Chính phủ yêu cầu luật hóa biện pháp ngăn ngừa trục lợi chính sách nhà ở xã hội
Liên quan đến dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Chính phủ yêu cầu quy định biện pháp để ngăn ngừa tối đa đầu cơ, trục lợi chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.
Đó là một trong những nội dung được nêu tại Nghị quyết 278 của Chính phủ về phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 9 và một số nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội thời gian tới.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9. (Ảnh: chinhphu.vn)
Đối với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số nội dung quan trọng.
Về thời hạn sử dụng nhà chung cư, Bộ Xây dựng được yêu cầu quy định rõ theo niên hạn xây dựng công trình bảo đảm phù hợp, thống nhất với thời hạn sử dụng công trình theo pháp luật về xây dựng.
Đồng thời, dự án Luật cần quy định cụ thể việc xử lý nhà chung cư hết thời hạn sử dụng, trong đó làm rõ các quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà chung cư (như: quyền được tiếp tục sử dụng quyền sử dụng đất để xây dựng lại nhà chung cư, quyền được đóng góp nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư khi hết thời hạn…).
Chính phủ yêu cầu bổ sung tiêu chí khung (loại đô thị, mật độ dân số, tỷ lệ diện tích) do Bộ Xây dựng quy định, làm căn cứ để UBND cấp tỉnh quyết định cụ thể việc hạn chế phân lô, bán nền, quy định biện pháp để ngăn ngừa tối đa hoạt động đầu cơ trục lợi chính sách.
“Quy định biện pháp để ngăn ngừa tối đa hoạt động đầu cơ, trục lợi chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và chế tài xử lý tương ứng; báo cáo Quốc hội về đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng”, Nghị quyết nêu rõ.
Bộ Xây dựng cần hoàn thiện quy định về nhà ở cho thuê; quy định rõ các loại hình nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách theo mô hình sở hữu, quản lý vận hành; nghiên cứu các quy định về cơ chế tài chính (thuế, phí, tiền sử dụng đất, tín dụng) để kiểm soát, quản lý được giá nhà ở cho thuê bảo đảm phù hợp với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của Luật Nhà ở.
Bên cạnh đó, phải quy định rõ các tiêu chí, đối tượng và phạm vi được hưởng ưu đãi đối với nhà ở cho thuê; đơn giản hóa thủ tục đầu tư phát triển và tiếp cận nhà ở, đáp ứng nhu cầu chỗ ở ổn định, lâu dài của người dân; quy định nguyên tắc, tiêu chí, giới hạn đối với nghĩa vụ dành nhà ở cho thuê trong dự án nhà ở thương mại, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý để UBND cấp tỉnh quyết định trong phạm vi quy định của Luật.
Nghiên cứu cơ chế xử lý đất bỏ hoang, dự án tồn đọng kéo dài
Đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện các nội dung về tiêu chí khung, nguyên tắc, cơ chế xác định, kiểm tra, giám sát việc quyết định giá đất; chính sách về giá đất, vai trò của Nhà nước trong việc điều tiết, quản lý, quyết định giá đất; tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với đất sản xuất kinh doanh, đất phát triển nhà ở, cho thuê.
Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế tài chính xử lý chênh lệch địa tô, xử lý đất bỏ hoang, chậm đưa đất vào sử dụng; quy định cụ thể tiêu chí xác định các loại đất này; cơ chế phòng ngừa các hành vi tham nhũng, tiêu cực, trục lợi chính sách bồi thường, tái định cư, xây dựng trái phép; cơ chế đặc thù xử lý dứt điểm dự án tồn đọng, kéo dài.
Về giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện nội dung về thực hiện công chứng để bảo đảm phù hợp với pháp luật chuyên ngành về công chứng, phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro phát sinh tranh chấp, khiếu kiện...
Đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng rà soát bảo đảm đồng bộ với Luật Đầu tư về thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư khi phân quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định cho phép chuyển nhượng dự án bất động sản; hoàn thiện cơ chế đưa thị trường bất động sản trở thành kênh phân bổ đất đai công khai, minh bạch, lành mạnh, ổn định, bền vững.
