chỉ chưa đầy 2 giờ đồng hồ sau khi bỏ phiếu kết thúc và kiếm phiếu bắt đầu, kết quả tạm thời đã cho thấy đảng cầm quyền Tự do Dân chủ đã giành được số ghế quá bán là 233 ghế. Chỉ một giờ sau đó đã xuất hiện khả năng về chiến thắng áp đảo của liên minh cầm quyền giữa LDP và Duy tân.

Một điểm đáng chú ý nữa là sự bứt phá ngoạn mục của LDP. Tại bầu cử Hạ viện lần trước, diễn ra vào vào tháng 10/2024, LDP phải chật vật mới dành được 198 ghế, thì lần này thắng lợi của riêng LDP đã vượt ngoài mong đợi và dự đoán với 316 ghế, vượt mức 2/3 áp đảo. Cộng thêm 36 ghế của đảng Duy tân, liên minh cầm quyền đã giành thắng lợi vang dội.

Bên cạnh đó, các kết quả điều tra dư luận về tỷ lệ ủng hộ mà cử tri dành cho Chính phủ và Thủ tướng Takaichi cũng gia tăng ấn tượng. Theo kết quả một cuộc điều tra vừa được Hãng phát thanh và truyền hình Nhật Bản (NHK) công bố trong đêm bầu cử 8/2, tỷ lệ ủng hộ dành cho vị nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản lên tới 73%.

Đây là con số biết nói, chỉ ra tính đúng đắn trong những quyết sách mà bà Takaichi đưa ra và thực hiện, bao gồm cả quyết định giải tán Hạ viện để bầu cử sớm, mặc dù mới lên nắm quyền được hơn 3 tháng. Tất cả những điều này, tạo thành một dấu ấn mang đậm “màu sắc Takaichi Sanae” - theo cách nói của nhà lãnh đạo Nhật Bản.

Thắng lợi mang ý nghĩa lịch sử

Có nhiều ý kiến cho rằng cuộc bầu cử này được xem là phép thử về lòng tin và sự ủng hộ của cử tri dành cho LDP và bà Takaichi. Tuy nhiên, nếu nhìn một cách rộng khắp, có thể thấy sự kiện này không chỉ dừng ở mức độ của một phép thử, bởi vì, nếu chỉ là phép thử thì phép thử này quá mạo hiểm đối với người đưa ra quyết định.

Sau khi trúng cử Chủ tịch LDP vào tháng 10/2025, bà Takaichi phải đối diện với sự tan vỡ của liên minh cầm quyền giữa LDP và đảng Công minh (Komei), khi Công minh quyết định rút khỏi liên minh. Điều này đồng nghĩa với nguy cơ LDP mất vị thế cầm quyền, còn bà Takaichi không thể trở thành Thủ tướng Nhật Bản nếu không vượt qua các cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện và Thượng viện, do LDP lúc đó bị lép vế với vị thế thiểu số tại Nghị trường.

Sau đó, bằng những bước đi mưu lược, bà Takaichi đã liên minh được với đảng Duy tân và trở thành Thủ tướng Nhật Bản. Ngay sau khi được thành lập, Chính phủ của bà Takaichi lập tức phải đối phó với hàng loạt vấn đề như vật giá leo thang, thuế quan của Mỹ... và đặc biệt là lòng tin của cử tri. Nếu đưa ra phép thử bằng cách giải tán Hạ viện để bầu cử trước thời hạn khi vừa lên nắm quyền chưa đầy 4 tháng, thì rủi ro quá cao. Do đó, có thể khẳng định đây còn là bước đi táo bạo, nhưng có tầm nhìn chiến lược để LDP tập hợp lực lượng, thâu tóm quyền lực.

Với thắng lợi này, liên minh cầm quyền của Nhật Bản sẽ dễ dàng hơn trong việc thực hiện các sách lược từ kinh tế đến an ninh - quốc phòng và ngoại giao, đồng thời, góp phần lấy lại sự ổn định cần thiết cho chính trường Nhật Bản trong thời gian tới. Đây là điều rất quan trọng, bởi vì chính trường Nhật Bản vẫn đang hàm chứa nhiều yếu tố bất ổn, mà bằng chứng là chỉ trong hơn một năm qua, tính từ tháng 10/2024 đến nay, Nhật Bản đã có 2 Thủ tướng “nửa đường đứt gánh” là ông Kishida Fumio và ông Ishiba Shigeru, kèm theo đó là 2 lần giải tán Hạ viện để bầu cử sớm.

Diễn biến hậu bầu cử

Tại cuộc họp báo diễn ra ngay sau khi có kết quả kiểm phiếu sơ bộ với việc LDP đã dành được số ghế quá bán, Thủ tướng Takaichi cho biết không có dự định cải tổ Nội các, do đó, các chính sách của Nhật Bản về cơ bản sẽ ít có thay đổi. Tuy nhiên, quá trình các chính đảng và các ứng cử viên vận động tranh cử đã cho thấy một sự thay đổi lớn của chính giới Nhật Bản về vấn đề an ninh.

Liên quan chính sách an ninh - quốc phòng của Nhật Bản trong giai đoạn mới, LDP nhấn mạnh sẽ sửa đổi Ba văn kiện an ninh quốc gia, sửa đổi phương châm thực hiện 3 nguyên tắc chuyển giao vũ khí - khí tài quân sự, xây dựng thể chế quốc phòng phù hợp, lấy quan hệ đồng minh Nhật - Mỹ để thúc đẩy mục tiêu kiến tạo khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở, song song với việc tạo lập mối quan hệ ổn định mang tính xây dựng với Trung Quốc, đồng thời đối phó bình tĩnh nhưng kiên quyết với các hành vi khiêu khích.

Trong khi đó, Duy tân một mặt đồng thuận với LDP trong việc sửa đổi Ba văn kiện an ninh, mặt khác nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường khả năng răn đe thông qua việc triển khai hệ thống tên lửa tầm xa với mục tiêu phản công trong trường hợp cần thiết. Đảng Duy tân cũng đề cập việc can dự vào quá trình quyết định chiến lược răn đe hạt nhân mở rộng của Mỹ, hướng tới việc làm sâu sắc thêm quan hệ đồng minh song phương.

Bên cạnh đó, đảng đối lập Dân chủ Nhân dân cũng có quan điểm gần giống với liên minh cầm quyền khi đề cao phương châm “vừa tăng cường quan hệ đồng minh Nhật - Mỹ vừa sửa đổi thể chế quốc phòng để giảm sự lệ thuộc quá mức vào Washington”, đồng thời đề xuất việc sản xuất nội địa các loại vũ khí - khí tài mà Nhật Bản có thể tự chế tạo. Ngay cả Liên minh cải cách trung dung cũng nhất trí phải nâng cao năng lực quốc phòng để có thể đối phó với tình hình an ninh đang thay đổi nhanh chóng hiện nay.

Theo giới quan sát, những quan điểm nêu trên cho thấy một sự thay đổi lớn trong cách nhìn nhận của các chính đảng và chính trị gia Nhật Bản và sự đồng thuận rõ nét về vấn đề an ninh - quốc phòng này dẫn tới một câu hỏi lớn: “Liệu Nhật Bản có trở lại về mặt quân sự trong một tương lai không xa hay không?!”.

Tuấn Nhật/VOV-Tokyo