Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 7/2026

Loạt chính sách mới có hiệu lực từ tháng 7/2026

Cơ chế cấp bù lãi suất cho ngân hàng thương mại

Chính phủ ban hành Nghị định số 157/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định về thanh toán, quyết toán vốn ngân sách nhà nước để cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại thực hiện các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước.

Nghị định thiết lập cơ chế thống nhất trong lập kế hoạch, thanh toán, quyết toán và thu hồi vốn ngân sách cấp bù lãi suất, nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng và hạn chế trục lợi chính sách.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm tổng hợp nhu cầu vốn, phân bổ kế hoạch đầu tư công, lập hồ sơ đề nghị thanh toán gửi Kho bạc Nhà nước, đồng thời thực hiện xét duyệt quyết toán hằng năm đối với các ngân hàng thương mại.

Các ngân hàng thương mại phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ, số liệu hỗ trợ lãi suất, thực hiện thu hồi và hoàn trả ngân sách đối với các khoản vay không đúng đối tượng hoặc sử dụng vốn sai mục đích. Tổng số tiền cấp bù lãi suất hằng năm không được vượt quá kế hoạch vốn đầu tư công đã được giao.

Nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lên 40%

Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn tăng từ 30% lên 40%.

Theo Ngân hàng Nhà nước, vốn huy động ngắn hạn chiếm 80-90% tổng vốn huy động. Tổng quy mô tiền gửi toàn hệ thống hiện khoảng 17 triệu tỷ đồng, tương ứng vốn huy động kỳ hạn ngắn khoảng 13-15 triệu tỷ đồng. Theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN, dư địa tín dụng trung, dài hạn tăng thêm là 1,3-1,5 triệu tỷ đồng.

Miễn room tín dụng cho 18 dự án trọng điểm

Ngân hàng Nhà nước ban hành Công văn số 5386/NHNN-TD, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, hướng dẫn các ngân hàng thương mại cấp tín dụng cho 18 dự án trọng điểm theo kiến nghị của Vingroup, Sun Group và Masterise.

Theo đó, phần dư nợ cấp cho các dự án này được loại trừ khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng. Các ngân hàng cũng có thể xem xét nới hạn mức tín dụng đối với một khách hàng hoặc nhóm khách hàng có liên quan theo Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg.

Danh mục dự án gồm các công trình hạ tầng giao thông chiến lược trong lĩnh vực hàng không, đường sắt tốc độ cao và các công trình phục vụ APEC, với tổng vốn huy động khoảng 752.100 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2033.

Sửa quy định về quản lý ngoại hối

Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 17/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 25/7/2026, sửa đổi, bổ sung một số thông tư trong lĩnh vực quản lý ngoại hối.

Thông tư sửa đổi 5 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 11 thủ tục hành chính. Điểm đáng chú ý là phân cấp thêm thẩm quyền cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực trong việc xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài, khoản phát hành trái phiếu quốc tế được Chính phủ bảo lãnh, cấp phép mở tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài và một số thủ tục ngoại hối khác.

Cơ quan quản lý cũng sửa đổi, bổ sung quy định về trình tự thực hiện xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài, khoản phát hành trái phiếu quốc tế được Chính phủ bảo lãnh. Theo đó, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, NHNN gửi văn bản xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài hoặc khoản phát hành trái phiếu quốc tế cho bên đi vay, bên phát hành trái phiếu quốc tế.

Tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng

Chính phủ ban hành Nghị định số 161/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Theo nghị định, mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Mức lương này áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và một số nhóm lao động trong khu vực công.

Tăng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội thêm 8%

Chính phủ ban hành Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng.

Theo đó, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được tăng thêm 8% so với mức hưởng của tháng 6/2026.

Với người nghỉ hưởng lương hưu, trợ cấp trước ngày 1/1/1995, nếu sau điều chỉnh vẫn thấp hơn 3,8 triệu đồng/tháng, sẽ tiếp tục được điều chỉnh bổ sung.

Siết kiểm soát tài sản, thu nhập trong khu vực công

Chính phủ ban hành Nghị định số 164/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Theo quy định, người có nghĩa vụ kê khai phải khai báo đầy đủ quyền sử dụng đất, nhà ở, tiền, vàng, chứng khoán, tài sản số, tài sản ở nước ngoài, các khoản nợ và tổng thu nhập giữa hai lần kê khai. Ngưỡng kê khai đối với nhiều loại tài sản được xác định từ 150 triệu đồng trở lên.