Chính phủ lưu ý hoàn thiện các quy định tại dự thảo Luật theo hướng quản lý thị trường minh bạch, chống đầu cơ, thao túng thị trường; cơ chế bảo đảm giá trị còn lại của hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai qua tài khoản bảo đảm và việc lựa chọn bảo lãnh ngân hàng; cơ chế phân quyền cho UBND cấp tỉnh (thẩm quyền cho phép chuyển nhượng dự án).
Bộ Xây dựng phải rà soát điều kiện kinh doanh, trình tự giao dịch, huy động vốn và trách nhiệm công khai thông tin để bảo đảm an toàn pháp lý, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường, nhất là người mua nhà; rà soát các quy định về công chứng giao dịch bất động sản bảo đảm yêu cầu quản lý và an toàn tài sản cho chủ sở hữu cho đến khi hệ thống dữ liệu được kết nối, vận hành thông suốt.
“Quy định rõ việc kết nối liên thông, chia sẻ dữ liệu về bất động sản với dữ liệu đất đai, quy hoạch, thuế, công chứng, dân cư, tín dụng; rà soát, hoàn thiện quy định về hiệu lực thi hành, xác định rõ thời điểm có hiệu lực (nội dung phân cấp, phân quyền và các nội dung khác) và danh mục điều, khoản tương ứng”, Chính phủ lưu ý.
Chính phủ giao Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng khẩn trương tổ chức lấy ý kiến Nhân dân thông qua hệ thống VNeID đối với 3 dự án: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Việc lấy ý kiến phải kỹ lưỡng, thực chất, hiệu quả. Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý của Nhân dân và đăng tải công khai, minh bạch nội dung này.
Rà soát, đề xuất cơ cấu lại EVN và ngành điện
Về một số nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội thời gian tới, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án tồn đọng đã được tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để sớm đưa vào vận hành, khai thác.
Cùng đó, khẩn trương rà soát, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh việc xử lý các dự án, công trình trọng điểm, nhất là các dự án hạ tầng giao thông, khoa học công nghệ, năng lượng.
Chính phủ giao các Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực được phân công trực tiếp chỉ đạo các bộ, cơ quan: Tài chính, Công Thương, Ngân hàng Nhà nước,… theo dõi sát diễn biến giá dầu thô, xăng dầu và các loại năng lượng chủ chốt trên thị trường thế giới.
Từ đó, điều hành giá xăng dầu trong nước, giá điện, giá các mặt hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu, giá vật liệu xây dựng... bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, kiểm soát lạm phát như mục tiêu đã được Quốc hội thông qua.
Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các bộ, cơ quan liên quan đánh giá toàn diện về tình hình hoạt động của doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; kịp thời đề xuất, triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.
Về điều hành thị trường xăng dầu và điện, Chính phủ giao Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến thị trường trong nước, quốc tế, nhất là thị trường năng lượng; chủ động các giải pháp bảo đảm cung ứng đầy đủ xăng dầu, điện cho sản xuất, kinh doanh và đời sống.
Bộ Công Thương cũng cần khẩn trương hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng; triển khai các nhiệm vụ liên quan đến Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bảo đảm tiến độ, hiệu quả.
Bộ Tài chính có nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương rà soát, đề xuất cơ cấu lại EVN và ngành điện nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả cung ứng điện.
Chính phủ yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các địa phương tiếp tục khẩn trương rà soát tổng thể nhu cầu, số lượng sách giáo khoa các môn học, lớp học còn thiếu trong cả nước và có giải pháp cung ứng ngay, xử lý dứt điểm trong thời gian sớm nhất.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tăng cường phối hợp, kiểm tra, chấn chỉnh việc cung ứng suất ăn học đường, xác định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương, nhất là chính quyền cơ sở, bảo đảm dinh dưỡng, chất lượng, an toàn thực phẩm và sức khỏe học sinh.
Chính phủ giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật về thuốc, thiết bị y tế; trong đó, khẩn trương hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung các quy định về thuốc, thiết bị y tế trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật thuộc lĩnh vực y tế, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2.
Chính phủ định hướng đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, cắt giảm khâu trung gian trong cung ứng, bảo đảm cơ sở y tế và người bệnh được tiếp cận thuốc, thiết bị y tế có chất lượng với giá phù hợp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và giảm chi phí.
