Chính thức có tiêu chí đánh giá AI hỗ trợ công vụ cấp quốc gia

Xác lập ranh giới sử dụng AI trong khu vực công

Đây là cơ sở để đánh giá, lựa chọn và triển khai các nền tảng AI phục vụ hoạt động quản lý nhà nước theo hướng thống nhất, minh bạch, an toàn và tuân thủ pháp luật.

Theo Quyết định, nền tảng AI hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia được xác định là hạ tầng trí tuệ nhân tạo dùng chung phục vụ cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực thi công vụ ở các lĩnh vực quản lý nhà nước.

Một nguyên tắc xuyên suốt của Bộ tiêu chí là mọi hoạt động hỗ trợ của nền tảng phải dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã được công bố công khai. Các kết quả đầu ra của hệ thống phải có dẫn chiếu rõ căn cứ pháp lý đến cấp độ điều, khoản, điểm nhằm bảo đảm khả năng kiểm chứng và tính minh bạch trong quá trình sử dụng.

Phạm vi hỗ trợ của nền tảng không chỉ giới hạn ở hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương mà còn bao gồm văn bản do Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành, qua đó hỗ trợ đội ngũ công chức địa phương trong quá trình xử lý nghiệp vụ.

Đáng chú ý, Bộ tiêu chí đặt ra nguyên tắc “kiểm soát công vụ” đối với AI. Theo đó, trí tuệ nhân tạo chỉ đóng vai trò tham mưu, tổng hợp, phân tích và hỗ trợ xử lý thông tin; cán bộ, công chức, viên chức có thẩm quyền vẫn là chủ thể xem xét, quyết định, phê duyệt và chịu trách nhiệm pháp lý cuối cùng đối với mọi hoạt động quản lý nhà nước.

Kết quả do nền tảng AI đưa ra chỉ có giá trị tham khảo và không thay thế quyết định hành chính của người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, Quyết định cũng xác lập ranh giới sử dụng AI trong khu vực công. Cán bộ, công chức, viên chức không được sử dụng nền tảng để xử lý hồ sơ, dữ liệu hoặc thông tin thuộc phạm vi bí mật nhà nước. Các hoạt động liên quan đến quốc phòng, an ninh và bảo vệ bí mật nhà nước tiếp tục thực hiện theo quy định chuyên ngành về bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh mạng và cơ yếu.

Đối với các đơn vị tham gia thử nghiệm, Quyết định yêu cầu phải có cam kết tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và khung đạo đức trí tuệ nhân tạo.

Bộ tiêu chí theo thang 100 điểm

Theo đó, Bộ tiêu chí gồm 2 nhóm: Nhóm A, tiêu chí chung, có tối đa 35 điểm, tập trung đánh giá nền tảng theo các yêu cầu về tuân thủ pháp luật và dẫn chiếu nguồn; kiểm soát ranh giới dữ liệu; tuân thủ pháp luật về AI; năng lực hạ tầng; yêu cầu về an ninh AI; bảo vệ dữ liệu cá nhân và thực hiện khung đạo đức AI. Đây là nhóm tiêu chí áp dụng thống nhất cho mọi lĩnh vực quản lý nhà nước.

Nhóm B - tiêu chí hỗ trợ công vụ theo các lĩnh vực quản lý nhà nước, chiếm 65 điểm, tập trung đánh giá năng lực chuyên môn của nền tảng trong việc tổng hợp, phân tích, giải thích và hướng dẫn nghiệp vụ trên cơ sở hệ thống văn bản pháp luật đã công khai.

Phạm vi đánh giá được triển khai đối với các lĩnh vực thuộc 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ và 34 địa phương.

Về phương pháp đánh giá, mỗi tiêu chí đều được kiểm thử thông qua bộ câu hỏi ngẫu nhiên do Hội đồng lựa chọn. Đối với Nhóm A, mỗi tiêu chí kiểm thử gồm 10 câu hỏi. Mức “Đạt” được xác định khi tỷ lệ đáp ứng từ 70% trở lên; “Một phần” từ 50% đến dưới 70%; dưới mức này được xác định là “Không đạt”.

Riêng các yêu cầu liên quan đến hồ sơ và cam kết của doanh nghiệp không tính điểm nhưng là điều kiện bắt buộc để nền tảng đủ điều kiện được xem xét công nhận.

Đối với Nhóm B, các câu trả lời ngoài việc bảo đảm độ chính xác còn phải dẫn chiếu cụ thể đến điều, khoản, điểm của văn bản quy phạm pháp luật. Hệ thống cũng phải có khả năng cảnh báo khi câu hỏi vượt quá phạm vi dữ liệu được phép xử lý.

Đáng chú ý, nền tảng sẽ bị đánh giá không đạt nếu phát hiện hiện tượng bịa căn cứ pháp luật hoặc vượt ranh giới dữ liệu, bao gồm việc xử lý hồ sơ, dữ liệu cụ thể không thuộc phạm vi cho phép.

Việc ban hành Bộ tiêu chí được kỳ vọng sẽ tạo ra khung chuẩn chung cho việc ứng dụng AI trong khu vực công, bảo đảm công nghệ được triển khai theo hướng minh bạch, có trách nhiệm và lấy pháp luật làm nền tảng. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để nâng cao hiệu quả hỗ trợ công vụ, thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc con người là chủ thể ra quyết định cuối cùng.

Quyết định số 2847/QĐ-BKHCN có hiệu lực thi hành từ ngày 19/6/2026.