Nghị định yêu cầu tăng cường xác minh tài sản, thu nhập theo kế hoạch hằng năm, trong đó việc lựa chọn đối tượng được thực hiện công khai bằng bốc thăm hoặc phần mềm, bảo đảm tối thiểu 10% số người thuộc diện kê khai tại mỗi cơ quan được xác minh. Cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập sẽ được kết nối với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành nhằm phục vụ công tác giám sát.

Hành vi kê khai hoặc giải trình không trung thực có thể bị xử lý kỷ luật từ khiển trách, cảnh cáo đến cách chức, tùy theo giá trị tài sản vi phạm.

Sửa cơ cấu tổ chức Ngân hàng Nhà nước

Chính phủ ban hành Nghị định số 198/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, sửa đổi, bổ sung Nghị định số 26/2025/NĐ-CP về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Theo quy định mới, cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước gồm 20 đơn vị, trong đó có các vụ, cục quản lý trọng yếu như chính sách tiền tệ, tín dụng, thanh toán, quản lý ngoại hối, quản lý, giám sát tổ chức tín dụng, an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng và Ngân hàng Nhà nước khu vực. Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam và Thời báo Ngân hàng tiếp tục là đơn vị sự nghiệp công lập.

Phạt đến 50 triệu đồng hành vi chia sẻ thông tin sai sự thật

Chính phủ ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin.

Nghị định quy định mức phạt từ 30-50 triệu đồng đối với hành vi: cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; Tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;

Cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế-xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài việc xử phạt tiền, người thực hiện hành vi vi phạm bị buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật do thực hiện hành vi vi phạm; Buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung do thực hiện hành vi vi phạm.

Ảnh: Việt Dương

Rút ngắn thời gian cấp giấy phép xây dựng

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027, về rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cấp và điều chỉnh giấy phép xây dựng.

Theo đó, thời hạn cấp giấy phép xây dựng giảm từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc. Thời hạn điều chỉnh giấy phép xây dựng giảm từ 20 ngày xuống còn 9 ngày làm việc.

Đối với nhà ở riêng lẻ, thời hạn cấp hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng giảm từ 15 ngày xuống còn 7 ngày làm việc.

Siết quyết toán vốn đầu tư dự án

Chính phủ ban hành Nghị định số 193/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định chi tiết về quyết toán vốn đầu tư dự án.

Nghị định quy định rõ vốn đầu tư được quyết toán là toàn bộ chi phí hợp pháp đã thực hiện để đưa dự án vào khai thác hoặc dừng thực hiện, nhưng phải nằm trong giới hạn tổng mức đầu tư được duyệt. Đặc biệt, chi phí kiểm toán độc lập cùng chi phí thẩm tra, phê duyệt quyết toán được hạch toán trực tiếp vào nội dung chi phí khác thuộc tổng mức đầu tư của dự án.

Nhằm tối ưu hóa dòng vốn công, nghị định thiết lập khung định mức chi phí tối đa cho công tác kiểm toán và thẩm tra dựa trên giá trị dự án. Ví dụ, với dự án có giá trị từ 5 tỷ đồng trở xuống, tỷ lệ định mức chi phí kiểm toán độc lập tối đa là 0,96% và chi phí thẩm tra là 0,57%. Nếu chi phí thiết bị chiếm từ 50% trở lên, các mức phí này sẽ giảm còn 70% so với định mức chung.

Nghị định cũng áp đặt thời hạn nghiêm ngặt nhằm tránh ứ đọng vốn: chủ đầu tư các dự án nhóm A, B, C phải lập xong hồ sơ quyết toán trong vòng 4 đến 9 tháng kể từ khi bàn giao.

Cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027, về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Nghị quyết tập trung bãi bỏ các ngành, nghề kinh doanh không thật sự cần thiết đối với an ninh, quốc phòng, an toàn xã hội; chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; loại bỏ các điều kiện kinh doanh mơ hồ, chồng chéo hoặc đã được kiểm soát bằng công cụ quản lý khác.

Rút ngắn thủ tục mở chi nhánh ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 13/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 25/7/2026, sửa đổi thủ tục chấp thuận thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện và đơn vị sự nghiệp của tổ chức tín dụng.

Theo quy định mới, hồ sơ đề nghị chấp thuận được gửi trực tiếp đến Ngân hàng Nhà nước hoặc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh thay vì thông qua cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng như trước đây. Đồng thời, thời hạn để tổ chức tín dụng hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu được rút từ 30 ngày xuống còn 21 ngày.

Thời hạn chấp thuận thành lập chi nhánh giảm từ 40 ngày xuống còn 21 ngày. Thời gian xử lý hồ sơ thành lập văn phòng đại diện và đơn vị sự nghiệp giảm từ 20 ngày xuống còn 11 ngày.

Quy hoạch kho số viễn thông và tài nguyên Internet

Bộ Khoa học và công nghệ ban hành Thông tư số 34/2026/TT-BKHCN, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định nội dung, trình tự phê duyệt quy hoạch kho số viễn thông và tài nguyên Internet.

Thông tư tạo cơ sở pháp lý cho việc lập, thẩm định, phê duyệt, công bố và thực hiện quy hoạch kho số viễn thông, tên miền quốc gia “.vn”, địa chỉ IP và số hiệu mạng.

Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng

Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định nhiều chính sách về duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.

Một điểm đáng chú ý là lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng. Lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con.

Luật cũng bổ sung chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với một số nhóm phụ nữ, đồng thời ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội đối với người có từ hai con đẻ trở lên theo quy định pháp luật về nhà ở.

Đồng thời, luật cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; cấm thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi...

Nâng giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng

Luật Thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nâng mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng.

Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Luật cũng nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm.

Phụ cấp ưu đãi nghề cho nhà giáo từ 20-80%

Chính phủ ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 7/7/2026, quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục trong các cơ sở giáo dục công lập.

Các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề dao động từ 20-80%, tùy đối tượng thụ hưởng, cấp học, loại hình cơ sở giáo dục, tính chất công việc và điều kiện địa bàn công tác.

Đáng chú ý, lần đầu tiên nhân sự hỗ trợ giáo dục trong các cơ sở giáo dục công lập được đưa vào diện hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề với mức 20%.

Chính sách bảo hiểm y tế mở rộng quyền lợi người tham gia

Từ ngày 1/7/2026, các quy định mới về chính sách bảo hiểm y tế có hiệu lực theo Luật Bảo hiểm y tế, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP và Nghị định số 161/2026/NĐ-CP.

Theo Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, điểm mới đáng chú ý là mở rộng mức hưởng đối với người tham gia bảo hiểm y tế tự đi khám chữa bệnh ngoại trú trong một số trường hợp.

Cụ thể, từ ngày 1/7/2026, người bệnh khám chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở y tế cấp cơ bản và cấp chuyên sâu, tùy theo loại hình cơ sở đã được cơ quan có thẩm quyền xác định, sẽ được quỹ Bảo hiểm y tế chi trả 50% mức hưởng trong phạm vi được hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh còn lại ngoài danh mục quy định tại Thông tư số 01/2025/TT-BYT, thay vì chưa được thanh toán như trước.

29 luật mới có hiệu lực từ ngày 1/7

Từ ngày 1/7/2026, 29 luật quan trọng bắt đầu có hiệu lực, gồm Luật Báo chí 2025; Luật Thủ đô 2026; Luật Thương mại điện tử 2025; Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025; Luật Quản lý thuế 2025; Luật Chuyển đổi số 2025; Luật Dự trữ quốc gia 2025; Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025; Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025; Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài 2026;

Luật An ninh mạng 2025; Luật Công nghệ cao 2025; Luật Phòng bệnh 2025; Luật Tình trạng khẩn cấp 2025; Luật Xây dựng 2025; Luật Viên chức 2025; Luật Dân số 2025; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; Luật Tương trợ tư pháp về dân sự 2025;

Luật Tương trợ tư pháp về hình sự 2025; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự; Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025; Luật Phòng, chống ma túy 2025;

Luật Thi hành án hình sự 2025; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp; Luật Thi hành án dân sự 2025; Luật Dẫn độ 2025; Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù 2025.

Đợt hiệu lực này tác động rộng đến hoạt động quản lý nhà nước, môi trường kinh doanh, an sinh xã hội, chuyển đổi số và đời sống người dân.